Nowoczesne technologie coraz śmielej wkraczają do przemysłu spożywczego. Jednym z najbardziej obiecujących kierunków jest wykorzystanie tzw. nanopęcherzyków – mikroskopijnych struktur gazowych rozpuszczonych w wodzie. Podczas wystąpienia pt. Nanotechnologia dla wody – jakie korzyści może przynieść w przetwórstwie żywności ekspert Janusz Jankowski z firmy Evap – Dry zaprezentował ich potencjał w poprawie jakości produkcji, bezpieczeństwa żywności oraz ograniczeniu stosowania chemii.
Nanopęcherzyki to pęcherzyki gazu o rozmiarach liczonych w nanometrach, które – w przeciwieństwie do tradycyjnych bąbelków – nie unoszą się na powierzchnię, lecz pozostają stabilne w całej objętości cieczy. Dzięki temu mogą długotrwale oddziaływać na środowisko, w którym się znajdują. Ich właściwości fizykochemiczne sprawiają, że wykazują silne działanie utleniające i dezynfekujące.
Zastosowanie wody nasyconej nanopęcherzykami – zwłaszcza tlenu lub ozonu – może znacząco usprawnić procesy mycia i dezynfekcji w zakładach spożywczych. Technologia ta pozwala skutecznie usuwać biofilm, tłuszcze i inne zanieczyszczenia z powierzchni urządzeń oraz instalacji technologicznych, często bez konieczności użycia agresywnych środków chemicznych.
Szczególne zainteresowanie budzi wykorzystanie nanopęcherzyków w myciu owoców i warzyw. Badania przeprowadzone w warunkach przemysłowych wskazują, że możliwe jest skuteczne usuwanie pozostałości pestycydów z powierzchni produktów. Jednocześnie proces ten nie wpływa negatywnie na ich jakość ani strukturę.
Technologia ta znajduje również zastosowanie w przemyśle mięsnym, m.in. w systemach chłodzenia drobiu. Wprowadzenie wody z nanopęcherzykami do tzw. spin chillerów może przyczynić się do ograniczenia rozwoju drobnoustrojów i wydłużenia trwałości produktów.
Kolejnym obszarem wykorzystania są instalacje chłodnicze i układy wymiany ciepła. Nanopęcherzyki zapobiegają odkładaniu się kamienia oraz powstawaniu biofilmów, co przekłada się na wyższą efektywność energetyczną i mniejsze koszty eksploatacji.
Eksperci zwracają także uwagę na potencjał tej technologii w uzdatnianiu wody i oczyszczaniu ścieków. Dzięki równomiernemu rozprowadzeniu gazu w cieczy możliwe jest skuteczniejsze natlenienie całej objętości, co sprzyja procesom biologicznym i ogranicza powstawanie niepożądanych zapachów.
Mimo licznych zalet, nanopęcherzyki wciąż pozostają rozwiązaniem stosunkowo nowym. Wdrożenie technologii wymaga inwestycji oraz dostosowania istniejących procesów produkcyjnych. Część zastosowań wymaga również dalszych badań, aby w pełni potwierdzić ich skuteczność i bezpieczeństwo.
Nie zmienia to jednak faktu, że nanotechnologia w obszarze wody może w najbliższych latach odegrać istotną rolę w transformacji przemysłu spożywczego – szczególnie w kontekście rosnących wymagań dotyczących jakości, bezpieczeństwa i zrównoważonej produkcji.