Bezpieczeństwo żywnościowe Europy opiera się na stabilnej i zróżnicowanej produkcji rolnej, a szczególnie na silnym sektorze produkcji zwierzęcej – podkreślał prof. Marek Wigier, dyrektor Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB podczas Kongresu Światowy Dzień Mięsa, który odbył się 17 czerwca.
Wystąpienie pt. „Bezpieczeństwo żywnościowe Europy w niestabilnym świecie – rola sektora mięsnego” otworzyło pierwszy blok konferencji poświęcony bezpieczeństwu żywnościowemu i strategicznej roli hodowli zwierząt.
Produkcja zwierzęca pozostaje fundamentem bezpieczeństwa żywnościowego
Jak wskazywał prof. Wigier, Europa należy do najważniejszych producentów żywności na świecie i utrzymuje wysoki poziom samowystarczalności w kluczowych sektorach produkcji zwierzęcej.
Zdaniem eksperta bezpieczeństwo żywnościowe nie sprowadza się wyłącznie do dostępności żywności. Obejmuje również stabilność produkcji i dostaw podstawowych składników odżywczych, takich jak białko, żelazo czy witaminy z grupy B, których ważnym źródłem są produkty pochodzenia zwierzęcego.
W ocenie dyrektora IERiGŻ-PIB znaczenie sektora mięsnego będzie rosło również w perspektywie globalnej. Wynika to zarówno ze wzrostu liczby ludności na świecie, jak i zmian społecznych związanych z urbanizacją oraz wzrostem dochodów.
Różnorodność produkcji zwiększa odporność Europy
Jednym z głównych wątków wystąpienia była odporność europejskiego systemu żywnościowego na kryzysy.
Prof. Wigier zwracał uwagę, że europejska produkcja mięsa charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem gatunkowym oraz geograficznym. Dzięki temu sektor jest bardziej odporny na zakłócenia związane z wahaniami cen, chorobami zwierząt czy problemami w handlu międzynarodowym.
Według eksperta właśnie różnorodność produkcji stanowi jeden z kluczowych elementów wzmacniających bezpieczeństwo żywnościowe Europy.
Europa potrzebuje większej niezależności paszowej
W trakcie prezentacji dużo miejsca poświęcono również kwestii surowców paszowych.
Jak podkreślał prelegent, Europa pozostaje obszarem deficytowym pod względem części surowców wykorzystywanych w żywieniu zwierząt. Oznacza to uzależnienie od międzynarodowych łańcuchów dostaw, które mogą być podatne na zakłócenia wynikające z napięć geopolitycznych lub problemów handlowych.
W odpowiedzi na te wyzwania prof. Wigier wskazywał na potrzebę rozwoju gospodarki obiegu zamkniętego. Chodzi m.in. o lepsze wykorzystanie lokalnych zasobów paszowych, nawozów naturalnych oraz rozwój odnawialnych źródeł energii w gospodarstwach rolnych.
Produkcja zwierzęca stoi przed wyzwaniami środowiskowymi
W wystąpieniu pojawił się również wątek wpływu produkcji zwierzęcej na środowisko.
Dyrektor IERiGŻ-PIB zaznaczył, że procesy emisyjne związane z hodowlą zwierząt są elementem naturalnych procesów biologicznych. Jednocześnie wskazał, że przyszłość sektora powinna opierać się na rozwiązaniach ograniczających presję środowiskową, w tym na modelach gospodarki o obiegu zamkniętym oraz większej integracji produkcji roślinnej i zwierzęcej.
Istotnym elementem budowania odporności sektora ma być również utrzymanie odpowiedniej różnorodności produkcji, ograniczającej ryzyko występowania dużych ognisk chorób zwierzęcych.
ASF, grypa ptaków i geopolityka wśród największych zagrożeń
Podsumowując sytuację europejskiego sektora mięsnego, prof. Wigier wskazał na szereg zagrożeń wpływających na bezpieczeństwo produkcji.
Wśród najważniejszych wymienił:
- choroby zwierząt, w tym afrykański pomór świń (ASF) i grypę ptaków,
- zmienność cen na światowych rynkach,
- skutki zmian klimatycznych,
- zakłócenia w handlu międzynarodowym,
- konflikty geopolityczne wpływające na dostępność surowców i funkcjonowanie łańcuchów dostaw.
Jak zaznaczył, wszystkie te czynniki przekładają się zarówno na rentowność produkcji, jak i bezpieczeństwo dostaw żywności.
Liberalizacja handlu i konkurencja spoza UE
Wśród wyzwań dla europejskich producentów mięsa pojawił się również temat liberalizacji handlu.
Prof. Wigier zwrócił uwagę, że nowe porozumienia handlowe mogą z jednej strony stymulować wzrost konkurencyjności oraz rozwój technologiczny sektora, ale jednocześnie oznaczają większą presję konkurencyjną dla producentów działających w Unii Europejskiej.
Problemem staje się również demografia
Końcowa część wystąpienia została poświęcona zmianom demograficznym.
Zdaniem eksperta starzenie się europejskich społeczeństw oraz zmniejszające się zasoby pracy stają się coraz większym wyzwaniem zarówno dla gospodarstw rolnych, jak i dla zakładów przetwórstwa spożywczego.
W dłuższej perspektywie dostępność pracowników może być jednym z czynników wpływających na konkurencyjność całego sektora żywnościowego.
Bezpieczeństwo żywnościowe to kwestia strategiczna
Wystąpienie prof. Marka Wigiera podczas Kongresu Światowy Dzień Mięsa pokazało, że bezpieczeństwo żywnościowe Europy jest dziś ściśle związane z kondycją sektora produkcji zwierzęcej. W obliczu rosnących napięć geopolitycznych, zmian klimatu, zagrożeń epizootycznych i wyzwań demograficznych utrzymanie stabilnej produkcji żywności staje się jednym z kluczowych elementów bezpieczeństwa gospodarczego i społecznego Unii Europejskiej.
Źródło: wystąpienie prof. Marka Wigiera, dyrektora Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB, „Bezpieczeństwo żywnościowe Europy w niestabilnym świecie – rola sektora mięsnego”, inauguracja bloku „Bezpieczeństwo żywnościowe i strategiczna rola hodowli” podczas Kongresu Światowy Dzień Mięsa, 17 czerwca 2026 r.