{"id":5133,"date":"2019-03-19T12:35:25","date_gmt":"2019-03-19T11:35:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.agroindustry.pl\/?p=5133"},"modified":"2019-03-19T14:56:03","modified_gmt":"2019-03-19T13:56:03","slug":"niebezpieczne-migracje-substancji-chemicznych-z-opakowan-do-zywnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2019\/03\/19\/niebezpieczne-migracje-substancji-chemicznych-z-opakowan-do-zywnosci\/","title":{"rendered":"Niebezpieczne migracje substancji chemicznych z opakowa\u0144 do \u017cywno\u015bci"},"content":{"rendered":"<p><em>dr Roman Dawid Tauber prof. WSHiG<\/em><\/p>\n<p><em>mgr in\u017c. Tomasz Borowy<\/em><\/p>\n<p><em>mgr Olha Kovinko<\/em><\/p>\n<p><em>Wy\u017csza Szko\u0142a Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>Mi\u0119dzy produktem a opakowaniem dochodzi do szeregu oddzia\u0142ywa\u0144, kt\u00f3re s\u0105 zwi\u0105zane z procesami transportowania zwi\u0105zk\u00f3w w systemie opakowaniowym. Do zjawisk tych zaliczane s\u0105: migracja, poch\u0142anianie i przenikanie. Migrowa\u0107 mog\u0105 substancje zar\u00f3wno z opakowania do produktu, jak i na odwr\u00f3t. Analiza tego zjawiska jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cna w przypadku materia\u0142\u00f3w polimerowych, w kt\u00f3rych mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 zwi\u0105zki szkodliwe, np. monomery czy substancje pomocnicze stosowane w przetw\u00f3rstwie i produkcji opakowa\u0144.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Rozw\u00f3j nowych technologii zwi\u0105zanych z materia\u0142ami i wyrobami przeznaczonymi do kontaktu z \u017cywno\u015bci\u0105 podyktowany jest rosn\u0105cymi wymaganiami zar\u00f3wno producent\u00f3w opakowa\u0144, jak i nowymi produktami \u017cywno\u015bciowymi, wynikaj\u0105cymi z potrzeb konsument\u00f3w. Ze wzgl\u0119du na rosn\u0105ce zainteresowanie konsument\u00f3w spo\u017cyciem \u015bwie\u017cych produkt\u00f3w spo\u017cywczych o wyd\u0142u\u017conej trwa\u0142o\u015bci i kontrolowanej jako\u015bci, producenci, chc\u0105c sprosta\u0107 powy\u017cszym wymaganiom, musz\u0105 zapewni\u0107 nowoczesne oraz bezpieczne opakowania. Stanowi to wyzwanie dla bran\u017cy opakowa\u0144 \u017cywno\u015bci, a tak\u017ce dzia\u0142a jako si\u0142a nap\u0119dowa dla rozwoju nowych i ulepszonych koncepcji technologicznych opakowa\u0144. \u015awiadomo\u015b\u0107 mo\u017cliwych zagro\u017ce\u0144 oraz post\u0119p techniczny sprawi\u0142y, \u017ce zdecydowanie zaostrzy\u0142y si\u0119 wymagania dotycz\u0105ce jako\u015bci opakowa\u0144 stosowanych do produkt\u00f3w spo\u017cywczych.\u00a0 Opakowania, wykonane s\u0105 z bardzo r\u00f3\u017cnorodnych surowc\u00f3w i materia\u0142\u00f3w, zawieraj\u0105cych zar\u00f3wno substancje organiczne, jak i nieorganiczne. Niekt\u00f3re z nich po przekroczeniu pewnego st\u0119\u017cenia mog\u0105 niekorzystnie wp\u0142ywa\u0107 na organizm cz\u0142owieka oraz \u015brodowisko naturalne, a nawet wykazywa\u0107 dzia\u0142anie silnie toksyczne, np. dioksyny, polichlorowane bifenyle, chlorofenole, itp.<\/p>\n<p>Opakowania do \u017cywno\u015bci, podobnie jak wszystkie \u015brodki dopuszczone do kontaktu z \u017cywno\u015bci\u0105, nie mog\u0105 zawiera\u0107 substancji szkodliwych dla cz\u0142owieka, kt\u00f3re mog\u0105 migrowa\u0107 do produktu spo\u017cywczego, a nast\u0119pnie przenikaj\u0105c do organizmu mog\u0105 stanowi\u0107 zagro\u017cenie dla zdrowia, a nawet\u00a0\u017cycia. Nie mog\u0105 te\u017c powodowa\u0107 niekorzystnych zmian cech organoleptycznych stykaj\u0105cej si\u0119 z nimi \u017cywno\u015bci, zmian w jej sk\u0142adzie oraz uwalnia\u0107 do \u017cywno\u015bci sk\u0142adnik\u00f3w materia\u0142u opakowaniowego w ilo\u015bciach stanowi\u0105cych zagro\u017cenie dla zdrowia (<strong>Rozporz\u0105dzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie wykazu substancji, kt\u00f3rych stosowanie jest dozwolone w procesie wytwarzania lub przetwarzania materia\u0142\u00f3w i wyrob\u00f3w z innych tworzyw ni\u017c tworzywa sztuczne przeznaczonych do kontaktu z \u017cywno\u015bci\u0105).<\/strong> Dlatego wszelkie w\u0142a\u015bciwo\u015bci bezpiecze\u0144stwa zdrowotnego zapewni\u0107 musi producent wed\u0142ug przyj\u0119tych norm i przepis\u00f3w dotycz\u0105cych tego rodzaju kontaktu \u017cywno\u015b\u0107 &#8211; opakowanie, natomiast rol\u0105 pa\u0144stwa jest zapewnienie skutecznej kontroli poprzez inspekcj\u0119, szczeg\u00f3\u0142owe analizy przez wyspecjalizowane laboratoria. W trakcie przechowywania produkt\u00f3w spo\u017cywczych w opakowaniu z tworzyw sztucznych istotnym problemem jest poch\u0142anianie zapach\u00f3w \u017cywno\u015bci przez materia\u0142 opakowaniowy. Nie tylko wp\u0142ywa to na jako\u015b\u0107 \u017cywno\u015bci poprzez zmniejszenie intensywno\u015bci aromatu i smakowito\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c obni\u017ca parametry wytrzyma\u0142o\u015bciowe materia\u0142u opakowaniowego. Ogranicza to mo\u017cliwo\u015b\u0107 powt\u00f3rnego lub wielokrotnego u\u017cycia opakowania. Proces migracji sk\u0142adnik\u00f3w opakowania do \u017cywno\u015bci zale\u017cy od temperatury, czasu kontaktu, powierzchni opakowania z produktem spo\u017cywczym oraz sk\u0142adu chemicznego produktu i opakowania.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Opakowanie sta\u0142o si\u0119 niezb\u0119dnym elementem procesu produkcji \u017cywno\u015bci, co oznacza, \u017ce na r\u00f3\u017cnych etapach przetwarzania, przechowywania i przygotowywania rozmaite substancje chemiczne mog\u0105 by\u0107 wprowadzane do naszego po\u017cywienia, w spos\u00f3b zamierzony b\u0105d\u017a nie. S\u0105 to zar\u00f3wno dodatki do \u017cywno\u015bci, pozosta\u0142o\u015bci pestycyd\u00f3w, mykotoksyny, zanieczyszczenia \u015brodowiska, jak te\u017c sk\u0142adniki opakowania. Zatem, aby zapakowana \u017cywno\u015b\u0107 by\u0142a bezpieczna dla konsumenta, wymagana jest sta\u0142a kontrola ekspozycji tych substancji.\u00a0 Ocena higieniczno-sanitarna opakowania wymaga analizy sk\u0142adu chemicznego materia\u0142u opakowaniowego, kt\u00f3ry obejmuje nie tylko surowiec podstawowy i sk\u0142adniki pomocnicze, zastosowane celowo w produkcji do uzyskania po\u017c\u0105danych cech materia\u0142u, ale te\u017c pozosta\u0142o\u015bci po procesie wytwarzania. \u015arodki pomocnicze i wymienione pozosta\u0142o\u015bci stanowi\u0105 substancje ma\u0142ocz\u0105steczkowe zdolne do migracji. Opr\u00f3cz toksyczno\u015bci substancji migruj\u0105cych, wa\u017cny jest tak\u017ce ich wp\u0142yw na cechy sensoryczne produktu. Brak oddzia\u0142ywania materia\u0142u i opakowa\u0144 na smak i zapach \u017cywno\u015bci stanowi jedno z podstawowych wymaga\u0144 higieniczno-sanitarnych. Stopie\u0144 migracji danej substancji pochodz\u0105cej z opakowania oraz toksyczno\u015b\u0107 migranta to dwa g\u0142\u00f3wne czynniki, kt\u00f3re okre\u015blaj\u0105 ryzyko dla ludzkiego zdrowia. Proces okre\u015blania ekspozycji zagro\u017cenia pochodz\u0105cego z materia\u0142u opakowaniowego jest znormalizowany. Normy przewiduj\u0105, \u017ce w takich badaniach powinno by\u0107 opisane wykorzystanie i zamierzony techniczny skutek zastosowania substancji w opakowaniu, metoda analityczna detekcji zagro\u017cenia oraz ilo\u015bciowe okre\u015blenie w \u017cywno\u015bci i w samym opakowaniu substancji szkodliwej, a tak\u017ce spos\u00f3b przebiegu jej migracji. Charakterystyka zagro\u017cenia danego sk\u0142adnika obejmuje badania toksykologiczne, wp\u0142yw tej substancji na zdrowie cz\u0142owieka przy r\u00f3\u017cnym stopniu jej<\/p>\n<p>koncentracji oraz pe\u0142ny profil substancji, \u0142\u0105cznie z mo\u017cliwymi produktami jej degradacji. Substancje, kt\u00f3re mog\u0105 migrowa\u0107 i wp\u0142ywa\u0107 na bezpiecze\u0144stwo po\u017cywienia oczywi\u015bcie zale\u017c\u0105 od natury materia\u0142u opakowaniowego. Poniewa\u017c zapotrzebowanie na opakowania produkt\u00f3w spo\u017cywczych jest coraz wi\u0119ksze, wzrasta zatem zagro\u017cenie dla konsument\u00f3w, wynikaj\u0105ce ze wzrostu liczby potencjalnie niebezpiecznych substancji, mog\u0105cych migrowa\u0107 z opakowania do \u017cywno\u015bci. Po migracji najbardziej niekorzystnym procesem powoduj\u0105cym pogorszenie jako\u015bci zapakowanego produktu jest przekazywanie zapach\u00f3w przez opakowania, zw\u0142aszcza z tworzyw sztucznych. Mog\u0105 one pochodzi\u0107 bezpo\u015brednio od materia\u0142u opakowania lub z reakcji zachodz\u0105cych w materiale opakowaniowym, takich jak utlenianie, dehydratacja czy procesy starzeniowe. Produkty reakcji same mog\u0105 by\u0107 bezwonne, ale w trakcie przechowywania zapakowanego produktu mog\u0105 podlega\u0107 przemianom prowadz\u0105cym do powstania obcych zapach\u00f3w.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Tworzywa sztuczne jako zwi\u0105zki wielkocz\u0105steczkowe nie wykazuj\u0105 zdolno\u015bci migracji do \u017cywno\u015bci i s\u0105 uznawane jako nietoksyczne. Obawy budz\u0105 natomiast substancje ma\u0142ocz\u0105steczkowe, kt\u00f3re we wzajemnym kontakcie produktu spo\u017cywczego z opakowaniem mog\u0105 migrowa\u0107 z materia\u0142u opakowaniowego do \u017cywno\u015bci, stwarzaj\u0105c zagro\u017cenie zdrowotne konsumenta. Dotyczy to zar\u00f3wno monomer\u00f3w wykorzystywanych w procesie polimeryzacji, jak i pomocniczych \u015brodk\u00f3w modyfikuj\u0105cych.<\/p>\n<p>Poni\u017cej podane zosta\u0142y podstawowe pomocnicze \u015brodki modyfikuj\u0105ce i ich funkcje:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Antyutleniacze i stabilizatory ultrafioletu, <\/strong>kt\u00f3re dodawane s\u0105 do wielu tworzyw sztucznych w celu ich zabezpieczenia przed foto- lub termooksykacj\u0105 przez unieszkodliwienie wolnych rodnik\u00f3w oraz nadtlenk\u00f3w powstaj\u0105cych w wyniku dekompozycji, np.: poliolefin. Mog\u0105 to by\u0107 pochodne fenoli, tioestry, zwi\u0105zki fosforu tr\u00f3jwarto\u015bciowego;<\/li>\n<li><strong>\u015arodki antystatyczne <\/strong>s\u0105 substancjami zapobiegaj\u0105cymi gromadzeniu si\u0119 \u0142adunk\u00f3w elektrycznych na powierzchni tworzyw sztucznych, kt\u00f3re mog\u0105 utrudnia\u0107 procesy pakowania \u017cywno\u015bci, a nawet stwarza\u0107 zagro\u017cenie dla operator\u00f3w urz\u0105dze\u0144 (wy\u0142adowania elektryczne), pylenia podczas pakowania. Substancjami tymi mog\u0105 by\u0107 np.: pochodne amin, estry kwas\u00f3w t\u0142uszczowych lub alifatyczne sulfoniany;<\/li>\n<li><strong>Plastyfikatory <\/strong>\u015brodki, kt\u00f3rych funkcja polega na zapewnieniu elastyczno\u015bci i poprawie wytrzyma\u0142o\u015bci materia\u0142\u00f3w opakowaniowych i samych opakowa\u0144. Mog\u0105 to by\u0107 np.: estry kwasu ftalowego lub poliestry. Tworzywem, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej wymaga <em>\u201eplastyfikacji\u201d<\/em> jest polichlorek winylu (PVC) w postaci rozci\u0105gliwych i termokurczliwych folii;<\/li>\n<li><strong>\u015arodki po\u015blizgowe <\/strong>s\u0105 substancjami, kt\u00f3re w wyniku migracji na powierzchni\u0119 materia\u0142u opakowaniowego obni\u017caj\u0105 opory przesuwu, umo\u017cliwiaj\u0105c mechaniczne pakowanie. Mog\u0105 to by\u0107 np.: amidy nienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, kopolimery octanu winylu i alkiloamidy. Ich zawarto\u015b\u0107 waha si\u0119 zwykle w granicach od 0,1 do 1,0%.<\/li>\n<\/ul>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Poza wy\u017cej wymienionymi sk\u0142adnikami pomocniczymi cz\u0119sto opakowania zawieraj\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u015bladowe ilo\u015bci monomer\u00f3w, z kt\u00f3rych otrzymywany jest dany polimer. Wszystko to powoduje, \u017ce w gotowym opakowaniu jest wiele substancji, kt\u00f3re mog\u0105 migrowa\u0107 do opakowanego produktu stwarzaj\u0105c realne zagro\u017cenie dla zdrowia cz\u0142owieka. W materia\u0142ach opakowaniowych z tworzyw sztucznych mog\u0105 te\u017c wyst\u0119powa\u0107 pewne ilo\u015bci metali ci\u0119\u017ckich. Pochodz\u0105 one g\u0142\u00f3wnie z substancji pomocniczych, w tym przede wszystkim z koncentrat\u00f3w barwi\u0105cych, jak r\u00f3wnie\u017c z farb u\u017cytych do zadrukowywania materia\u0142\u00f3w podstawowych i pomocniczych (etykiety), a tak\u017ce samych opakowa\u0144 (rysunek 1).<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2019\/03\/19\/niebezpieczne-migracje-substancji-chemicznych-z-opakowan-do-zywnosci\/1-25\/\" rel=\"attachment wp-att-5134\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-5134\" src=\"http:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/1.jpg\" alt=\"\" width=\"348\" height=\"240\" srcset=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/1.jpg 348w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/1-300x207.jpg 300w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/1-150x103.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 348px) 100vw, 348px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong><em>Rysunek 1. Przyk\u0142adowa migracja substancji pomocniczych do produktu spo\u017cywczego<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Zawarto\u015b\u0107 czterech metali ci\u0119\u017ckich w pigmentach stosowanych do barwienia tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z \u017cywno\u015bci\u0105 nie mo\u017ce przekracza\u0107 okre\u015blonej dawki: chrom (0,1%), kadm (0,01%, o\u0142\u00f3w (0,01%) oraz rt\u0119\u0107 (0,005%). Uwzgl\u0119dniaj\u0105c wy\u017cej podane wielko\u015bci mo\u017cna wykaza\u0107, \u017ce w przypadku barwionych opakowa\u0144 z tworzyw sztucznych, spe\u0142niaj\u0105cych wymagania wyrob\u00f3w przeznaczonych do kontaktu z \u017cywno\u015bci\u0105, zawarto\u015b\u0107 metali ci\u0119\u017ckich limitowanych Dyrektyw\u0105 94\/62\/EC b\u0119dzie kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 na poziomie od kilku do kilkunastu ppm.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Pod wzgl\u0119dem fizycznym zjawisko migracji mo\u017cna zdefiniowa\u0107 jako rozdzia\u0142 i dyfuzj\u0119 substancji mog\u0105cych podlega\u0107 przenoszeniu w obszar graniczny pomi\u0119dzy opakowaniem a produktem. Innymi s\u0142owy, migracja to transfer masy sk\u0142adnik\u00f3w opakowania do pakowanej \u017cywno\u015bci. Mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 dwa rodzaje migracji:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>migracja specyficzna <\/strong><em>(SM \u2013 specific migration), <\/em>odnosi si\u0119 do \u015bci\u015ble zdefiniowanej substancji, okre\u015bla si\u0119 j\u0105 w stosunku do masy \u017cywno\u015bci, czy te\u017c medi\u00f3w zast\u0119puj\u0105cych \u017cywno\u015b\u0107 (tzw. symulant\u00f3w \u017cywno\u015bci) w badaniach migracji i wyra\u017cana jest w mg\/kg;<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><strong>migracja globalna<\/strong> <em>(OM \u2013 overall migration)<\/em>, stanowi sum\u0119 wszystkich substancji migruj\u0105cych z materia\u0142u lub wyrobu w okre\u015blonych warunkach badania (czas, temperatura) do odpowiedniego p\u0142ynu modelowego imituj\u0105cego dzia\u0142anie \u015brodk\u00f3w spo\u017cywczych i wyra\u017cana jest zazwyczaj w mg\/dm<sup>2<\/sup>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Metody analityczne s\u0105 kluczem w badaniu migracji sk\u0142adnik\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych w materia\u0142ach maj\u0105cych kontakt z \u017cywno\u015bci\u0105. S\u0105 tak\u017ce niezb\u0119dne dla instytucji wydaj\u0105cych rozporz\u0105dzenia, normy czy inne akty prawne, kt\u00f3re s\u0105 odpowiedzialne za zapewnienie bezpiecze\u0144stwa publicznego poprzez monitorowanie \u017cywno\u015bci pod wzgl\u0119dem nadmiernego lub szkodliwego poziomu zanieczyszcze\u0144 pochodz\u0105cych z opakowania. Pozwalaj\u0105 one identyfikowa\u0107 potencjalne substancje migruj\u0105ce lub zanieczyszczenia w materia\u0142ach opakowaniowych i drog\u0119 ich toksykologicznego dzia\u0142ania, okre\u015bla\u0107 poziom pozosta\u0142ych monomer\u00f3w lub dodatk\u00f3w w materia\u0142ach maj\u0105cych kontakt z \u017cywno\u015bci\u0105, identyfikowa\u0107 czynniki wp\u0142ywaj\u0105ce na migracj\u0119 zanieczyszcze\u0144 z opakowania do \u017cywno\u015bci, okre\u015bla\u0107 maksymaln\u0105 prawdopodobn\u0105 dawk\u0119 zanieczyszcze\u0144 w pakowanej \u017cywno\u015bci. Metody analityczne maj\u0105 g\u0142\u00f3wnie na celu zidentyfikowanie substancji migruj\u0105cych z opakowania do \u017cywno\u015bci (analiza jako\u015bciowa) oraz okre\u015blenie st\u0119\u017cenia migrant\u00f3w w po\u017cywieniu b\u0105d\u017a symulancie \u017cywno\u015bci (analiza ilo\u015bciowa).<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Na prze\u0142omie kilku lat udowodniono naukowo, \u017ce opakowania aluminiowe na bazie glinu, nie s\u0105 ca\u0142kowicie oboj\u0119tne dla organizmu ludzkiego. Migracja glinu z opakowa\u0144 do \u017cywno\u015bci zale\u017cy od czasu kontaktu z produktem, kwasowo\u015bci roztworu oraz rodzaju towaru. Obecnie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce glin kumulowany w organizmie jest przyczyn\u0105 m.in. choroby Alzheimera. Niekt\u00f3re opakowania z tworzyw sztucznych zawieraj\u0105 czasami pozosta\u0142o\u015bci substancji wyj\u015bciowej, np. chlorku winylu. Chlorek winylu, monomer, z kt\u00f3rego otrzymuje si\u0119 PVC, pocz\u0105tkowo nie budzi\u0142 obaw i by\u0142 uwa\u017cany za substancj\u0119 ma\u0142o toksyczn\u0105. Obecnie w spos\u00f3b bezsporny zosta\u0142y udowodnione jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci mutagenne i rakotw\u00f3rcze. Do utwardzania polichlorku winylu wykorzystywane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c stabilizatory zawieraj\u0105ce cyn\u0119. Pierwiastek ten r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce przenika\u0107 do \u017cywno\u015bci pakowanej w PVC. Obecny stan techniki oraz du\u017ca konkurencja ze strony innych tworzyw spowodowa\u0142y, \u017ce zawarto\u015b\u0107 resztkowego monomeru w polimerze nie przekracza 2\u00f75 ppm. Mimo to PVC jest systematycznie wypierany jako materia\u0142 opakowaniowy przez inne tworzywa i obecnie stosowany jest g\u0142\u00f3wnie jako materia\u0142 konstrukcyjny. W przypadku pakowania \u017cywno\u015bci stosowany jest (coraz rzadziej) do pakowania towar\u00f3w bardzo kr\u00f3tko przechowywanych, np. pieczywa, mi\u0119sa, ser\u00f3w, tak wi\u0119c migracja chlorku winylu jest w praktyce wyeliminowana. W opakowaniach z polistyrenu mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 styren, nadaj\u0105cy opakowaniu charakterystyczny zapach, kt\u00f3ry mo\u017ce wnika\u0107 do \u017cywno\u015bci powoduj\u0105c zmian\u0119 naturalnie wyst\u0119puj\u0105cego lub nadanego podczas proces\u00f3w technologicznych aromat\u00f3w, np.: w\u0119dzonego mi\u0119sa, ryb, sera. Inny problem stanowi zawarto\u015b\u0107 acetaldehydu w pojemnikach z polietylenu \u2013 wynosi on ok. 6 mg\/kg, a jego \u015brednia migracja osi\u0105ga poziom 200 \u03bcg\/dm<sup>3<\/sup>. <sup>\u00a0<\/sup><\/p>\n<p>Wszystkie wy\u017cej wymienione zwi\u0105zki mog\u0105 migrowa\u0107 do zapakowanej \u017cywno\u015bci, stwarzaj\u0105c zagro\u017cenie dla zdrowia cz\u0142owieka. Jednak migracja ta nie mo\u017ce przekroczy\u0107 dozwolonych limit\u00f3w zawartych w przepisach Unii Europejskiej (Dyrektywa 94\/62\/EC wraz z uzupe\u0142nieniami) i musi by\u0107 \u015bci\u015ble kontrolowana. Wykluczy\u0107 nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zagro\u017cenia zwi\u0105zane z b\u0142\u0119dami w technologii wytwarzania tworzyw lub z zastosowaniem nieodpowiedniego surowca do ich produkcji, np.: surowca wt\u00f3rnego. Jak zosta\u0142o to wcze\u015bniej zaznaczone w artykule migracja substancji z opakowania do produktu \u017cywno\u015bciowego mo\u017ce niekorzystnie wp\u0142yn\u0105\u0107 i zmienia\u0107 jego cechy sensoryczne (cechy smakowo\u2013zapachowe) oraz niekiedy wygl\u0105d (nieprawid\u0142owa barwa zapakowanego wyrobu), co r\u00f3wnie\u017c dyskwalifikuje opakowanie. Toksyczno\u015b\u0107, m. in. rakotw\u00f3rczo\u015b\u0107 niekt\u00f3rych z tych substancji zosta\u0142a stwierdzona w wielu badaniach laboratoryjnych a warto\u015b\u0107 ich migracji zwi\u0105zana z wielko\u015bci\u0105 ADI (<em>ang. Acceptable Daily Intake<\/em> \u2013 Akceptowalna Dawka Dzienna), jest w wielu przypadkach okre\u015blana jako Limit Migracji Specyficznej \u2013 SML (ang. Specific Migration Limit).<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Przyk\u0142ady zwi\u0105zk\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych w opakowaniach z tworzyw sztucznych wraz z okre\u015blonym limitem migracji specyficznej oraz jej dopuszczalna zawarto\u015b\u0107 w wyrobie przedstawione zosta\u0142y w tabeli 1.<\/p>\n<table width=\"508\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"416\">Nazwa substancji<\/td>\n<td width=\"46\">SML<\/td>\n<td width=\"46\">QM<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><\/td>\n<td>mg\/kg<\/td>\n<td>mg\/kg<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>chlorek winylu<\/td>\n<td><\/td>\n<td>1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>chlorek winylidenu<\/td>\n<td>0,05<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>tlenek etylenu<\/td>\n<td><\/td>\n<td>1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>tlenek propylenu<\/td>\n<td><\/td>\n<td>1<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>2,6-ditertbutylo-4metlofenol (BHT)<\/td>\n<td>3<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>bis-(2,4-ditertbutylofenylo)-pentaerytrytodifosfit (Ultranox 626)<\/td>\n<td>0,6<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>2-hydroksy-4-n-oktoksy-benzofenon<\/td>\n<td>6<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>(Chimasorsorb 81)<\/td>\n<td><\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>2,2\u2019-hydroksy-5\u2019-metylofenylobenzo-triazol (Tinuvin P.)<\/td>\n<td>30<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>4-metylo-1-penten<\/td>\n<td>0,02<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>(<strong>SML<\/strong>) \u2013 Limit Migracji Specyficznej\u00a0 (ang. <\/em><em>Specific Migration Limit)<\/em><\/p>\n<p><em>(<strong>QM<\/strong>) \u2013 Maksymalna\u00a0 Dopuszczalna Zawarto\u015b\u0107 Migracji.\u00a0 <\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Mo\u017cna stwierdzi\u0107, i\u017c stosowanie tworzyw sztucznych do pakowania \u017cywno\u015bci jest stosunkowo bezpieczne a migracja szkodliwych zwi\u0105zk\u00f3w nie przekracza dopuszczalnego poziomu. Same zmiany organoleptyczne przechowywanych produkt\u00f3w (je\u015bli istniej\u0105) s\u0105 minimalne i nie maj\u0105 wi\u0119kszego wp\u0142ywu na smak czy zapach danego produktu oraz zmiany fizykochemiczne. Na obecnym etapie rozwoju cywilizacji trudno wyobrazi\u0107 sobie \u015bwiatow\u0105 gospodark\u0119 bez opakowa\u0144 zar\u00f3wno ekologicznych i tych z tworzyw sztucznych. Opakowanie towarzyszy cz\u0142owiekowi prawie we wszystkich dziedzinach dzia\u0142alno\u015bci, a jego rola z ka\u017cdym dniem ro\u015bnie. St\u0105d te\u017c przemys\u0142 opakowaniowy jest jednym z filar\u00f3w gospodarki narodowej ka\u017cdego kraju. Jego poziomem ocenia si\u0119 cz\u0119sto rozw\u00f3j gospodarczy kraju: im wi\u0119cej i lepszych opakowa\u0144, tym wy\u017cszy poziom techniczny i technologiczny danego pa\u0144stwa. Obecnie dobieraj\u0105c w\u0142a\u015bciwe opakowanie mo\u017cemy zminimalizowa\u0107 lub wyeliminowa\u0107 ca\u0142kowicie jego niekorzystne oddzia\u0142ywanie na produkt spo\u017cywczy oraz ograniczy\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 powstawania ewentualnych zanieczyszcze\u0144 podczas produkcji. Ponadto technologie wytwarzania tworzyw sztucznych s\u0105 stale ulepszane, co ogranicza do minimum obecno\u015b\u0107 niepo\u017c\u0105danych substancji.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Literatura dost\u0119pna w redakcji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>dr Roman Dawid Tauber prof. WSHiG mgr in\u017c. Tomasz Borowy mgr Olha Kovinko Wy\u017csza Szko\u0142a Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu \u00a0 \u00a0 Mi\u0119dzy produktem a opakowaniem dochodzi do szeregu oddzia\u0142ywa\u0144, kt\u00f3re s\u0105 zwi\u0105zane z procesami transportowania zwi\u0105zk\u00f3w w systemie opakowaniowym. Do zjawisk tych zaliczane s\u0105: migracja, poch\u0142anianie i przenikanie. Migrowa\u0107 mog\u0105 substancje zar\u00f3wno z opakowania [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":5135,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[832,830,827,828,829,834,833,831,835,472],"class_list":["post-5133","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polecamy","tag-antyutleniacze","tag-bezpieczenstwo-opakowan","tag-dr-roman-dawid-tauber-prof-wshig","tag-mgr-inz-tomasz-borowy","tag-mgr-olha-kovinko","tag-migracja-globalna","tag-migracja-specyficzna","tag-migracje-substancji-chemicznych","tag-pvc","tag-wyzsza-szkola-hotelarstwa-i-gastronomii-w-poznaniu"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v20.2.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Niebezpieczne migracje substancji chemicznych z opakowa\u0144 do \u017cywno\u015bci | bikotech.pl<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2019\/03\/19\/niebezpieczne-migracje-substancji-chemicznych-z-opakowan-do-zywnosci\/\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2019\/03\/19\/niebezpieczne-migracje-substancji-chemicznych-z-opakowan-do-zywnosci\/2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Niebezpieczne migracje substancji chemicznych z opakowa\u0144 do \u017cywno\u015bci | bikotech.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"dr Roman Dawid Tauber prof. WSHiG mgr in\u017c. Tomasz Borowy mgr Olha Kovinko Wy\u017csza Szko\u0142a Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu \u00a0 \u00a0 Mi\u0119dzy produktem a opakowaniem dochodzi do szeregu oddzia\u0142ywa\u0144, kt\u00f3re s\u0105 zwi\u0105zane z procesami transportowania zwi\u0105zk\u00f3w w systemie opakowaniowym. Do zjawisk tych zaliczane s\u0105: migracja, poch\u0142anianie i przenikanie. Migrowa\u0107 mog\u0105 substancje zar\u00f3wno z opakowania [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2019\/03\/19\/niebezpieczne-migracje-substancji-chemicznych-z-opakowan-do-zywnosci\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"bikotech.pl\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-03-19T11:35:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2019-03-19T13:56:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/21f6f0ba-251f-4b7e-996e-ce8336660b0f-1024x683.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"683\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"natalia\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"natalia\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2019\/03\/19\/niebezpieczne-migracje-substancji-chemicznych-z-opakowan-do-zywnosci\/\",\"url\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2019\/03\/19\/niebezpieczne-migracje-substancji-chemicznych-z-opakowan-do-zywnosci\/\",\"name\":\"Niebezpieczne migracje substancji chemicznych z opakowa\u0144 do \u017cywno\u015bci | bikotech.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2019-03-19T11:35:25+00:00\",\"dateModified\":\"2019-03-19T13:56:03+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/124b5638088dc1c6cea6a124c315652f\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2019\/03\/19\/niebezpieczne-migracje-substancji-chemicznych-z-opakowan-do-zywnosci\/\"]}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/\",\"name\":\"bikotech.pl\",\"description\":\"Innowacje, \u015brodowisko, technologie  - prosto i z sensem o przemy\u015ble spo\u017cywczym\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/124b5638088dc1c6cea6a124c315652f\",\"name\":\"natalia\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3bcf5457ae7578bc3030504001458ed6f84a959faa4b8579d74aa81e4fc16a71?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3bcf5457ae7578bc3030504001458ed6f84a959faa4b8579d74aa81e4fc16a71?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"natalia\"},\"url\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/author\/natalia\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Niebezpieczne migracje substancji chemicznych z opakowa\u0144 do \u017cywno\u015bci | bikotech.pl","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2019\/03\/19\/niebezpieczne-migracje-substancji-chemicznych-z-opakowan-do-zywnosci\/","next":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2019\/03\/19\/niebezpieczne-migracje-substancji-chemicznych-z-opakowan-do-zywnosci\/2\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Niebezpieczne migracje substancji chemicznych z opakowa\u0144 do \u017cywno\u015bci | bikotech.pl","og_description":"dr Roman Dawid Tauber prof. WSHiG mgr in\u017c. Tomasz Borowy mgr Olha Kovinko Wy\u017csza Szko\u0142a Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu \u00a0 \u00a0 Mi\u0119dzy produktem a opakowaniem dochodzi do szeregu oddzia\u0142ywa\u0144, kt\u00f3re s\u0105 zwi\u0105zane z procesami transportowania zwi\u0105zk\u00f3w w systemie opakowaniowym. Do zjawisk tych zaliczane s\u0105: migracja, poch\u0142anianie i przenikanie. Migrowa\u0107 mog\u0105 substancje zar\u00f3wno z opakowania [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2019\/03\/19\/niebezpieczne-migracje-substancji-chemicznych-z-opakowan-do-zywnosci\/","og_site_name":"bikotech.pl","article_published_time":"2019-03-19T11:35:25+00:00","article_modified_time":"2019-03-19T13:56:03+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":683,"url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/21f6f0ba-251f-4b7e-996e-ce8336660b0f-1024x683.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"natalia","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"natalia","Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2019\/03\/19\/niebezpieczne-migracje-substancji-chemicznych-z-opakowan-do-zywnosci\/","url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2019\/03\/19\/niebezpieczne-migracje-substancji-chemicznych-z-opakowan-do-zywnosci\/","name":"Niebezpieczne migracje substancji chemicznych z opakowa\u0144 do \u017cywno\u015bci | bikotech.pl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website"},"datePublished":"2019-03-19T11:35:25+00:00","dateModified":"2019-03-19T13:56:03+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/124b5638088dc1c6cea6a124c315652f"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2019\/03\/19\/niebezpieczne-migracje-substancji-chemicznych-z-opakowan-do-zywnosci\/"]}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website","url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/","name":"bikotech.pl","description":"Innowacje, \u015brodowisko, technologie  - prosto i z sensem o przemy\u015ble spo\u017cywczym","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.bikotech.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/124b5638088dc1c6cea6a124c315652f","name":"natalia","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3bcf5457ae7578bc3030504001458ed6f84a959faa4b8579d74aa81e4fc16a71?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3bcf5457ae7578bc3030504001458ed6f84a959faa4b8579d74aa81e4fc16a71?s=96&d=mm&r=g","caption":"natalia"},"url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/author\/natalia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5133"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5133\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5137,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5133\/revisions\/5137"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}