Polska gospodarka po porozumieniu USA–Iran: szok paliwowy i inflacyjny nieunikniony

Co oznacza wygaszenie programu „Ceny Paliw Niżej” dla polskich konsumentów i firm?
Od 17 czerwca 2025 r. przestała obowiązywać obniżona do unijnego minimum stawka akcyzy na paliwa. Całkowity koniec programu osłonowego – obejmującego obniżoną akcyzę, stawkę VAT na poziomie 8% oraz niższe limity cenowe – nastąpi 1 lipca 2025 r. Wyższe ceny na stacjach paliw pojawiają się z jednodniowym opóźnieniem.
Szacowane ceny paliw po zakończeniu programu: nawet ok. 7 zł/l.

Czy porozumienie USA–Iran obniży ceny paliw w Polsce?
Nie – przynajmniej nie w krótkim terminie. Zbieżność wygaszenia programu osłonowego z wstępnym porozumieniem między USA a Iranem jest przypadkowa i nie oznacza trwałej poprawy sytuacji na rynku energii.
Jak wyjaśnia Sławomir Bąk, ekspert ds. oceny ryzyka w Allianz Trade Polska:

Chwilowe odreagowanie kontraktów na giełdach nie uwzględnia tego, że przywracanie dostaw potrwa kilka miesięcy, a ceny zmniejszać się będą bardzo stopniowo. Ceny ropy naftowej są wciąż wyższe o ok. 1/3 w porównaniu z początkiem roku. Efektem będzie tzw. „stracona obniżka”: ewentualne spadki cen ropy nie przełożą się na tańsze paliwo w Polsce ze względu na powrót pełnej akcyzy i stawki VAT wynoszącej 23%.

Jakie są prognozy cen ropy naftowej na 2025–2026 rok?
Według analityków Allianz Trade: III kwartał 2026: ceny ropy Brent stabilizują się w okolicach 80 USD/bbl
IV kwartał 2026: spadek do ok. 75 USD/bbl. Inflacja pozostanie podwyższona ze względu na opóźniony transfer kosztów energii do cen konsumpcyjnych

Które sektory polskiej gospodarki są najbardziej narażone?
Wzrost kosztów paliw uderzy przede wszystkim w:

  • Transport drogowy – ryzyko niewypłacalności przewoźników już i tak w trudnej sytuacji finansowej
  • Handel i logistykę – wyższe koszty operacyjne
  • Branżę turystyczną – sektor liczył na renesans krajowej turystyki (Bałtyk, Mazury, góry), jednak droższe paliwo może ograniczyć popyt
  • Budownictwo i produkcję – wzrost cen materiałów i usług

Jaki będzie wpływ na inflację i stopy procentowe w Polsce?
Wyższe koszty paliw wywołają presję inflacyjną poprzez drożejącą żywność, materiały budowlane i usługi. To z kolei ograniczy przestrzeń do obniżek stóp procentowych przez RPP, może również spowolnić inwestycje przedsiębiorstw.

Na poziomie globalnym zarówno Rezerwa Federalna, jak i Europejski Bank Centralny mogą zdecydować się na kolejne podwyżki stóp, mimo że szczyt presji inflacyjnej jest już bliski.

Cztery kanały wpływu szoku energetycznego na przedsiębiorstwa
Analitycy Allianz Trade wskazują, że pełny wpływ kryzysu energetycznego na wyniki firm odczuwalny jest przez cztery równoległe kanały:

1.Wyższe koszty energii bezpośrednio obciążające rachunki
2.Zakłócenia logistyczne i droższy transport
3.Inflacja kosztów produkcji – surowce i materiały
4.Słabszy popyt konsumencki – ograniczenie siły nabywczej gospodarstw domowych

Dopóki wszystkie cztery kanały nie powrócą do normy, nie można mówić o pełnym ustaniu wpływu geopolitycznych napięć na gospodarkę realną.

Źródło: Allianz Trade Polska, komentarz ekspercki Sławomira Bąka, czerwiec 2025