dr in\u017c. Dorota Zar\u0119ba, ZSSG Warszawa<\/p>\n
dr hab. Ma\u0142gorzata Ziarno, prof. SGGW , SGGW Warszawa<\/p>\n
\n
We frakcji lipidowej t\u0142uszczu mlecznego zawarte s\u0105 sterole. G\u0142\u00f3wnym sterolem zwierz\u0119cym jest cholesterol, w mniejszych ilo\u015bciach wyst\u0119puj\u0105 dihydrocholesterol, koprosterol i 7-dehydrocholesterol (prekursor witaminy D3<\/sub>). Cholesterol w t\u0142uszczu mlecznym wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie w formie wolnej (oko\u0142o 90% ca\u0142ej puli tego sterolu), reszta s\u0105 to formy estrowe z kwasem linolowym, palmitynowym i oleinowym [Bar\u0142owska i Litwi\u0144czuk 2009]. Mas\u0142o zawiera \u015brednio 248 mg cholesterolu w 100 g produktu [Kunachowicz i wsp. 2017]. T\u0142uszcz mleczny zawiera ca\u0142y zestaw sk\u0142adnik\u00f3w bioaktywnych intensyfikuj\u0105cych metabolizm cholesterolu egzogennego (w tym: kwas oleinowy, fosfolipidy, a nawet wielonienasycone kwasy t\u0142uszczowe n-6 i n-3, kt\u00f3rych nadmiar mo\u017ce sprzyja\u0107 tworzeniu oksysteroli). a jednocze\u015bnie hamuj\u0105cych biosyntez\u0119 cholesterolu endogennego [Cichosz 2009].<\/p>\n \n Warto nadmieni\u0107, \u017ce organizm ludzki wytwarza wystarczaj\u0105ce ilo\u015bci cholesterolu,<\/strong> aby pokry\u0107 dzienne zapotrzebowanie (0,5-1 g). Pomimo tego, substancja ta w pierwszej kolejno\u015bci jest pobierana z po\u017cywienia, gdy\u017c synteza cholesterolu w organizmie wymaga bardzo du\u017cych nak\u0142ad\u00f3w energetycznych. Inne sk\u0142adniki t\u0142uszczu mlecznego takie jak CLA, \u03b1-tokoferol, witaminy A i D3<\/sub>, czy fosfolipidy, zapobiegaj\u0105 utlenianiu cholesterolu [Wiseman 1993, Reddy i Katan 2004, Cichosz 2007a,c, Cichosz 2009]. Cholesterol w organizmie zwierz\u0105t i ludzi jest konieczny dla prawid\u0142owego przebiegu proces\u00f3w \u017cyciowych. Jest wykorzystywany do budowy wszystkich b\u0142on kom\u00f3rkowych i \u015br\u00f3dkom\u00f3rkowych, wi\u0119c jest istotnym sk\u0142adnikiem strukturalnym ca\u0142ego organizmu [Ziemla\u0144ski i Budzy\u0144ska-Topolowska 1991, Matthews i wsp. 2003]. Jego zadaniem jest uszczelnianie kom\u00f3rek, zw\u0142aszcza tych, kt\u00f3re bior\u0105 udzia\u0142 w odpowiedzi immunologicznej organizmu i musz\u0105 cz\u0119sto regenerowa\u0107 swoje b\u0142ony. Ponadto wchodzi w sk\u0142ad otoczki mielinowej w\u0142\u00f3kien nerwowych, wi\u0119c jest niezb\u0119dny w prawid\u0142owym rozwoju i funkcjonowaniu uk\u0142adu nerwowego<\/strong>. Poza tym pe\u0142ni rol\u0119 prekursora w syntezie wa\u017cnych biologicznie substancji sterydowych, m.in.: witamin z grupy D, hormon\u00f3w p\u0142ciowych i kwas\u00f3w \u017c\u00f3\u0142ciowych (chenodeoksycholowego, cholowego i deoksycholowego) [Ziemla\u0144ski i Budzy\u0144ska-Topolowska 1991, Matthews i wsp. 2003, Ziarno 2004]. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce wprawdzie cholesterol jest niezb\u0119dnym sk\u0142adnikiem kom\u00f3rek ludzkiego organizmu, jednak jego nadmiar w ustroju mo\u017ce by\u0107 szkodliwy i doprowadzi\u0107 do powa\u017cnych konsekwencji zdrowotnych. Podwy\u017cszony poziom cholesterolu we krwi, a zw\u0142aszcza frakcji LDL, jest czynnikiem ryzyka wyst\u0119powania mia\u017cd\u017cycy, a w rezultacie prowadzi do chor\u00f3b uk\u0142adu sercowo-naczyniowego: zawa\u0142u serca lub choroby wie\u0144cowej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" dr in\u017c. Dorota Zar\u0119ba, ZSSG Warszawa dr hab. Ma\u0142gorzata Ziarno, prof. SGGW , SGGW Warszawa We frakcji lipidowej t\u0142uszczu mlecznego zawarte s\u0105 sterole. G\u0142\u00f3wnym sterolem zwierz\u0119cym jest cholesterol, w mniejszych ilo\u015bciach wyst\u0119puj\u0105 dihydrocholesterol, koprosterol i 7-dehydrocholesterol (prekursor witaminy D3). Cholesterol w t\u0142uszczu mlecznym wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie w formie wolnej (oko\u0142o 90% ca\u0142ej puli tego sterolu), reszta […]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":2332,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,48],"tags":[588,591,665],"class_list":["post-4249","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mleczarstwo","category-polecamy","tag-dr-inz-dorota-zareba","tag-sggw-warszawa","tag-zssg-warszawa-dr-hab-malgorzata-ziarno-prof-sggw"],"yoast_head":"\n