{"id":8191,"date":"2020-06-09T11:58:06","date_gmt":"2020-06-09T09:58:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.agroindustry.pl\/?p=8191"},"modified":"2020-05-25T15:57:12","modified_gmt":"2020-05-25T13:57:12","slug":"potencjal-erozyjny-napojow-funkcjonalnych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2020\/06\/09\/potencjal-erozyjny-napojow-funkcjonalnych\/","title":{"rendered":"Potencja\u0142 erozyjny napoj\u00f3w funkcjonalnych"},"content":{"rendered":"<p><strong>dr hab. in\u017c. Dorota Kr\u0119giel <\/strong><\/p>\n<p>Politechnika \u0141\u00f3dzka<\/p>\n<blockquote><p>Konsumpcja napoj\u00f3w bezalkoholowych stale ro\u015bnie, cho\u0107 nie brakuje opinii, \u017ce nie jest to pozytywne zjawisko, gdy\u017c mo\u017ce ono wywo\u0142ywa\u0107 wiele problem\u00f3w zdrowotnych. Wcze\u015bniejsze badania naukowe sugerowa\u0142y, \u017ce konsumpcja napoj\u00f3w s\u0142odzonych prowadzi do wzrostu liczby kalorii w diecie, a to prowadzi do problemu oty\u0142o\u015bci. Ostatnio udokumentowano r\u00f3wnie\u017c, \u017ce cz\u0119ste spo\u017cywanie kwa\u015bnych napoj\u00f3w wi\u0105\u017ce si\u0119 z nadmiern\u0105 erozj\u0105 z\u0119b\u00f3w. G\u0142\u00f3wnym \u015brodkiem zapobiegawczym jest w tym przypadku zmniejszenie lub wr\u0119cz wyeliminowanie spo\u017cycia kwa\u015bnych napoj\u00f3w. Jednak powodzenie takiej drastycznej strategii jest trudne. Dlatego praktycznym sposobem na zminimalizowanie potencja\u0142u erozyjnego popularnych kwa\u015bnych napoj\u00f3w bezalkoholowych mo\u017ce by\u0107 ich recepturowa modyfikacja.<\/p><\/blockquote>\n<h6><strong>Procesy erozyjne<\/strong><\/h6>\n<p>Chemiczne rozpuszczanie twardych tkanek z\u0119ba wywo\u0142ane obecno\u015bci\u0105 kwas\u00f3w, bez udzia\u0142u mikroorganizm\u00f3w, zosta\u0142o zdefiniowane i powszechnie przyj\u0119te jako erozja dentystyczna lub korozja z\u0119b\u00f3w. Za erozj\u0119 odpowiedzialne s\u0105 kwasy, kt\u00f3re uwa\u017cane s\u0105 za g\u0142\u00f3wny czynnik etiologiczny procesu. Zmiany erozyjne prowadz\u0105 do ekspozycji z\u0119biny, powoduj\u0105c jej nadwra\u017cliwo\u015b\u0107, a w skrajnych przypadkach dochodzi nawet do ekspozycji miazgi z\u0119bowej. Potencja\u0142 erozyjny jest miar\u0105 szkodliwego wp\u0142ywu substancji kwasowych na zmineralizowane tkanki z\u0119ba. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie tylko zale\u017cy on od sk\u0142adu chemicznego i w\u0142a\u015bciwo\u015bci fizycznych produktu, ale tak\u017ce od naturalnego \u015brodowiska jamy ustnej (czynniki biologiczne) oraz indywidualnych nawyk\u00f3w konsumpcyjnych (czynniki behawioralne). Obecnie podejmowane s\u0105 wysi\u0142ki w celu zmniejszenia ilo\u015bci substancji chemicznych uszkadzaj\u0105cych z\u0119by, poprzez opracowanie nowych \u015brodk\u00f3w przeciwerozyjnych. \u015arodki zapobiegawcze mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c obejmowa\u0107 ograniczenie lub wyeliminowanie kwa\u015bnych napoj\u00f3w z diety. Jednak sukces takich strategii jest trudny do osi\u0105gni\u0119cia, poniewa\u017c w du\u017cej mierze zale\u017cy to od odpowiedzialnego przestrzegania zalece\u0144 stomatologicznych. Dlatego praktycznym sposobem zmniejszenia szkodliwego wp\u0142ywu popularnych kwa\u015bnych napoj\u00f3w mo\u017ce by\u0107 modyfikacja ich sk\u0142adu chemicznego. W\u015br\u00f3d parametr\u00f3w chemicznych, silnie skorelowanych z szybko\u015bci\u0105 erozji, jest stopie\u0144 nasycenia napoju w odniesieniu do minera\u0142\u00f3w dentystycznych (hydroksyapatyt, fluoroapatyt). St\u0119\u017cenie wapnia, fosforanu, fluoru oraz pH roztworu uwa\u017ca si\u0119 za podstawow\u0105 termodynamiczn\u0105 si\u0142\u0119 nap\u0119dow\u0105 wszystkich proces\u00f3w erozyjnych. Jednak dwa \u017ar\u00f3d\u0142a kwasowe, nawet przy podobnym stopniu nasycenia, mog\u0105 bardzo r\u00f3\u017cnicowa\u0107 potencja\u0142 erozyjny napoju. Dotyczy to m.in. stosunku molowego Ca:P, rodzaju kwasu, oraz rodzaju chelator\u00f3w wapnia. Te parametry nale\u017cy zawsze bra\u0107 pod uwag\u0119 przy tworzeniu formulacji napoj\u00f3w o zmniejszonym potencjale erozyjnym.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<h6><strong>Modyfikacja kwasem?<\/strong><\/h6>\n<p>Kwasy organiczne to jeden z podstawowych sk\u0142adnik\u00f3w wielu napoj\u00f3w bezalkoholowych. W napojach owocowych dominuj\u0105 kwas cytrynowy [E330] i kwas jab\u0142kowy [E296]. Soki handlowe zawieraj\u0105 oko\u0142o 0,3% kwasu cytrynowego, w \u015bwie\u017cych sokach pomara\u0144czowych i jab\u0142kowych wyst\u0119puje on w st\u0119\u017ceniu 1%, a jego st\u0119\u017cenie w soku z cytryny mo\u017ce si\u0119ga\u0107 nawet 6%. Profil kwasowy sok\u00f3w zale\u017cy od odmiany owoc\u00f3w, klimatu oraz miejsca ich produkcji, a tak\u017ce czasu i warunk\u00f3w ich przechowywania. Obecno\u015b\u0107 innych kwas\u00f3w organicznych, np. kwasu fumarowego i mlekowego jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z procesami psucia. Napoje bezalkoholowe typu cola zawieraj\u0105 g\u0142\u00f3wnie kwas fosforowy [E338], czasem kwas askorbinowy [E300], kwas mlekowy [E270] lub, w przypadku napoj\u00f3w gazowanych, kwas w\u0119glowy tworz\u0105cy si\u0119 z dwutlenku w\u0119gla [E290] w roztworach kwa\u015bnych. Niekt\u00f3re napoje bezalkoholowe, np. Sprite, zawieraj\u0105 g\u0142\u00f3wnie kwas cytrynowy, natomiast kwas winowy [E334] dominuje w produktach winiarskich, a w mniejszych ilo\u015bciach wyst\u0119puje tam r\u00f3wnie\u017c kwas jab\u0142kowy, kwas cytrynowy i kwas bursztynowy [E363]. Obecno\u015b\u0107 kwas\u00f3w w napojach bezalkoholowych daje produktom od\u015bwie\u017caj\u0105cy smak, a tak\u017ce ich stabilno\u015b\u0107 mikrobiologiczn\u0105 i chemiczn\u0105 w czasie przechowywania. Dlatego ca\u0142kowite wyeliminowanie kwas\u00f3w jest niemo\u017cliwe i niepraktyczne.<\/p>\n<p>Rozpuszczanie tkanki z\u0119ba mo\u017ce by\u0107 spowodowana zar\u00f3wno przez jony H+ (H3O+) jak i aniony zdolne do wi\u0105zania lub kompleksowania jon\u00f3w wapnia. Dwa najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105ce kwasy: cytrynowy i fosforowy, jako kwasy tr\u00f3jprotonowe, dysocjuj\u0105 w trzech etapach, co oznacza w praktyce obecno\u015b\u0107 jon\u00f3w wodoru, anion\u00f3w kwasowych i niezdysocjowanych kwas\u00f3w. Z teoretycznego punktu widzenia oba kwasy s\u0105 bardzo erozyjne, poniewa\u017c ca\u0142kowita dysocjacja jednej cz\u0105steczki powoduje utworzenie a\u017c trzech jon\u00f3w wodoru. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 bada\u0144 in vitro wykaza\u0142a, \u017ce kwas cytrynowy jest bardziej erozyjny ni\u017c kwas fosforowy, chocia\u017c wyniki bada\u0144 bywaj\u0105 te\u017c odmienne. Wi\u0119kszy potencja\u0142 erozyjny kwasu cytrynowego mo\u017ce by\u0107 wyt\u0142umaczony zwi\u0119kszon\u0105 zdolno\u015bci\u0105 kompleksowania wapnia ze wzgl\u0119du na orientacj\u0119 przestrzenn\u0105 cz\u0105steczki i obecno\u015b\u0107 trzech grup karboksylowych. Tworzenie silnych wi\u0105za\u0144 z wapniem mo\u017ce nawet prowadzi\u0107 do usuwania wapnia z krystalicznej struktury hydroksyapatytu. Nale\u017cy jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce chelatowanie jon\u00f3w wapnia wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie przy\u00a0stosunkowo wy\u017cszym pH (3,9\u20136,0). Mniejsza erozyjno\u015b\u0107 kwasu fosforowego jest spowodowana dysocjacj\u0105 tego kwasu i powstawaniem jon\u00f3w fosforanowych, kt\u00f3re mog\u0105 nieznacznie zmniejsza\u0107 procesy rozpuszczania hydroksyapatytu. Sugeruje si\u0119, \u017ce w niekt\u00f3rych napojach kwas cytrynowy lub fosforowy mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 kwasem jab\u0142kowym o znacznie mniejszej zdolno\u015bci erozyjnej.<\/p>\n<p>Modyfikacja napoj\u00f3w poprzez zwi\u0119kszenie warto\u015bci pH (&gt; 3.8) mo\u017ce spowodowa\u0107 znaczne zmniejszenie potencja\u0142u erozyjnego. Funkcjonalne napoje dla sportowc\u00f3w, zmodyfikowane poprzez zwi\u0119kszenie poziomu pH w zakresie od 5,5 do 5,6 wykazuj\u0105 znacznie s\u0142abszy wp\u0142yw na rozpuszczanie hydroksyapatytu w por\u00f3wnaniu z napojami niezmodyfikowanymi, kt\u00f3rych pH osi\u0105ga warto\u015b\u0107 3,0 &#8211; 4,2. Jednak takie modyfikacje nie s\u0105 korzystne z przyczyn technologicznych (kr\u00f3tszy okres trwa\u0142o\u015bci) i sensorycznych (utrata charakterystycznego ostrego, orze\u017awiaj\u0105cego smaku). Tu warto zaznaczy\u0107, \u017ce zwi\u0119kszenie poziomu pH produktu nawet do warto\u015bci 7,0 nie czyni napoju ca\u0142kowicie bezpiecznym dla z\u0119b\u00f3w, gdy\u017c niekt\u00f3re aniony kwasowe (cytrynian&gt; mleczan&gt; fosforan) nadal utrzymuj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do wi\u0105zania wapnia.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<h6><strong>Modyfikacja sacharydami i wapniem<\/strong><\/h6>\n<p>W napojach bezalkoholowych wyst\u0119puje znaczna zawarto\u015b\u0107 sacharyd\u00f3w (glukozy, sacharozy, fruktozy, maltodekstryny). Zast\u0105pienie sacharyd\u00f3w maltodekstryn\u0105 powoduje, \u017ce nap\u00f3j charakteryzuje si\u0119 niskim poziomem glukozy, zmniejszon\u0105 kwasowo\u015bci\u0105, a tym samym zredukowanym potencja\u0142em pr\u00f3chnicowym. Sama sacharoza obecna w soku grejpfrutowym nie wp\u0142ywa na erozj\u0119, ale mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 procesy pr\u00f3chnicy. Sztuczny s\u0142odzik &#8211; aspartam [E951], zawarty w wielu napojach o zmniejszonej kaloryczno\u015bci, mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do nieco ni\u017cszej erozyjno\u015bci napoju Coca-Cola Light w por\u00f3wnaniu do tradycyjnej Coca-Coli. W jamie ustnej, w \u015brodowisku \u015bliny, hydroliza aspartamu prowadzi bowiem do tworzenia fenyloalaniny, kt\u00f3ra prawdopodobnie dzia\u0142a jak uk\u0142ad buforowy.<\/p>\n<p>Procesy erozyjne mo\u017cna ograniczy\u0107 poprzez obni\u017cenie kwasowo\u015bci dodatkiem wapnia. Zgodnie z prawem chemii, szybko\u015b\u0107 rozpuszczania hydroksyapatytu mo\u017cna spowolni\u0107, je\u015bli roztw\u00f3r zawiera produkty reakcji rozpuszczania: jony wapnia i jony fosforanowe. Zjawisko to zosta\u0142o potwierdzone w kwa\u015bnych produktach mlecznych (jogurt, kefir, pH ~ 4,0) z ich naturalnie wysokim poziomem wapnia i fosforan\u00f3w, kt\u00f3ry nie wywo\u0142uje proces\u00f3w erozyjnych. Jednak sztuczna modyfikacja sk\u0142adu napoju funkcjonalnego poprzez dodatek jon\u00f3w wapnia mo\u017ce spowodowa\u0107 nieprzyjemne doznania smakowe oraz mo\u017ce by\u0107 niemo\u017cliwa do zastosowania w procesie technologicznym (tworzenie kamienia, trudno\u015bci w prowadzeniu skutecznych proces\u00f3w higienizacyjnych). Oczywi\u015bcie, dodatek wapnia mo\u017ce odgrywa\u0107 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w zapobieganiu osteoporozie, ale konsumpcja napoj\u00f3w o zwi\u0119kszonej zawarto\u015bci wapnia wi\u0105\u017ce si\u0119 z ryzykiem przekroczenia maksymalnego poziomu spo\u017cycia tego pierwiastka (2,5 g dziennie), w wyniku czego mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 u konsument\u00f3w dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane (nudno\u015bci, wymioty, zaparcia, obni\u017cenie wch\u0142aniania jelitowego innych minera\u0142\u00f3w: cynku, magnezu lub fosforan\u00f3w i zwi\u0119kszone ryzyko kamieni nerkowych). Zatem, bior\u0105c pod uwag\u0119 bezpiecze\u0144stwo zdrowia konsument\u00f3w, najlepiej jest ustali\u0107 optymalne dzia\u0142anie przeciwerozyjne i dopuszczalny poziom wapnia dla danego napoju. Wybieraj\u0105c modyfikacj\u0119 nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 rozpuszczalno\u015b\u0107 zwi\u0105zku wapnia, gdy\u017c dzia\u0142anie przeciwerozyjne zale\u017cy od stopnia dysocjacji zwi\u0105zku. Np. fosforan triwapniowy w st\u0119\u017ceniu 2% dodany do soku z grejpfruta prawie ca\u0142kowicie zmniejszy\u0142 jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci erozyjne w odniesieniu do szkliwa i z\u0119biny, jednak zmodyfikowany nap\u00f3j charakteryzowa\u0142 si\u0119 nieakceptowalnym, metalicznym smakiem. Ze wzgl\u0119du na to ograniczenie, zastosowano kompleks fosfopeptydu kazeiny oraz amorficznego fosforanu wapnia, zwany w skr\u00f3cie CPP-ACP. W badaniach in vitro wykazano, \u017ce CPP-ACP zmniejsza w\u0142a\u015bciwo\u015bci erozyjne kwa\u015bnych napoj\u00f3w r\u00f3wnie skutecznie bez zmiany ich walor\u00f3w sensorycznych. Udowodniono, tak\u017ce w warunkach in vitro, \u017ce mo\u017cna skutecznie zmniejszy\u0107 efekt erozyjny soku pomara\u0144czowego, dodaj\u0105c dost\u0119pne w handlu preparaty wapnia w postaci tabletek musuj\u0105cych. Rozpuszczenie jednej takiej tabletki (500 mg wapnia jako w\u0119glanu wapnia) w 200 ml soku daje takie st\u0119\u017cenie wapnia, kt\u00f3re hamuje wyp\u0142ukiwanie tego pierwiastka z materia\u0142u z\u0119b\u00f3w.<\/p>\n<p>Potencja\u0142 erozyjny wi\u0119kszo\u015bci kwa\u015bnych napoj\u00f3w bezalkoholowych mo\u017ce by\u0107 zredukowany przez modyfikacj\u0119 ich sk\u0142adu. Obecnie najlepiej udokumentowana badaniami naukowymi jest strategia polegaj\u0105ca na suplementacji wapnia. Nale\u017cy jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce produkty modyfikowane mog\u0105 charakteryzowa\u0107 si\u0119 ni\u017cszymi walorami sensorycznymi, zmniejszon\u0105 dost\u0119pno\u015bci\u0105 innych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, skr\u00f3ceniem czasu ich przechowywania lub wytr\u0105caniem z nich modyfikatora. Bior\u0105c pod uwag\u0119 bezpiecze\u0144stwo zdrowia konsument\u00f3w, konieczne jest ustalenie maksymalnych ilo\u015bci substancji modyfikuj\u0105cych na podstawie ich dopuszczalnych poziom\u00f3w, naukow\u0105 ocen\u0119 ryzyka oraz r\u00f3\u017cne stopnie wra\u017cliwo\u015bci poszczeg\u00f3lnych grup konsument\u00f3w.<\/p>\n<p><!--nextpage--><br \/>\nLiteratura 1. Brown C.J., Smith G., Shaw L., Parry J., Smith A.J. The erosive potential of flavoured sparkling water drinks. International Journal of Paediatric Dentistry, 2007, 17(2), 86-91. 2. Stefa\u0144ski T., Postek-Stefa\u0144ska L. Possible ways of reducing dental erosive potential of acidic beverages. Australian Dental Journal, 2014, 59(3), 280-288.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>dr hab. in\u017c. Dorota Kr\u0119giel Politechnika \u0141\u00f3dzka Konsumpcja napoj\u00f3w bezalkoholowych stale ro\u015bnie, cho\u0107 nie brakuje opinii, \u017ce nie jest to pozytywne zjawisko, gdy\u017c mo\u017ce ono wywo\u0142ywa\u0107 wiele problem\u00f3w zdrowotnych. Wcze\u015bniejsze badania naukowe sugerowa\u0142y, \u017ce konsumpcja napoj\u00f3w s\u0142odzonych prowadzi do wzrostu liczby kalorii w diecie, a to prowadzi do problemu oty\u0142o\u015bci. Ostatnio udokumentowano r\u00f3wnie\u017c, \u017ce cz\u0119ste [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":8222,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[935,5],"tags":[180],"class_list":["post-8191","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bezpieczenstwo-produkcji","category-napoje-nektary-wody-oraz-soki","tag-dorota-kregiel"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v20.2.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Potencja\u0142 erozyjny napoj\u00f3w funkcjonalnych | bikotech.pl<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2020\/06\/09\/potencjal-erozyjny-napojow-funkcjonalnych\/\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2020\/06\/09\/potencjal-erozyjny-napojow-funkcjonalnych\/2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Potencja\u0142 erozyjny napoj\u00f3w funkcjonalnych | bikotech.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"dr hab. in\u017c. Dorota Kr\u0119giel Politechnika \u0141\u00f3dzka Konsumpcja napoj\u00f3w bezalkoholowych stale ro\u015bnie, cho\u0107 nie brakuje opinii, \u017ce nie jest to pozytywne zjawisko, gdy\u017c mo\u017ce ono wywo\u0142ywa\u0107 wiele problem\u00f3w zdrowotnych. Wcze\u015bniejsze badania naukowe sugerowa\u0142y, \u017ce konsumpcja napoj\u00f3w s\u0142odzonych prowadzi do wzrostu liczby kalorii w diecie, a to prowadzi do problemu oty\u0142o\u015bci. Ostatnio udokumentowano r\u00f3wnie\u017c, \u017ce cz\u0119ste [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2020\/06\/09\/potencjal-erozyjny-napojow-funkcjonalnych\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"bikotech.pl\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-06-09T09:58:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-05-25T13:57:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/9745d46f-75ff-4c47-9723-e54bc1c48988-1024x683.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"683\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"natalia\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"natalia\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2020\/06\/09\/potencjal-erozyjny-napojow-funkcjonalnych\/\",\"url\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2020\/06\/09\/potencjal-erozyjny-napojow-funkcjonalnych\/\",\"name\":\"Potencja\u0142 erozyjny napoj\u00f3w funkcjonalnych | bikotech.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-06-09T09:58:06+00:00\",\"dateModified\":\"2020-05-25T13:57:12+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/124b5638088dc1c6cea6a124c315652f\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2020\/06\/09\/potencjal-erozyjny-napojow-funkcjonalnych\/\"]}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/\",\"name\":\"bikotech.pl\",\"description\":\"Innowacje, \u015brodowisko, technologie  - prosto i z sensem o przemy\u015ble spo\u017cywczym\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/124b5638088dc1c6cea6a124c315652f\",\"name\":\"natalia\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3bcf5457ae7578bc3030504001458ed6f84a959faa4b8579d74aa81e4fc16a71?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3bcf5457ae7578bc3030504001458ed6f84a959faa4b8579d74aa81e4fc16a71?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"natalia\"},\"url\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/author\/natalia\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Potencja\u0142 erozyjny napoj\u00f3w funkcjonalnych | bikotech.pl","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2020\/06\/09\/potencjal-erozyjny-napojow-funkcjonalnych\/","next":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2020\/06\/09\/potencjal-erozyjny-napojow-funkcjonalnych\/2\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Potencja\u0142 erozyjny napoj\u00f3w funkcjonalnych | bikotech.pl","og_description":"dr hab. in\u017c. Dorota Kr\u0119giel Politechnika \u0141\u00f3dzka Konsumpcja napoj\u00f3w bezalkoholowych stale ro\u015bnie, cho\u0107 nie brakuje opinii, \u017ce nie jest to pozytywne zjawisko, gdy\u017c mo\u017ce ono wywo\u0142ywa\u0107 wiele problem\u00f3w zdrowotnych. Wcze\u015bniejsze badania naukowe sugerowa\u0142y, \u017ce konsumpcja napoj\u00f3w s\u0142odzonych prowadzi do wzrostu liczby kalorii w diecie, a to prowadzi do problemu oty\u0142o\u015bci. Ostatnio udokumentowano r\u00f3wnie\u017c, \u017ce cz\u0119ste [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2020\/06\/09\/potencjal-erozyjny-napojow-funkcjonalnych\/","og_site_name":"bikotech.pl","article_published_time":"2020-06-09T09:58:06+00:00","article_modified_time":"2020-05-25T13:57:12+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":683,"url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/9745d46f-75ff-4c47-9723-e54bc1c48988-1024x683.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"natalia","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"natalia","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2020\/06\/09\/potencjal-erozyjny-napojow-funkcjonalnych\/","url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2020\/06\/09\/potencjal-erozyjny-napojow-funkcjonalnych\/","name":"Potencja\u0142 erozyjny napoj\u00f3w funkcjonalnych | bikotech.pl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website"},"datePublished":"2020-06-09T09:58:06+00:00","dateModified":"2020-05-25T13:57:12+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/124b5638088dc1c6cea6a124c315652f"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2020\/06\/09\/potencjal-erozyjny-napojow-funkcjonalnych\/"]}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website","url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/","name":"bikotech.pl","description":"Innowacje, \u015brodowisko, technologie  - prosto i z sensem o przemy\u015ble spo\u017cywczym","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.bikotech.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/124b5638088dc1c6cea6a124c315652f","name":"natalia","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3bcf5457ae7578bc3030504001458ed6f84a959faa4b8579d74aa81e4fc16a71?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3bcf5457ae7578bc3030504001458ed6f84a959faa4b8579d74aa81e4fc16a71?s=96&d=mm&r=g","caption":"natalia"},"url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/author\/natalia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8191"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8191\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8198,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8191\/revisions\/8198"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8222"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}