Prof.Justyna Żulewska, dziekan Wydziału Nauki o Żywności Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, zainaugurowała konferencję InnoDairy, podkreślając jej rolę jako platformy wymiany doświadczeń między zakładami mleczarskimi, dostawcami rozwiązań technologicznych i środowiskiem naukowym.
Dziekan zapowiedziała, że Strategia Rozwoju Wydziału stawia współpracę nauki z przemysłem jako priorytet — uczelnia zobowiązuje się do dopasowywania kierunków badań do realnych wyzwań branży mleczarskiej.
Żulewska odniosła się też do ogólnopolskiego problemu malejącego zainteresowania studentów technologią żywności. W odpowiedzi powołano prodziekana ds. promocji i rozwoju, dr Adrianę Łobacz, a uczelnia apeluje do firm mleczarskich o wspólne działania na rzecz poprawy wyników rekrutacji.
Program InnoDairy objął sesje naukowe, wystąpienia badaczy z zaprzyjaźnionych wydziałów oraz popołudniowe forum dyskusyjne poświęcone współpracy nauki i przemysłu w obliczu współczesnych wyzwań sektora.
Innowacje w mleczarstwie a wyzwania polskiej nauki — głos rektora UWM
Dr hab. Jerzy Przyborowski, rektor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie zwrócił uwagę na pozycję Polski w Globalnym Indeksie Innowacyjności — 39. miejsce na 133 kraje — wskazując, że główną barierą nie jest poziom wykształcenia społeczeństwa, lecz zbyt niskie zaangażowanie sektora prywatnego we wdrażanie wyników badań naukowych. Podkreślił, że innowacje w mleczarstwie są wyjątkiem budującym pozycję kraju.
Przyborowski odniósł się również do rosnącej roli sztucznej inteligencji, przestrzegając przed przecenianiem jej możliwości.
— Gdzieś na końcu ten człowiek tak czy owak potrzebny będzie — zaznaczył, akcentując niezastąpioną rolę wykształconych kadr technologicznych.
Rektor wyraził też troskę o przyszłość Wydziału Nauki o Żywności UWM, którego absolwenci mają odpowiadać na realne potrzeby kadrowe branży mleczarskiej.
Nauka, AI i odpowiedzialność ludzka
Prof. Thom Huppertz z University College Cork podkreślił kluczową rolę synergii między środowiskiem akademickim a przemysłem w rozwijaniu innowacji mleczarskich. Zdaniem eksperta, prawdziwa innowacja nie polega wyłącznie na tworzeniu nowych produktów, lecz równie często na optymalizacji istniejących procesów i receptur. Jako przykład podał redukcję liczby receptur słodzonego mleka skondensowanego z 15 do 6 wariantów oraz obniżenie zużycia energii w procesach ewaporacji nawet o 60%. Huppertz zwrócił uwagę na rosnącą rolę sztucznej inteligencji w przemyśle 5.0, jednocześnie przestrzegając przed bezkrytycznym jej stosowaniem.
— AI przyspiesza to, co już potrafimy robić, ale nie zastępuje ludzkiego myślenia ani odpowiedzialności — zaznaczył prof. Thom Huppertz.
Profesor podkreślił też znaczenie badań ukierunkowanych na realny wpływ: zarówno naukowy, jak i rynkowy. Wskazał na rosnącą wartość frakcji białkowych jako obszaru szczególnie perspektywicznego dla sektora.
Multivac o optymalizacji i cyfryzacji w pakowaniu żywności
Przedstawiciele firmy Multivac omówili kluczowe wyzwania stojące przed producentami żywności w obliczu nadchodzących regulacji i postępu technologicznego:
PPWR od 12 sierpnia – Marcin Tomczyk przypomniał, że rozporządzenie PPWR wchodzi w życie 12 sierpnia, nakładając na dostawców maszyn i folii obowiązek dostarczania deklaracji zgodności produktów. Multivac już przygotowuje stosowną dokumentację.
Redukcja zużycia folii to fundament strategii optymalizacyjnej firmy. Firma wdraża ryflowanie opakowań pozwalające obniżyć grubość folii przy zachowaniu właściwości mechanicznych, minimalizuje paski brzegowe i odstępy między opakowaniami. Program E-Concept Machine zastępuje napędy pneumatyczne elektrycznymi, ograniczając zużycie energii, a system Pixel precyzyjnie nagrzewa wybrane elementy narzędzia formującego.
Zero downtime – nowe maszyny umożliwiają zmianę formatu w kilkadziesiąt sekund. Całością linii zarządza system MLC.
AI w serwisie – Wojciech Wójcik przedstawił aplikacje Smart Services: Smart AI Analyzer monitoruje wskaźnik OEE, Smart Log Analyzer identyfikuje mikroprzestoje, a Smart Maintenance Manager planuje konserwacje. Nowością jest Serwis Intelligence Center – system predykcyjnego utrzymania ruchu oparty na analizie danych z czujników przez sztuczną inteligencję, pozwalający przewidywać awarie zanim do nich dojdzie.
Tetra Pak Factory OS – cyfrowa odpowiedź na wyzwania mleczarstwa
Przedstawiciele Tetra Pak zaprezentowali platformę Factory OS jako odpowiedź na rosnące wyzwania przemysłu spożywczego: presję kosztową, niedobory kadrowe, wymogi regulacyjne i konieczność transparentności łańcucha dostaw.
Krzysztof Klimiuk podkreślił, że cyfryzacja i automatyzacja przestały być wyborem – stały się koniecznością. Tomasz Kosz omówił architekturę rozwiązania, które działa na trzech poziomach: automatyki zakładowej (sterowanie PLC i SCADA), zarządzania zakładem oraz analizy całego biznesu, łącznie z grupami zakładów.
Fundament platformy stanowi Digital Core – warstwa integrująca maszyny różnych producentów, w tym urządzenia liczące 20–30 lat. Dane z całej fabryki przetwarza Digital Bridge, obejmujący obszar od przyjęcia surowca po wysyłkę. Na tej bazie działa pięć modułów biznesowych: zarządzanie jakością, optymalizacja produkcji, gospodarka zasobami, wiedza operatorska oraz utrzymanie maszyn.
Osobny akcent położono na cyberbezpieczeństwo – zwłaszcza w kontekście dyrektywy NIS-2. Eksperci wskazali na realne zagrożenia dla zakładów spożywczych, przywołując przykład ataku ransomware na zakłady Aldi w Niemczech.
Wdrożenia już przynoszą efekty: modernizacja mleczarni w Grecji wydłużyła czas produkcji o 10%, a optymalizacja procesów CIP obniżyła koszty zużycia chemikaliów.
Indywidualizacja i certyfikacja atomizatorów dla przemysłu spożywczego
Rafał Kaniewski z firmy CMT przedstawił wyzwania techniczne związane z modernizacją atomizatorów w suszarniach rozpyłowych oraz unikalne kompetencje firmy działającej na rynku od 1950 roku. Kluczową wartością CMT jest pełna kompatybilność z najpopularniejszymi modelami atomizatorów – bez konieczności kosztownej przebudowy całej suszarni. Firma projektuje urządzenia indywidualnie pod każdą instalację, co ma szczególne znaczenie przy modernizacji linii liczących 25–50 lat.
Wyróżnikiem technicznym jest system bezolejowy oparty na ceramicznych łożyskach z uszczelnionym smarem, eliminujący ryzyko migracji oleju do produktu – problemu powszechnego w starszych konstrukcjach. Urządzenia CMT wyposażono też w system chłodzenia powietrzem obniżający temperaturę łożysk do 42–45°C oraz system redukcji ciśnienia na tarczy rozpyłowej, zmniejszający tworzenie cząstek palnych w produkcie.
Osobny akcent padł na certyfikację. Wszystkie urządzenia CMT posiadają MOCA (zgodność materiałów z kontaktem z żywnością), CE, GMP oraz ATEX. Firma jako jedna z nielicznych na świecie oferuje certyfikat ATEX 20 – najbardziej rygorystyczny, potwierdzany przez zewnętrzne jednostki certyfikujące, dopuszczający pracę w strefie stałego zagrożenia wybuchem.
CMT realizuje dostawy dla największych integratorów branży, w tym Tetra Pak, SPX Anhydro i Dedert. Tegoroczny rekord to zamówienie na 32 atomizatory do produkcji proszku do baterii litowych – każdy o wydajności 18 000 kg/h.
Polacy pozostają wierni smakowi
Podczas prezentacji wyników badania „Say Cheese to Cream Cheese” Jacek Gorczyca z AAK przeanalizował postawy konsumentów wobec serków śmietankowych oraz ich roślinnych i hybrydowych odpowiedników. Analiza objęła ponad 3 tys. respondentów z pięciu krajów. Jak podkreślił prelegent, choć rośnie zainteresowanie dietą roślinną i zrównoważonym rozwojem, Polacy nadal pozostają bardzo przywiązani do tradycyjnego smaku produktów mlecznych.
Fleksitarianie zmieniają rynek. Najdynamiczniej rozwijającą się grupą są fleksitarianie – konsumenci ograniczający produkty odzwierzęce, ale nieeliminujący ich całkowicie z diety. To właśnie oni stają się głównym motorem zmian na rynku. W przeciwieństwie do konsumentów stricte roślinnych są bardziej otwarci na nowości, eksperymentowanie i produkty łączące składniki mleczne oraz roślinne.
Smak najważniejszym kryterium. Badanie potwierdziło, że dla polskich konsumentów kluczowym czynnikiem wyboru pozostaje smak. Cena znalazła się dopiero na dalszych pozycjach. Użytkownicy serków mlecznych szczególnie cenią naturalność, prosty skład i wysoką zawartość białka, natomiast konsumenci produktów roślinnych zwracają uwagę na brak laktozy, korzyści zdrowotne oraz kwestie środowiskowe.
Szansa dla produktów hybrydowych. Największy potencjał wzrostu eksperci z AAK dostrzegają w kategorii serków hybrydowych. Aż siedmiu na dziesięciu fleksitarian deklaruje gotowość do ich wypróbowania. Zdaniem autorów badania właśnie ta grupa będzie w najbliższych latach kształtować kierunki rozwoju rynku, oczekując produktów łączących dobry smak, korzyści zdrowotne i bardziej zrównoważony profil surowcowy.
Podczas sympozjum Innodairy 2026 odbyło się 29 specjalistycznych prelekcji oraz forum dyskusyjne na temat programu Suprim. Jak zapewnia organizator w ciągu trzech dni prelekcji w wydarzeniu udział wzięło 175 przedstawicieli polskich przetwórców mleka.
