{"id":3087,"date":"2017-10-24T09:13:35","date_gmt":"2017-10-24T07:13:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.agroindustry.pl\/?p=3087"},"modified":"2017-11-08T11:45:18","modified_gmt":"2017-11-08T10:45:18","slug":"trendy-na-rynku-opakowan-spozywczych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2017\/10\/24\/trendy-na-rynku-opakowan-spozywczych\/","title":{"rendered":"Trendy na rynku opakowa\u0144 spo\u017cywczych"},"content":{"rendered":"<p><strong>dr hab. Monika Stoma, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p><em>Opakowania odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym, zglobalizowanym, scyfryzowanym i ikonograficznym spo\u0142ecze\u0144stwie. <\/em><em>W miar\u0119 post\u0119pu cywilizacyjnego oraz organizacyjno-technicznego, rozwoju handlu i dystrybucji \u017cywno\u015bci, zaostrzenia wymog\u00f3w co do bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bciowego, a tak\u017ce wzrostu \u015bwiadomo\u015bci konsument\u00f3w w zakresie bezpiecze\u0144stwa i jako\u015bci \u017cywno\u015bci, wzrasta r\u00f3wnie\u017c rola opakowa\u0144 produkt\u00f3w spo\u017cywczych.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Pierwsze informacje o opakowaniach pochodz\u0105 z 1035 r.; kiedy to perski podr\u00f3\u017cnik trafi\u0142 na targowisko w Kairze i zauwa\u017cy\u0142, \u017ce warzywa i owoce pakowane s\u0105 w papier. Pocz\u0105tkowo opakowania produkt\u00f3w spo\u017cywczych chroni\u0142y wi\u0119c towary przed uszkodzeniami oraz u\u0142atwia\u0142y transport. Jednak\u017ce obecnie pe\u0142ni\u0105 one wiele r\u00f3\u017cnorodnych r\u00f3l, cho\u0107 nadal &#8211; w odniesieniu do przemys\u0142u spo\u017cywczego &#8211; najwa\u017cniejsza jest <strong>funkcja ochronna<\/strong>, czyli zabezpieczenie produktu spo\u017cywczego przed zanieczyszczeniami, uszkodzeniami czy reakcjami chemicznymi oraz nara\u017ceniem klimatycznym i\u00a0biotycznym. Dodatkowo opakowania niejednokrotnie daj\u0105 klientowi tzw. gwarancj\u0119 pierwszego otwarcia, a\u00a0tak\u017ce ograniczaj\u0105 dost\u0119p os\u00f3b niepowo\u0142anych. Niemniej istotna jest r\u00f3wnie\u017c <strong>funkcja dystrybucyjna (logistyczna)<\/strong>, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mo\u017cliwy jest sprawny za\u0142adunek i wy\u0142adunek, przemieszczenie, sk\u0142adowanie i magazynowanie produktu. W ostatnich latach szczeg\u00f3lnego znaczenia nabiera ponadto <strong>funkcja promocyjna<\/strong> opakowa\u0144 produkt\u00f3w spo\u017cywczych, a samo opakowanie bywa cz\u0119sto okre\u015blane jako \u201eniemy sprzedawca\u201d. Nie odnosi si\u0119 to jednak\u017ce tylko i wy\u0142\u0105cznie do dzia\u0142a\u0144 reklamowych (cho\u0107 oczywi\u015bcie bardzo istotne jest to, \u017ce opakowanie swoim kszta\u0142tem i opraw\u0105 graficzn\u0105 powinno wzbudza\u0107 zainteresowanie oraz kszta\u0142towa\u0107 po\u017c\u0105dan\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 produktu [Hales, 1999]) \u2013 opakowane powinno bowiem by\u0107 no\u015bnikiem systemu identyfikacji wizualnej firmy, kszta\u0142towa\u0107 wizerunek produktu, by\u0107 zintegrowane ze strategi\u0105 firmy i samym produktem, umo\u017cliwia\u0107 klientowi \u0142atwy dost\u0119p do produktu, zawiera\u0107 informacje o produkcie i producencie, przejmowa\u0107 rol\u0119 sprzedawcy w zwi\u0105zku z rozwojem samoobs\u0142ugi, posiada\u0107 zdolno\u015b\u0107 do zwracania uwagi klienta, spe\u0142nia\u0107 warunki ekonomiczne i jako\u015bciowe oraz estetyczne, a w konsekwencji oddzia\u0142ywa\u0107 na popyt oraz zaspokaja\u0107 potrzeby i preferencje konsument\u00f3w [Stoma, Dudziak, 2014]. Opakowanie komunikuje si\u0119 bowiem z klientem zar\u00f3wno na poziomie werbalnym, jak i wizualnym. Na poziomie werbalnym opakowanie musi eksponowa\u0107 nazw\u0119 produktu, jego rodzaj oraz korzy\u015bci produktu \u2013 np. \u201e\u0142atwy do smarowania\u201d, \u201enie zawiera konserwant\u00f3w\u201d. Wizualnie z kolei istotne jest przedstawienie w jak najatrakcyjniejszej postaci zawarto\u015bci opakowania; ponadto przy pomocy odpowiednio dobranej kolorystyki opakowanie komunikuje obiektywne cechy produktu, takie jak smak, zapach, naturalno\u015b\u0107 [<em>Opakowaniowe trendy<\/em>, 2012]. Z uwagi na fakt, i\u017c opakowanie jest pierwsz\u0105 rzecz\u0105 jak\u0105 zauwa\u017ca potencjalny nabywca, powinno ono przekonywuj\u0105ca dzia\u0142a\u0107 na adresata, a tak\u017ce harmonizowa\u0107 z\u00a0produktem.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Czynniki kszta\u0142tuj\u0105ce rynek opakowa\u0144 spo\u017cywczych<\/strong><\/p>\n<p>Rynek opakowa\u0144 kszta\u0142towany jest przez wiele r\u00f3\u017cnorodnych czynnik\u00f3w. Mo\u017cna w\u015br\u00f3d nich wymieni\u0107 nast\u0119puj\u0105ce [Jakowski, 2000; Kowalska, 2011; Skrzypek. 2002; Warczy\u0144ski, 2009]:<\/p>\n<ul>\n<li>techniczno-technologiczne,<\/li>\n<li>demograficzne, spo\u0142eczne i kulturowe (np. starzenie si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa, wzrost liczby gospodarstw jedno i dwuosobowych, zmniejszenie \u015bredniej dzietno\u015bci w rodzinie, migracje spo\u0142ecze\u0144stwa, itp.),<\/li>\n<li>rynkowe i ekonomiczne, np.: globalizacja gospodarki, rozw\u00f3j informatyki (np. systemy automatycznej identyfikacji towar\u00f3w, systemy FFID) i logistyki (logistyczne \u0142a\u0144cuchy dostaw sterowane systemami informatycznymi), dynamiczny rozw\u00f3j sprzeda\u017cy samoobs\u0142ugowej, wprowadzenie nowoczesnych form handlu (e-commerce), zmieniaj\u0105ce si\u0119 oczekiwania i\u00a0preferencje nabywc\u00f3w i u\u017cytkownik\u00f3w opakowa\u0144, wzrost \u015bwiadomo\u015bci i wiedzy konsumenckiej, zmiana stylu \u017cycia, zjawisko dekonsumpcji, czyli \u015bwiadomego i celowego ograniczenia ilo\u015bci na rzecz jako\u015bci konsumowania produkt\u00f3w i us\u0142ug, potrzeba ochrony \u015brodowiska naturalnego i rosn\u0105ca \u015bwiadomo\u015b\u0107 ekologiczna (tzw. ekologizacja konsumpcji).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Oznacza to, i\u017c na rynku opakowa\u0144 dla produkt\u00f3w spo\u017cywczych trendy wyznaczane s\u0105 przede wszystkim przez oczekiwania i wymagania producent\u00f3w \u017cywno\u015bci, ale przede wszystkim &#8211; konsument\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142czesne opakowanie powinno dawa\u0107 gwarancj\u0119 jako\u015bci, bezpiecze\u0144stwa, \u015bwie\u017co\u015bci, trwa\u0142o\u015bci, zachowania przez produkt charakterystyk sensorycznych, chemicznych, fizycznych i mikrobiologicznych oraz gwarancj\u0119 wygody i \u0142atwo\u015bci w przygotowywaniu i\u00a0przechowywaniu produktu, a tak\u017ce jego otwieraniu, zamykaniu, dozowaniu oraz zagospodarowaniu po wykorzystaniu. Powinno by\u0107 tak\u017ce atrakcyjne wizualnie, w odpowiedni spos\u00f3b prezentowa\u0107 zawarto\u015b\u0107 produktu oraz by\u0107 wyprodukowane zgodnie z zasadami zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju. Stwarza to ogromne pole do dzia\u0142ania dla producent\u00f3w \u017cywno\u015bci i jej opakowa\u0144, zw\u0142aszcza, \u017ce opakowania niejednokrotnie staj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie wa\u017cne dla konsument\u00f3w, jak ich zawarto\u015b\u0107.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Wybrane tendencje na rynku produkt\u00f3w spo\u017cywczych<\/strong><\/p>\n<p>Tendencje odznaczaj\u0105 odwzorowanie pewnych zachowa\u0144 i nastroj\u00f3w w spo\u0142ecze\u0144stwie, pewnych zmian, kt\u00f3re to spo\u0142ecze\u0144stwo dotykaj\u0105, czy obowi\u0105zuj\u0105cych w danym czasie norm estetyzacji \u017cycia. W przypadku opakowa\u0144 mo\u017cna wi\u0119c z jednej strony wskazywa\u0107 na \u00a0mody i tendencje w projektowaniu w kontek\u015bcie ich designu, czy funkcjonalno\u015bci. Z drugiej strony mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c wskaza\u0107 na tendencje zwi\u0105zane ze sposobem dokonywania zakup\u00f3w, ich szybko\u015bci\u0105, czy \u0142atwo\u015bci\u0105 [Wi\u015bniewska, 2014].<\/p>\n<p>Obserwuj\u0105c rynek w ostatnich latach mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 kilka dominuj\u0105cych trend\u00f3w; spo\u015br\u00f3d nich istotnymi wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 [Stoma, Dudziak, 2014]:<\/p>\n<ul>\n<li>ekologia (zielony marketing),<\/li>\n<li>minimalizm,<\/li>\n<li>opakowania \u201econvenience\u201d,<\/li>\n<li>personalizacja,<\/li>\n<li>humor i emocje,<\/li>\n<li>opakowania aktywne i inteligentne.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Ekologia (zielony marketing)<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Ekologia to globalny trend, widoczny nie tylko w odniesieniu do opakowa\u0144, ale r\u00f3wnie\u017c w\u00a0produkcji, modzie, zdrowiu i generalnie w \u017cyciu wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka. W przypadku produkcji opakowa\u0144 ekologi\u0119 wyra\u017ca si\u0119 na dwa sposoby. Pierwszym z nich jest kreowanie produktu (wraz z\u00a0opakowaniem) poprzez wzbudzenie skojarzenia z powrotem do natury, umieszczanie odpowiedniej kolorystyki na opakowaniu lub eksponowanie ekologicznych walor\u00f3w produktu. Drugim sposobem jest za\u0142o\u017cenie, \u017ce w opakowaniu wa\u017cne jest nie tylko to, co zosta\u0142o na nim wydrukowane, ale z czego jest ono zrobione (np. opakowania z materia\u0142\u00f3w odnawialnych i biodegradowalnych). Chodzi o\u00a0zasygnalizowanie konsumentowi, \u017ce przedsi\u0119biorstwo dba o \u015brodowisko. Wed\u0142ug Wieczorkiewicza [2011] w rozwoju opakowa\u0144 ekologicznych mo\u017cna zaobserwowa\u0107 obecnie nast\u0119puj\u0105ce trendy:<\/p>\n<ul>\n<li>wykorzystanie do produkcji opakowa\u0144 surowc\u00f3w odnawialnych,<\/li>\n<li>u\u017cywanie do produkcji opakowa\u0144 materia\u0142\u00f3w o korzystnych dla \u015brodowiska wska\u017anikach, zapewniaj\u0105cych np. zredukowanie wska\u017anika emisji gaz\u00f3w cieplarnianych (<em>carbon footprint)<\/em>,<\/li>\n<li>wytwarzanie opakowa\u0144 z materia\u0142\u00f3w biodegradowalnych, spe\u0142niaj\u0105cych kryteria kompostowalno\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Jako przyk\u0142ad poda\u0107 tu mo\u017cna biodegradowalne naczynia z otr\u0105b pszennych, kt\u00f3re nadaj\u0105 si\u0119 do da\u0144 suchych i p\u00f3\u0142suchych (m.in. do popcornu). Tego typu opakowanie nie zawiera dodatk\u00f3w chemicznych i polepszaczy, podane na nim danie nie parzy, \u0142adnie pachnie, a przede wszystkim jest jednorazowe \u2013 nie zu\u017cywa si\u0119 wody do jego zmywania i mo\u017cna je zje\u015b\u0107 lub wyrzuci\u0107, czy zakopa\u0107 (maj\u0105c pewno\u015b\u0107, \u017ce roz\u0142o\u017cy si\u0119 wytwarzaj\u0105c kompost) [Maryniak, 2012]. Podobnie dzia\u0142a ekologiczne opakowanie stworzone przez firm\u0119 Loliware, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z organicznej substancji s\u0142odz\u0105cej oraz wodorost\u00f3w. W przypadku tego opakowania konsument ma tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 zdecydowania czy chce opakowanie wyrzuci\u0107 czy te\u017c skonsumowa\u0107 [Ostaszewski, 2017]. Innym przyk\u0142adem tego typu opakowania jest butelka \u201e360 Paper Bottle\u201d, wyprodukowana w 100% z surowc\u00f3w odnawialnych: z\u00a0celulozy pozyskiwanej z w\u0142\u00f3kien bambusa, trzciny cukrowej lub li\u015bci bananowc\u00f3w [Garvey, 2009] czy biodegradowalna butelka Coca-Coli stworzona z produkt\u00f3w ro\u015blinnych.<\/p>\n<p>Zielony marketing dotyczy dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z ca\u0142ym ogniwem funkcjonowania firmy w\u00a0spos\u00f3b odpowiedzialny, spo\u0142eczny i oczywi\u015bcie ekologiczny. Coraz cz\u0119\u015bciej spotyka si\u0119 bowiem proekologiczne postawy konsumenckie, dlatego te\u017c wielu producent\u00f3w dba te\u017c o odpowiednie oznakowanie opakowa\u0144 znakami ekologicznymi [Ciechomski, 2008].<\/p>\n<p>Warto r\u00f3wnie\u017c wspomnie\u0107 o tzw. <strong>precyklingu<\/strong>, co jest interpretowane jako \u201eprodukt bez opakowania\u201d, lub eliminacja \u015bmieci zanim jeszcze powstan\u0105 [<em>Precykling &#8211; nowy trend na rynku opakowa\u0144 do \u017cywno\u015bci<\/em>, 2016]. Jako przyk\u0142ad poda\u0107 tu mo\u017cna berli\u0144ski sklep \u201eOriginal Unverpackt&#8221;, w\u00a0kt\u00f3rym znajduj\u0105 si\u0119 dystrybutory z ziarnami, suszonymi owocami, orzechami i warzywami, du\u017ce pojemniki ze stali nierdzewnej z oliw\u0105 z oliwek i octem balsamicznym oraz szklane naczynia z sosem sojowym. Konsument zakupione produkty pakuje do w\u0142asnych pojemnik\u00f3w wielokrotnego u\u017cytku. Filozofi\u0119 precyklingu zastosowano r\u00f3wnie\u017c w jednym z francuskich sklep\u00f3w oferuj\u0105cych, m.in. wina oraz octy winne, w kt\u00f3rym pobra\u0107 mo\u017cna pod zastaw butelki, kt\u00f3re po u\u017cyciu i wyczyszczeniu wracaj\u0105 do sklepu, unikaj\u0105c w ten spos\u00f3b produkcji \u015bmieci. Podobne rozwi\u0105zania stosowane s\u0105 tak\u017ce w sklepach \u201eUnpackaged\u201d (Londyn, Wielka Brytania) oraz \u201eIn.gredients\u201d (USA), w kt\u00f3rych wszystkie produkty s\u0105 dost\u0119pne luzem (z wyj\u0105tkiem tych, kt\u00f3re ze wzgl\u0119d\u00f3w higienicznych wymagaj\u0105 jakiego\u015b rodzaju opakowania), a klient musi przyj\u015b\u0107 z w\u0142asn\u0105 torb\u0105 na zakupy oraz odpowiednimi pojemnikami [<em>Pionierskie supermarkety bez opakowa\u0144<\/em>, 2011].<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Minimalizm<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Kolejn\u0105 wa\u017cn\u0105 tendencj\u0105 na rynku opakowa\u0144 jest minimalizm okre\u015blany has\u0142em <strong>\u201eless is more\u201d <\/strong>(mniej znaczy wi\u0119cej). Docenia si\u0119 nieprze\u0142adowane opakowa\u0144 informacjami \u2013 maj\u0105 one niejednokrotnie form\u0119 dalece minimalistyczn\u0105. Nie bez znaczenia na rozw\u00f3j tego trendu ma te\u017c wp\u0142yw starzenia si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa. Jest to zwi\u0105zane z zapotrzebowaniem na opakowania dostosowane w\u0142a\u015bnie dla tej grupy, czyli proste, por\u0119czne i wyra\u017anie oznakowane [Wi\u015bniewska, 2014]. Minimalizm i prostota tworz\u0105 prosty konstrukcyjny przekaz wyra\u017caj\u0105cy emocje, kt\u00f3ry przyci\u0105ga uwag\u0119 kupuj\u0105cego i zach\u0119ca do impulsowych decyzji zakupowych. Wynika on z obserwacji, \u017ce opakowanie zbyt cz\u0119sto pr\u00f3buje opowiedzie\u0107 o wszystkich zaletach produktu poprzez tekst, czym konsumenci mog\u0105 by\u0107 przyt\u0142oczeni lub znudzeni. Marka nie jest tu eksponowana, a bywa, \u017ce umieszczona zostaje dopiero na tylnej cz\u0119\u015bci opakowania. St\u0105d te\u017c, w przypadku wielu produkt\u00f3w, mo\u017cna zaobserwowa\u0107 opakowania ascetyczne w\u00a0formie graficznej, oszcz\u0119dne, a dzi\u0119ki temu mocno wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ce si\u0119.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Opakowania typu \u201econvenience\u201d<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Z powy\u017cszymi trendami zwi\u0105zane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c opakowania typu \u201econvenience\u201d \u2013 trend ten jest odpowiedzi\u0105 na coraz szybsze tempo \u017cycia, rosn\u0105c\u0105 liczb\u0119 jednoosobowych gospodarstw domowych oraz potrzeb\u0119 szybko\u015bci, prostoty i \u0142atwo\u015bci w przygotowywaniu posi\u0142k\u00f3w. Mo\u017ce si\u0119 to przejawia\u0107 w\u00a0mniejszych gramaturach porcji czy te\u017c mo\u017cliwo\u015bci podgrzania dania w opakowaniu \u2013 bez konieczno\u015bci przek\u0142adania go na talerz. Opakowanie convenience powinno by\u0107 zaprojektowane zgodnie z trzema podstawowymi kryteriami: szybko\u015b\u0107, wygoda i bezpiecze\u0144stwo u\u017cycia. Najcz\u0119stsze formy takich opakowa\u0144 stanowi\u0105: tacki, opakowania foliowe, plastikowe i tekturowe kubeczki oraz zamykane pude\u0142ka plastikowe. Stosowane s\u0105 one w odniesieniu do: da\u0144 gotowych (np. pierogi, zestawy obiadowe), dania instant (np. zupy, makarony), kanapki, sa\u0142atki i sur\u00f3wki oraz porcje obranych i pokrojonych warzyw lub owoc\u00f3w. Jako przyk\u0142ady mo\u017cna tu poda\u0107 produkty convenience w segmencie da\u0144 gotowych (lunch boxy, gotowe zupy), owoc\u00f3w i warzyw (np. \u201ewygodne\u201d warzywa lub sa\u0142atki), produkt\u00f3w mlecznych czy napoj\u00f3w gor\u0105cych (kawa na wynos) [<em>Opakowania convenience <\/em><em>odpowiedzi\u0105 na trend &#8222;wygodnej&#8221; \u017cywno\u015bci<\/em>, 2017]. Trend convenience na rynku spo\u017cywczym w Polsce jest coraz mocniejszy &#8211; wg prognoz Polskiej Izby Opakowa\u0144, w 2020 roku opakowania wygodnej \u017cywno\u015bci stanowi\u0107 b\u0119d\u0105 ok. 8-10 proc. rynku opakowa\u0144 \u017cywno\u015bci o warto\u015bci ok. 2,9 \u2013 3,1 mld z\u0142 [<em>Opakowania convenience musz\u0105 nad\u0105\u017ca\u0107 za coraz szybszym tempem \u017cycia<\/em>, 2017].<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Personalizacja<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Kolejnym trendem widocznym w bran\u017cy opakowa\u0144 spo\u017cywczych jest personalizacja. Pozwala ona na wprowadzenie zmian w opakowaniu produktu, a tym samym dostosowanie jego przekazu do konkretnej grupy docelowej. Personalizacj\u0119 umo\u017cliwi\u0142 rozw\u00f3j druku cyfrowego, kt\u00f3rego najnowszym trendem jest technologia JetUV [Nalewajek, 2014]. W tym nurcie tworzone s\u0105 unikalne, nie masowe opakowania odzwierciedlaj\u0105ce zainteresowania konsumenta. Dzi\u0119ki tego typu zabiegom konsument czuje, \u017ce marka (producent) patrzy na niego ze \u201eszczeg\u00f3lnym zainteresowaniem\u201d, postrzega go jak\u0105 unikaln\u0105 jednostk\u0119, a nie jednego z milion\u00f3w konsument\u00f3w &#8211; konsument chce by\u0107 bowiem traktowany jak kto\u015b wyj\u0105tkowy, m.in. poprzez stosowane bezpo\u015bredniej komunikacji na opakowaniu. Jako przyk\u0142ad poda\u0107 mo\u017cna mark\u0119 Coca-Cola, kt\u00f3ra na puszkach i butelkach drukuje imiona czy napisy.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Humor i emocje<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesny konsument ogl\u0105da i ocenia tysi\u0105ce opakowa\u0144 \u2013 czasami ju\u017c po paru sekundach niekt\u00f3re z nich przekonuj\u0105 go do zakupu danego produktu, inne za\u015b w og\u00f3le pozostaj\u0105 przez niego niezauwa\u017cone. Projektanci opakowa\u0144 staj\u0105 wi\u0119c przed ogromnym wyzwaniem, stosuj\u0105c r\u00f3\u017cnorodne strategie. Jedn\u0105 z nich jest <strong>humor<\/strong> \u2013 zabawa form\u0105, kszta\u0142tem i\u00a0wielko\u015bci\u0105 produkt\u00f3w. Na opakowaniach niejednokrotnie pojawiaj\u0105 si\u0119 zabawne historie, anegdoty, ilustracje czy symbole. Stanowi\u0105 one bowiem uniwersalny j\u0119zyk, kt\u00f3ry jest komunikatywny, szybko i\u00a0\u0142atwo rozumiany przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 nabywc\u00f3w [Stopa-Pelesz, 2002] Dzi\u0119ki temu nawi\u0105za\u0107 mo\u017cna swoist\u0105 relacj\u0119 pomi\u0119dzy kupuj\u0105cym a produktem. \u0141atwiej r\u00f3wnie\u017c o p\u00f3\u017aniejsz\u0105 lojalno\u015b\u0107 oraz budowanie rozpoznawalno\u015bci produktu i marki. Ponadto w\u00a0przypadku zbyt du\u017cej ilo\u015bci produkt\u00f3w i trudno\u015bci z dokonaniem wyboru, konsumenci s\u0105 bardziej sk\u0142onni kierowa\u0107 si\u0119 symbolami, kolorami, kszta\u0142tami i ilustracjami, ni\u017c s\u0142owami i logik\u0105.<\/p>\n<p>Strategia ta znajduje szczeg\u00f3lne zastosowanie w przypadku produkt\u00f3w spo\u017cywczych skierowanych do dzieci i\u00a0m\u0142odzie\u017cy. Ale nie tylko \u2013 czego przyk\u0142adem mog\u0105 by\u0107 lody firmy H\u00e4agen-Dazs \u2013powa\u017cne postacie przedstawione na ilustracjach maj\u0105 nosy ubrudzone lodami.<\/p>\n<p>Coraz cz\u0119\u015bciej opakowania projektuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na bazie <strong>emocji<\/strong>. Przekazuj\u0105 one bowiem ukryte warto\u015bci produktu, a nie produkt sam w sobie. Emocjonalny przekaz, umieszczony na opakowaniu o prostej konstrukcji, podkre\u015blaj\u0105cej ekologiczno\u015b\u0107, przyci\u0105ga uwag\u0119 i zach\u0119ca do nag\u0142ych decyzji zakupowych. Najnowsze badania w zakresie neurobiologii wskazuj\u0105 nawet, \u017ce kupuj\u0105cy w\u00a0spos\u00f3b emocjonalny reaguj\u0105 na design opakowania. Na przyk\u0142ad, w badaniu produkt\u00f3w mro\u017conych zauwa\u017cono, \u017ce usuni\u0119cie z opakowania postaci ludzkiej ma negatywny wp\u0142yw na emocjonaln\u0105 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 klient\u00f3w z mark\u0105. W kolejnym badaniu z udzia\u0142em napoj\u00f3w potwierdzono, \u017ce dominuj\u0105cy element graficzny pozytywnie wp\u0142ywa na emocje i rozpoznanie marki [<em>Jak projekty opakowa\u0144 osi\u0105gaj\u0105 sukces, w \u015bwiecie przyt\u0142aczaj\u0105cego wyboru<\/em>].<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Opakowania aktywne i inteligentne<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n<p>Dynamiczny rozw\u00f3j rynku opakowa\u0144 w bran\u017cy spo\u017cywczej, zwi\u0105zany g\u0142\u00f3wnie z post\u0119pem w\u00a0zakresie technologii \u017cywno\u015bci, biotechnologii, materia\u0142oznawstwie, towaroznawstwie i\u00a0technologii opakowa\u0144, spowodowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c uszlachetnianie materia\u0142\u00f3w, z kt\u00f3rych wykonywane s\u0105 opakowania. Ma to na celu przede wszystkim popraw\u0119 zabezpieczenia jako\u015bci produkt\u00f3w, ale tak\u017ce zwi\u0119kszenie atrakcyjno\u015bci marketingowej. Klienci coraz cz\u0119\u015bciej zwracaj\u0105 bowiem uwag\u0119 na funkcjonalno\u015b\u0107 opakowania, a tak\u017ce na jako\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo spo\u017cywanych produkt\u00f3w. W utrzymaniu dobrej jako\u015bci produkt\u00f3w \u017cywno\u015bciowych pomocne staj\u0105 si\u0119 opakowania nowej generacji \u2013 opakowania aktywne i inteligentne, kt\u00f3re ciesz\u0105 si\u0119 coraz wi\u0119kszym zainteresowaniem i stanowi\u0105 coraz liczniejsz\u0105 grup\u0119 opakowa\u0144. G\u0142\u00f3wn\u0105 ide\u0105 stworzenia tych opakowa\u0144 by\u0142o wyd\u0142u\u017cenie czasu przydatno\u015bci do spo\u017cycia, polepszenie w\u0142a\u015bciwo\u015bci organoleptycznych, w tym: poprawa walor\u00f3w smakowych oraz utrzymanie niezmienionego koloru produktu [Nowacka, Niemczuk, 2012], ale przede wszystkim \u2013 odpowied\u017a na wymagania stawiane zar\u00f3wno przez producent\u00f3w, jak i\u00a0konsument\u00f3w<\/p>\n<p>Po raz pierwszy opakowania aktywne i inteligentne pojawi\u0142y si\u0119 w po\u0142owie lat 70-tych XX w. na rynku japo\u0144skim. Jednak\u017ce dopiero w latach 90-tych zainteresowa\u0142y si\u0119 nimi rynki europejskie i\u00a0ameryka\u0144ski; w\u00f3wczas te\u017c rozwin\u0119\u0142y si\u0119 badania nad konstrukcj\u0105 i mo\u017cliwo\u015bciami zastosowania tego typu opakowa\u0144. Pocz\u0105tkowo dotyczy\u0142y one przemys\u0142u farmaceutycznego, a nast\u0119pnie tak\u017ce i bran\u017cy spo\u017cywczej. Pod koniec lat 90-tych tego typu opakowania pojawi\u0142y si\u0119 w u\u017cyciu w USA, Japonii i Australii [Trzci\u0144ska, 2007] i zawiera\u0142y g\u0142\u00f3wnie absorbery wilgoci i tlenu. Wed\u0142ug prognoz ekspert\u00f3w opakowania aktywne i inteligentne stanowi\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 opakowalnictwa \u017cywno\u015bci [Farmer, 2016; Ghaani, et al., 2016; Realini i Marcos, 2014; Vanderroost, et al., 2014; Pereira de Abreu, Cruz i Losada, 2012].<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Warto zapami\u0119ta\u0107<\/strong><\/p>\n<p>Na wsp\u00f3\u0142czesnym rynku opakowa\u0144 zauwa\u017cy\u0107 mo\u017cna kilka dominuj\u0105cych trend\u00f3w. Zwi\u0105zane one s\u0105 zar\u00f3wno z ekologi\u0105, marketingiem, designem, ergonomi\u0105, jak i sfer\u0105 emocjonaln\u0105. W artykule przedstawiono jedynie wybrane trendy w projektowaniu opakowa\u0144 spo\u017cywczych, jednak\u017ce na wsp\u00f3\u0142czesnym rynku jest ich o wiele wi\u0119cej. Jako przyk\u0142ad poda\u0107 mo\u017cna: retro-nowoczesno\u015b\u0107 (powr\u00f3t do dawnych czas\u00f3w, ale we wsp\u00f3\u0142czesnym wydaniu), \u201ewbrew zasadom\u201d, futuryzm, folk, \u201eshow me goods\u201d czy transparentno\u015b\u0107. Z kolei w odniesieniu do czynnik\u00f3w demograficznych, takich jak starzenie si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa, zauwa\u017cy\u0107 mo\u017cna oferowanie opakowa\u0144 ergonomicznych, kt\u00f3re mo\u017cna \u0142atwo otworzy\u0107 i pewnie trzyma\u0107 w r\u0119ku.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug Wyszkowskiej i Ankiewicza [2013] aktualne kierunki rozwoju opakowa\u0144 powinny uwzgl\u0119dnia\u0107 trendy zachodz\u0105ce na wsp\u00f3\u0142czesnym rynku. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 na:<\/p>\n<ul>\n<li><em>health &amp; wellness <\/em>(dostarczanie produkt\u00f3w zdrowych, o wysokiej jako\u015bci),<\/li>\n<li>ochron\u0119 zdrowia, ale i \u015brodowiska,<\/li>\n<li>wygod\u0119,<\/li>\n<li>mobilno\u015b\u0107 konsument\u00f3w,<\/li>\n<li>starzenie si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa,<\/li>\n<li>prostot\u0119 oraz niestosowanie sztucznych i syntetycznie wytworzonych dodatk\u00f3w do \u017cywno\u015bci (aromat\u00f3w, barwnik\u00f3w, s\u0142odzik\u00f3w),<\/li>\n<li>przywi\u0105zanie do produkt\u00f3w w pe\u0142ni naturalnych: tradycyjnych i bio,<\/li>\n<li>rosn\u0105c\u0105 indywidualizacj\u0119 konsument\u00f3w,<\/li>\n<li>wzrost znaczenia nowoczesnej techniki.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Tym co przede wszystkim charakteryzuje obecn\u0105 sytuacj\u0119 rynkow\u0105 w zakresie projektowania i produkcji opakowa\u0144 jest presja na podnoszenie ich jako\u015bci przy jednoczesnej dba\u0142o\u015bci o koszty. Uwa\u017ca si\u0119 bowiem, i\u017c w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci przedsi\u0119biorstwa, wprowadzaj\u0105ce nowe produkty \u017cywno\u015bciowe na rynek, konkuruj\u0105c mi\u0119dzy sob\u0105 b\u0119d\u0105 prowadzi\u0107 raczej walk\u0119 na opakowania ni\u017c na produkty.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<pre>Literatura:<\/pre>\n<ol>\n<li>\n<pre>Barka A., Wyrwa J., 2016, <em>Konsument wobec opakowa\u0144 aktywnych i inteligentnych na rynku produkt\u00f3w spo\u017cywczych<\/em>, Zagadnienia Ekonomiki Rolnej<em>, <\/em>4(349) 2016, 138-161.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Ciechomski W., <em>Opakowanie jako instrument promocji, <\/em>AE w Poznaniu , Pozna\u0144 2008, LogForum vol 4, issue 4, no. 4, s. 1-8.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Czajkowska D., 2005, <em>Inteligentne i aktywne opakowania do \u017cywno\u015bci<\/em>, Przemys\u0142 Spo\u017cywczy nr 8, 88-92.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Czerniawski B., <em>Opakowania aktywne i inteligentne oraz ich obecno\u015b\u0107 na rynku krajowym<\/em>, Opakowanie nr 8\/2008, s. 8-12.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Farmer, N. ,2016. <em>Innowacje w opakowaniach \u017cywno\u015bci i napoj\u00f3w<\/em>. Warszawa: PWN.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Garvey J., 360 <em>Paper water bottle offers renewable alternative to plastic, <\/em>June 2009, http:\/\/newatlas.com\/360-paper-water-bottle\/11927\/, dost\u0119p w dniu 16.08.2017.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Ghaani, M., Cozzolino, C.A., Castelli, G., Farris, S. (2016). <em>An overview of the intelligent packaging technologies in the food sector<\/em>. Trends in Food Science &amp; Technology, vol. 51, s. 1-11.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Hales C. F., <em>Opakowanie jako instrument marketingu<\/em>, PWE, Warszawa 1999.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre><em>Jak projekty opakowa\u0144 osi\u0105gaj\u0105 sukces, w \u015bwiecie przyt\u0142aczaj\u0105cego wyboru, <\/em>https:\/\/www.projektowaniegraficzne.pl\/o\/jak-projekty-opakowan-osiagaja-sukces-w-swiecie-przytlaczajacego-wyboru\/, dost\u0119p w dniu 17.08.2017.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Jakowski S., <em>Analiza czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na rozw\u00f3j przemys\u0142u opakowa\u0144 w Polsce<\/em>, Opakowanie nr 8\/2002, s. 20-22.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Kowalska A., <em>Strategia opakowa\u0144 na przyk\u0142adzie bran\u017cy mleczarskiej<\/em>, PTE, Toru\u0144 2011.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Maryniak A., 2012, <em>Nowe trendy w opakowalnictwie artyku\u0142\u00f3w spo\u017cywczych w kontek\u015bcie logistycznych funkcji opakowa\u0144<\/em>, Logistyka, nr 4, 1117-1127.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Muranowicz A., <em>Pakuj\u0105ca inteligencja<\/em>, Bezpiecze\u0144stwo i Higiena \u017bywno\u015bci nr 3(20)\/2005, s. 34-35.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Nalewajek M., <em>Trendy w projektowaniu opakowa\u0144<\/em>, dost\u0119pne na http:\/\/blog.xixi-studio.pl\/?p=1091 dost\u0119p w dniu 04.09.2014<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Nowacka M., Niemczuk D., <em>Nowoczesne materia\u0142y i wyroby przeznaczone do kontaktu z \u017cywno\u015bci\u0105 oraz ich wp\u0142yw na bezpiecze\u0144stwo \u017cywno\u015bci<\/em>, Opakowanie 6\/2012, s.64-66.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Nowacka, M., Fija\u0142kowska, A., 2014. <em>Zastosowanie inteligentnych opakowa\u0144 w przemy\u015ble fermentacyjnym i owocowo-warzywnym<\/em>. Przemys\u0142 Fermentacyjny i Owocowo- -Warzywny, nr 6, s. 4-6.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre><em>Opakowania convenience musz\u0105 nad\u0105\u017ca\u0107 za coraz szybszym tempem \u017cycia<\/em>, 2017, http:\/\/www.portalspozywczy.pl\/technologie\/wiadomosci\/opakowania-convenience-musza-nadazac-za-coraz-szybszym-tempem-zycia,144445.html, dost\u0119p w dniu 16.08.2017.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre><em>Opakowania convenience odpowiedzi\u0105 na trend \"wygodnej\" \u017cywno\u015bci<\/em>, 2017, https:\/\/www.wiadomoscihandlowe.pl\/artykuly\/opakowania-convenience-odpowiedzia-na-trend-wygodn,40000, dost\u0119p w dniu 17.08.2017.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre><em>Opakowaniowe trendy<\/em>, OOH Magazine nr 1\/2012, s. 50-52.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Ostaszewski, 2017, <em>Eko innowacje \u2013 opakowania<\/em>, http:\/\/foodfakty.pl\/eko-innowacje-opakowania, dost\u0119p w dniu 17.08.2017.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Pereira de Abreu, D.A., Cruz, J.M., Losada, P.P. (2012). <em>Active and intelligent packaging for the food industry<\/em>. Food Reviews International, vol. 28(2), s. 146-187.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre><em>Pionierskie supermarkety bez opakowa\u0144<\/em>, 2011, http:\/\/m.ekonsument.pl\/a66460_pionierskie_supermarkety_bez_opakowan.html, dost\u0119p w dniu 16.08.2017.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre><em>Polski rynek opakowa\u0144<\/em>, 2017, https:\/\/www.tworzywa.pl\/notowania\/analizy-rynkowe-ep\/2017-02-polski-rynek-opakowan,161.html, dost\u0119p w dniu 16.08.2017.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre><em>Precykling - nowy trend na rynku opakowa\u0144 do \u017cywno\u015bci<\/em>, 2016, http:\/\/www.portalspozywczy.pl\/technologie\/wiadomosci\/precykling-nowy-trend-na-rynku-opakowan-do-zywnosci,134374.html, dost\u0119p w dniu 16.08.2017.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Realini, C.E., Marcos, B. (2014). <em>Active and intelligent packaging systems for a modern society<\/em>. Meat Science, vol. 98(3), s. 404-419.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Skrzypek M., <em>Kierunki przemian w opakowalnictwie towar\u00f3w<\/em>, Opakowanie nr 8\/2002, s. 17-19.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Stoma M., Dudziak A., 2014, <em>Trends in the food packaging market<\/em>, Logistyka nr 6, CD ROM nr 1, s. 338-341.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Stopa-Pelesz E., <em>Corporate Design. <\/em><em>Czyli jak sprawi\u0107, by estetyka pracowa\u0142a na sukces firmy<\/em>, Profesjonalna Szko\u0142a Biznesu, Krak\u00f3w 2002.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Trzci\u0144ska M., 2007, <em>Opakowania aktywne i inteligentne \u2013 w badaniach i w praktyce przemys\u0142u spo\u017cywczego<\/em>, Przegl\u0105d Piekarski i Cukierniczy, lipiec 2007, 4-7.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Vanderroost, M., Ragaert, P., Devlieghere, F., De Meulenaer, B. (2014). <em>Intelligent food packaging: The next generation.<\/em> Trends in Food Science &amp; Technology, vol. 39(1), s. 47-62.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Warczy\u0144ski R., <em>Przysz\u0142o\u015b\u0107 bran\u017cy opakowaniowej<\/em>, Opakowanie nr 1\/2009, s. 23-26.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Wieczorkiewicz R., 2011. <em>Opakowanie coraz bardziej zielone<\/em>. Rynek spo\u017cywczy, nr 20, 47.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Wi\u015bniewska A., <em>Tendencje na rynku opakowa\u0144<\/em>, dost\u0119pne na http:\/\/markiwlasne.com.pl\/; dost\u0119p w dniu 24.08.2014 4.<\/pre>\n<\/li>\n<li>\n<pre>Wyszkowska Z., Ankiewicz T., <em>Trendy w rozwoju opakowa\u0144 produkt\u00f3w mleczarskich<\/em>, In\u017c. Ap. Chem. 2013, 52, 2, 95-97<\/pre>\n<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>dr hab. Monika Stoma, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Opakowania odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym, zglobalizowanym, scyfryzowanym i ikonograficznym spo\u0142ecze\u0144stwie. W miar\u0119 post\u0119pu cywilizacyjnego oraz organizacyjno-technicznego, rozwoju handlu i dystrybucji \u017cywno\u015bci, zaostrzenia wymog\u00f3w co do bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bciowego, a tak\u017ce wzrostu \u015bwiadomo\u015bci konsument\u00f3w w zakresie bezpiecze\u0144stwa i jako\u015bci \u017cywno\u015bci, wzrasta r\u00f3wnie\u017c rola opakowa\u0144 produkt\u00f3w spo\u017cywczych. \u00a0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":3088,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48],"tags":[293,292,296,294,295,240],"class_list":["post-3087","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polecamy","tag-health-wellness","tag-monika-stoma","tag-opakowania-convenience","tag-opakowania-inteligentne","tag-precykling","tag-uniwersytet-przyrodniczy-w-lublinie"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v20.2.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Trendy na rynku opakowa\u0144 spo\u017cywczych | bikotech.pl<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2017\/10\/24\/trendy-na-rynku-opakowan-spozywczych\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Trendy na rynku opakowa\u0144 spo\u017cywczych | bikotech.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"dr hab. Monika Stoma, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Opakowania odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym, zglobalizowanym, scyfryzowanym i ikonograficznym spo\u0142ecze\u0144stwie. W miar\u0119 post\u0119pu cywilizacyjnego oraz organizacyjno-technicznego, rozwoju handlu i dystrybucji \u017cywno\u015bci, zaostrzenia wymog\u00f3w co do bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bciowego, a tak\u017ce wzrostu \u015bwiadomo\u015bci konsument\u00f3w w zakresie bezpiecze\u0144stwa i jako\u015bci \u017cywno\u015bci, wzrasta r\u00f3wnie\u017c rola opakowa\u0144 produkt\u00f3w spo\u017cywczych. \u00a0 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2017\/10\/24\/trendy-na-rynku-opakowan-spozywczych\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"bikotech.pl\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-10-24T07:13:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2017-11-08T10:45:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/true-story-number-two-1251458.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1255\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"843\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"natalia\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"natalia\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2017\/10\/24\/trendy-na-rynku-opakowan-spozywczych\/\",\"url\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2017\/10\/24\/trendy-na-rynku-opakowan-spozywczych\/\",\"name\":\"Trendy na rynku opakowa\u0144 spo\u017cywczych | bikotech.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2017-10-24T07:13:35+00:00\",\"dateModified\":\"2017-11-08T10:45:18+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/124b5638088dc1c6cea6a124c315652f\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2017\/10\/24\/trendy-na-rynku-opakowan-spozywczych\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2017\/10\/24\/trendy-na-rynku-opakowan-spozywczych\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2017\/10\/24\/trendy-na-rynku-opakowan-spozywczych\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Trendy na rynku opakowa\u0144 spo\u017cywczych\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/\",\"name\":\"bikotech.pl\",\"description\":\"Innowacje, \u015brodowisko, technologie  - prosto i z sensem o przemy\u015ble spo\u017cywczym\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/124b5638088dc1c6cea6a124c315652f\",\"name\":\"natalia\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3bcf5457ae7578bc3030504001458ed6f84a959faa4b8579d74aa81e4fc16a71?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3bcf5457ae7578bc3030504001458ed6f84a959faa4b8579d74aa81e4fc16a71?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"natalia\"},\"url\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/author\/natalia\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Trendy na rynku opakowa\u0144 spo\u017cywczych | bikotech.pl","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2017\/10\/24\/trendy-na-rynku-opakowan-spozywczych\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Trendy na rynku opakowa\u0144 spo\u017cywczych | bikotech.pl","og_description":"dr hab. Monika Stoma, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Opakowania odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym, zglobalizowanym, scyfryzowanym i ikonograficznym spo\u0142ecze\u0144stwie. W miar\u0119 post\u0119pu cywilizacyjnego oraz organizacyjno-technicznego, rozwoju handlu i dystrybucji \u017cywno\u015bci, zaostrzenia wymog\u00f3w co do bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bciowego, a tak\u017ce wzrostu \u015bwiadomo\u015bci konsument\u00f3w w zakresie bezpiecze\u0144stwa i jako\u015bci \u017cywno\u015bci, wzrasta r\u00f3wnie\u017c rola opakowa\u0144 produkt\u00f3w spo\u017cywczych. \u00a0 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2017\/10\/24\/trendy-na-rynku-opakowan-spozywczych\/","og_site_name":"bikotech.pl","article_published_time":"2017-10-24T07:13:35+00:00","article_modified_time":"2017-11-08T10:45:18+00:00","og_image":[{"width":1255,"height":843,"url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/true-story-number-two-1251458.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"natalia","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"natalia","Szacowany czas czytania":"17 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2017\/10\/24\/trendy-na-rynku-opakowan-spozywczych\/","url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2017\/10\/24\/trendy-na-rynku-opakowan-spozywczych\/","name":"Trendy na rynku opakowa\u0144 spo\u017cywczych | bikotech.pl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website"},"datePublished":"2017-10-24T07:13:35+00:00","dateModified":"2017-11-08T10:45:18+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/124b5638088dc1c6cea6a124c315652f"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2017\/10\/24\/trendy-na-rynku-opakowan-spozywczych\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2017\/10\/24\/trendy-na-rynku-opakowan-spozywczych\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2017\/10\/24\/trendy-na-rynku-opakowan-spozywczych\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.bikotech.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Trendy na rynku opakowa\u0144 spo\u017cywczych"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website","url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/","name":"bikotech.pl","description":"Innowacje, \u015brodowisko, technologie  - prosto i z sensem o przemy\u015ble spo\u017cywczym","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.bikotech.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/124b5638088dc1c6cea6a124c315652f","name":"natalia","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3bcf5457ae7578bc3030504001458ed6f84a959faa4b8579d74aa81e4fc16a71?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/3bcf5457ae7578bc3030504001458ed6f84a959faa4b8579d74aa81e4fc16a71?s=96&d=mm&r=g","caption":"natalia"},"url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/author\/natalia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3087","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3087"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3087\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3141,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3087\/revisions\/3141"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3088"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3087"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3087"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3087"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}