Podczas Mi\u0119dzynarodowego Sympozjum KUPS 2026 w Wi\u015ble dr Carrie Ruxton z Fruit Juice Science Center wyg\u0142osi\u0142a referat dotycz\u0105cy potencja\u0142u prozdrowotnego sok\u00f3w. Brytyjska dietetyczka wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ca z europejskim sektorem sokowniczym przedstawi\u0142a szeroki przegl\u0105d aktualnych bada\u0144 dotycz\u0105cych warto\u015bci od\u017cywczej sok\u00f3w, ich wp\u0142ywu na zdrowie oraz roli, jak\u0105 mog\u0105 odgrywa\u0107 w codziennej diecie Europejczyk\u00f3w. Jednym z g\u0142\u00f3wnych wniosk\u00f3w prezentacji by\u0142o stwierdzenie, \u017ce 100-procentowe soki owocowe s\u0105 przez konsument\u00f3w b\u0142\u0119dnie uto\u017csamiane z napojami s\u0142odzonymi, mimo \u017ce badania naukowe pokazuj\u0105 znacznie bli\u017csze podobie\u0144stwo sok\u00f3w do owoc\u00f3w ni\u017c do napoj\u00f3w gazowanych.<\/p>\n
Prelegentka zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119, \u017ce mimo zmian regulacyjnych i jasnych przepis\u00f3w unijnych konsumenci nadal cz\u0119sto s\u0105 przekonani, \u017ce do sok\u00f3w owocowych dodawany jest cukier. Z bada\u0144 prowadzonych przez Fruit Juice Science Centre wynika, \u017ce oko\u0142o 40 proc. konsument\u00f3w w Niemczech, Francji i Wielkiej Brytanii uwa\u017ca, i\u017c soki zawsze zawieraj\u0105 dodatek cukru. W Polsce, wed\u0142ug przywo\u0142anych bada\u0144, odsetek ten si\u0119ga\u0142 nawet 80 proc. Tymczasem regulacje dotycz\u0105ce 100-procentowych sok\u00f3w nie pozwalaj\u0105 na dodawanie cukru do produktu.<\/p>\n
Zdaniem ekspertki problem wynika cz\u0119\u015bciowo z mylenia sok\u00f3w z nektarami oraz z utrwalonej narracji antycukrowej, kt\u00f3ra obj\u0119\u0142a ca\u0142\u0105 kategori\u0119.<\/p>\n
Soki dostarczaj\u0105 witamin i zwi\u0105zk\u00f3w bioaktywnych<\/strong><\/p>\n dr Ruxton szeroko om\u00f3wi\u0142a sk\u0142ad od\u017cywczy sok\u00f3w owocowych. Wskaza\u0142a, \u017ce soki nie s\u0105 produktami wysokokalorycznymi, a zawarto\u015b\u0107 cukr\u00f3w naturalnie r\u00f3\u017cni si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od rodzaju owocu. Jednocze\u015bnie soki pozostaj\u0105 wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em witaminy C oraz polifenoli (zwi\u0105zk\u00f3w bioaktywnych o udokumentowanym wp\u0142ywie na zdrowie uk\u0142adu sercowo-naczyniowego).<\/p>\n Najwy\u017csz\u0105 zawarto\u015b\u0107 polifenoli maj\u0105 soki jagodowe i winogronowe ale tak\u017ce sok pomara\u0144czowy zawiera ich znacz\u0105ce ilo\u015bci. Wprawdzie procesy technologiczne wp\u0142ywaj\u0105 na poziom witaminy C, jednak wiele zwi\u0105zk\u00f3w bioaktywnych pozostaje stabilnych nawet podczas przechowywania.<\/p>\n Ekspertka zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119, \u017ce pod wzgl\u0119dem warto\u015bci od\u017cywczej r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy owocem a sokiem s\u0105 znacznie mniejsze, ni\u017c s\u0105dzi wi\u0119kszo\u015b\u0107 konsument\u00f3w. Zawarto\u015b\u0107 kalorii, cukr\u00f3w czy fruktozy jest bardzo podobna, a r\u00f3\u017cnice dotycz\u0105 przede wszystkim b\u0142onnika. Jednak owoce same w sobie nie s\u0105 produktem szczeg\u00f3lnie bogatym w b\u0142onnik, poniewa\u017c zawieraj\u0105 du\u017co wody. G\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em b\u0142onnika w diecie pozostaj\u0105 produkty pe\u0142noziarniste, nasiona ro\u015blin str\u0105czkowych i zbo\u017ca.<\/p>\n Prelegentka przywo\u0142a\u0142a r\u00f3wnie\u017c analizy pokazuj\u0105ce, \u017ce zast\u0105pienie jednej porcji owocu szklank\u0105 soku ma niewielki wp\u0142yw na ca\u0142kowite spo\u017cycie b\u0142onnika w ci\u0105gu dnia.<\/p>\n Sok wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em witaminy C w Europie<\/strong><\/p>\n Zaprezentowane dane z Wielkiej Brytanii pokazuj\u0105, \u017ce soki i smoothie odpowiadaj\u0105 nawet za 10-20 proc. spo\u017cycia witaminy C w niekt\u00f3rych grupach populacji. W przypadku nastolatk\u00f3w udzia\u0142 ten bywa por\u00f3wnywalny ze spo\u017cyciem witaminy C pochodz\u0105cej z owoc\u00f3w i warzyw.<\/p>\n Jednocze\u015bnie udzia\u0142 sok\u00f3w w ca\u0142kowitej poda\u017cy energii pozostaje niewielki (zwykle na poziomie 1\u20132 proc. dziennego spo\u017cycia kalorii). Tak\u017ce udzia\u0142 cukr\u00f3w pochodz\u0105cych z sok\u00f3w oceniono jako relatywnie niski wobec ca\u0142kowitej poda\u017cy cukr\u00f3w w diecie.<\/p>\n Ruxton por\u00f3wna\u0142a sytuacj\u0119 rynku sok\u00f3w z kategori\u0105 wyrob\u00f3w cukierniczych. Podczas gdy sprzeda\u017c sok\u00f3w w ostatnich latach znacz\u0105co spad\u0142a, rynek s\u0142odyczy pozostaje relatywnie stabilny. Zdaniem ekspertki pokazuje to, \u017ce konsumenci s\u0105 sk\u0142onni akceptowa\u0107 obecno\u015b\u0107 cukru w produktach, je\u015bli dostrzegaj\u0105 ich warto\u015b\u0107 lub przyjemno\u015b\u0107 z konsumpcji. Bran\u017ca sokownicza powinna wi\u0119c skuteczniej eksponowa\u0107 korzy\u015bci zdrowotne i funkcjonalne swoich produkt\u00f3w.<\/p>\n Badania wskazuj\u0105 na mo\u017cliwe korzy\u015bci zdrowotne<\/strong><\/p>\n Znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 prezentacji po\u015bwi\u0119cono badaniom dotycz\u0105cym wp\u0142ywu sok\u00f3w na zdrowie. W\u015br\u00f3d potencjalnych korzy\u015bci wymieniono popraw\u0119 funkcji naczy\u0144 krwiono\u015bnych, obni\u017cenie ryzyka udaru, dzia\u0142anie przeciwzapalne oraz pozytywny wp\u0142yw na funkcje poznawcze.<\/p>\n Przywo\u0142ane metaanalizy bada\u0144 obserwacyjnych wskazuj\u0105, \u017ce spo\u017cycie owoc\u00f3w wi\u0105\u017ce si\u0119 ze zmniejszonym ryzykiem udaru, natomiast soki owocowe lokuj\u0105 si\u0119 pod tym wzgl\u0119dem znacznie bli\u017cej owoc\u00f3w ni\u017c napoj\u00f3w s\u0142odzonych. Najkorzystniejsze efekty obserwowano przy spo\u017cyciu oko\u0142o 50\u2013150 ml soku dziennie.<\/p>\n W badaniach interwencyjnych regularne spo\u017cycie soku pomara\u0144czowego wi\u0105zano m.in. z obni\u017ceniem ci\u015bnienia t\u0119tniczego oraz zmniejszeniem poziomu kwasu moczowego, b\u0119d\u0105cego markerem stanu zapalnego. Cz\u0119\u015b\u0107 efekt\u00f3w przypisuje si\u0119 obecno\u015bci polifenoli, ale r\u00f3wnie\u017c witaminy C i potasu.<\/p>\n Ciekawe okaza\u0142y si\u0119 badania dotycz\u0105ce funkcji poznawczych. Wed\u0142ug omawianych analiz regularne spo\u017cywanie sok\u00f3w bogatych w polifenole mo\u017ce poprawia\u0107 przep\u0142yw krwi w m\u00f3zgu, co potencjalnie przek\u0142ada si\u0119 na lepsze wyniki test\u00f3w poznawczych oraz popraw\u0119 samopoczucia psychicznego.<\/p>\n Cukry w sokach nie dzia\u0142aj\u0105 tak jak w napojach s\u0142odzonych<\/strong><\/p>\n Jednym z najwa\u017cniejszych punkt\u00f3w prezentacji by\u0142a kwestia cukr\u00f3w naturalnie wyst\u0119puj\u0105cych w sokach. Prelegentka podkre\u015bli\u0142a, \u017ce soki owocowe maj\u0105 niski indeks glikemiczny i nie powoduj\u0105 gwa\u0142townych skok\u00f3w glukozy we krwi, charakterystycznych dla czystej glukozy czy wielu napoj\u00f3w s\u0142odzonych.<\/p>\n Przywo\u0142ane badania pokazywa\u0142y, \u017ce odpowied\u017a glikemiczna organizmu po spo\u017cyciu soku jest zbli\u017cona do reakcji po spo\u017cyciu ca\u0142ego owocu. Nie wykazano tak\u017ce zwi\u0105zku mi\u0119dzy umiarkowanym spo\u017cyciem soku owocowego a rozwojem cukrzycy typu 2 czy nadmiernym przyrostem masy cia\u0142a.<\/p>\n W jednym z bada\u0144 \u015bledz\u0105cych dzieci od najm\u0142odszych lat a\u017c do 24. roku \u017cycia nie stwierdzono zwi\u0105zku mi\u0119dzy spo\u017cyciem sok\u00f3w owocowych a ryzykiem oty\u0142o\u015bci w p\u00f3\u017aniejszym wieku. Taki zwi\u0105zek obserwowano natomiast w przypadku napoj\u00f3w s\u0142odzonych.<\/p>\n Potrzeba wi\u0119kszych inwestycji w badania naukowe<\/strong><\/p>\n Ko\u0144cowa cz\u0119\u015b\u0107 wyst\u0105pienia po\u015bwi\u0119cona by\u0142a dzia\u0142alno\u015bci Fruit Juice Science Centre, organizacji finansowanej przez europejskie i brazylijskie firmy sektora sokowniczego. Celem organizacji jest finansowanie niezale\u017cnych bada\u0144 akademickich dotycz\u0105cych zdrowia, \u017cywienia i technologii produkcji sok\u00f3w.<\/p>\n Wysokiej jako\u015bci badania naukowe s\u0105 kluczowe w dialogu z regulatorami i instytucjami europejskimi. To w\u0142a\u015bnie publikacje naukowe (a nie debata medialna) stanowi\u0105 podstaw\u0119 decyzji regulacyjnych dotycz\u0105cych \u017cywno\u015bci i zdrowia publicznego.<\/p>\n Ekspertka zaapelowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c o wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 bada\u0144 dotycz\u0105cych sok\u00f3w jab\u0142kowych, szczeg\u00f3lnie wa\u017cnych dla Polski jako jednego z najwi\u0119kszych producent\u00f3w jab\u0142ek i koncentratu jab\u0142kowego w Europie. Jej zdaniem szczeg\u00f3lny potencja\u0142 zdrowotny mog\u0105 mie\u0107 soki m\u0119tne, zawieraj\u0105ce wi\u0119cej naturalnych polifenoli.<\/p>\n dr Carrie Ruxton wskaza\u0142a osiem najwa\u017cniejszych korzy\u015bci wynikaj\u0105cych z codziennego spo\u017cycia niewielkiej porcji soku: wygod\u0119 konsumpcji, dost\u0119pno\u015b\u0107 ekonomiczn\u0105, wsparcie dla os\u00f3b jedz\u0105cych ma\u0142o owoc\u00f3w, wysok\u0105 biodost\u0119pno\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, du\u017c\u0105 zawarto\u015b\u0107 witaminy C, niski stopie\u0144 przetworzenia, potencjalny korzystny wp\u0142yw na serce i m\u00f3zg oraz brak negatywnego wp\u0142ywu cukr\u00f3w naturalnie wyst\u0119puj\u0105cych w sokach na zdrowie metaboliczne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Podczas Mi\u0119dzynarodowego Sympozjum KUPS 2026 w Wi\u015ble dr Carrie Ruxton z Fruit Juice Science Center wyg\u0142osi\u0142a referat dotycz\u0105cy potencja\u0142u prozdrowotnego sok\u00f3w. Brytyjska dietetyczka wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ca z europejskim sektorem sokowniczym przedstawi\u0142a szeroki przegl\u0105d aktualnych bada\u0144 dotycz\u0105cych warto\u015bci od\u017cywczej sok\u00f3w, ich wp\u0142ywu na zdrowie oraz roli, jak\u0105 mog\u0105 odgrywa\u0107 w codziennej diecie Europejczyk\u00f3w. Jednym z g\u0142\u00f3wnych wniosk\u00f3w prezentacji […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":30574,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,1033,48,992],"tags":[2906],"class_list":["post-30572","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-napoje-nektary-wody-oraz-soki","category-pod-naszym-patronatem","category-polecamy","category-zdrowie","tag-carrie-ruxton"],"yoast_head":"\n