Po ponad 25 latach negocjacji Unia Europejska i Mercosur domkn\u0119\u0142y jeden z najbardziej z\u0142o\u017conych projekt\u00f3w handlowych wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarki globalnej. Proces, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 jeszcze pod koniec lat 90., wielokrotnie zatrzymywa\u0142 si\u0119 w martwym punkcie, by powraca\u0107 wraz ze zmian\u0105 koniunktury politycznej i gospodarczej po obu stronach Atlantyku.<\/p>\n
Dopiero 2024 rok przyni\u00f3s\u0142 prze\u0142om w postaci finalizacji negocjacji. Na pocz\u0105tku 2026 roku umowa zosta\u0142a podpisana, a od 1 maja 2026 r. zacz\u0119\u0142a obowi\u0105zywa\u0107 jej cz\u0119\u015b\u0107 handlowa, uruchamiaj\u0105c wieloletni proces stopniowej liberalizacji wymiany towarowej.<\/p>\n
Nie jest to jednak klasyczna umowa o wolnym handlu. To raczej d\u0142ugoterminowa przebudowa relacji gospodarczych mi\u0119dzy dwoma blokami, kt\u00f3rych r\u00f3\u017cni niemal wszystko \u2014 poziom rozwoju, struktur\u0119 eksportu i miejsce w globalnym \u0142a\u0144cuchu warto\u015bci.<\/p>\n
Dwa \u015bwiaty gospodarcze, jeden cel: przyspieszenie wzrostu<\/strong><\/p>\n Porozumienie \u0142\u0105czy dwa organizmy o wyra\u017anie asymetrycznym potencjale.<\/p>\n Unia Europejska pozostaje jednym z najbardziej rozwini\u0119tych i zintegrowanych rynk\u00f3w \u015bwiata. Mercosur \u2014 obejmuj\u0105cy m.in. Brazyli\u0119, Argentyn\u0119, Urugwaj oraz Boliwi\u0119 \u2014 reprezentuje gospodarki o ni\u017cszym poziomie dochodu, ale istotnym potencjale surowcowym i rolnym.<\/p>\n R\u00f3\u017cnice s\u0105 strukturalne: znacz\u0105ca luka w PKB per capita, wolniejsza dynamika wzrostu gospodarczego w Ameryce Po\u0142udniowej i odmienna specjalizacja handlowa. Jednocze\u015bnie oba bloki \u0142\u0105czy wsp\u00f3lne wyzwanie: konieczno\u015b\u0107 znalezienia nowych impuls\u00f3w rozwojowych w \u015bwiecie spowalniaj\u0105cej globalizacji.<\/p>\n Mercosur jako element globalnej uk\u0142adanki surowcowej<\/strong><\/p>\n W ostatnich latach coraz wyra\u017aniej wida\u0107, \u017ce umowa UE\u2013Mercosur wykracza poza klasyczn\u0105 liberalizacj\u0119 handlu rolnego. Ameryka Po\u0142udniowa, a szczeg\u00f3lnie Brazylia, staje si\u0119 jednym z kluczowych globalnych dostawc\u00f3w surowc\u00f3w mineralnych, metali ziem rzadkich oraz komponent\u00f3w niezb\u0119dnych dla elektromobilno\u015bci i transformacji energetycznej.<\/p>\n W tym sensie porozumienie ma wyra\u017any wymiar geostrategiczny. Dla Europy oznacza dywersyfikacj\u0119 \u017ar\u00f3de\u0142 dostaw w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym konkurencja o surowce krytyczne narasta, a pozycja Chin systematycznie ro\u015bnie.<\/p>\n Rolnictwo: najtrudniejszy punkt r\u00f3wnowagi<\/strong><\/p>\n Najwi\u0119ksze napi\u0119cia wok\u00f3\u0142 umowy koncentruj\u0105 si\u0119 w sektorze rolno-spo\u017cywczym.<\/p>\n Produkty obj\u0119te liberalizacj\u0105 mo\u017cna podzieli\u0107 na trzy grupy: towary naturalnie importowane (np. kawa), produkty uzupe\u0142niaj\u0105ce europejsk\u0105 poda\u017c (np. soja, kukurydza, ry\u017c, cz\u0119\u015b\u0107 sok\u00f3w) oraz segment najbardziej konfliktowy: mi\u0119so, cukier i przetwory mi\u0119sne. To w\u0142a\u015bnie trzecia grupa generuje najwi\u0119kszy op\u00f3r polityczny w cz\u0119\u015bci pa\u0144stw cz\u0142onkowskich UE, gdzie lokalne rolnictwo jest silnie nara\u017cone na konkurencj\u0119 kosztow\u0105 producent\u00f3w z Ameryki Po\u0142udniowej.<\/p>\n W debacie publicznej cz\u0119sto podkre\u015bla si\u0119, \u017ce kontyngenty stanowi\u0105 niewielki odsetek unijnej produkcji. Jednak \u2014 jak pokazuj\u0105 analizy sektorowe \u2014 kluczowe znaczenie ma nie skala ca\u0142kowita, lecz koncentracja wp\u0142ywu w konkretnych krajach i segmentach rynku.<\/p><\/blockquote>\n Polska: mi\u0119dzy importem a ograniczon\u0105 ekspozycj\u0105 eksportow\u0105<\/strong><\/p>\n W strukturze handlu UE\u2013Mercosur Polska zajmuje pozycj\u0119 niejednoznaczn\u0105. Z jednej strony jest relatywnie silnym importerem produkt\u00f3w rolno-spo\u017cywczych z Ameryki Po\u0142udniowej, szczeg\u00f3lnie surowc\u00f3w paszowych (m.in. soja i \u015bruta sojowa) oraz produkt\u00f3w takich jak kawa czy wybrane surowce rolne. Z drugiej strony Polska pozostaje s\u0142abiej obecna po stronie eksportu UE do Mercosur, jej udzia\u0142 jest ni\u017cszy ni\u017c \u015brednia unijna w tym kierunku handlu.<\/p>\n Jednocze\u015bnie Polska nale\u017cy do kraj\u00f3w o wy\u017cszej ekspozycji na tzw. \u201eprodukty wra\u017cliwe\u201d \u2014 te, kt\u00f3re mog\u0105 odczu\u0107 presj\u0119 konkurencyjn\u0105 po pe\u0142nym wdro\u017ceniu umowy.<\/p><\/blockquote>\n Soki: rynek o umiarkowanym wp\u0142ywie, ale realnych efektach cenowych<\/strong><\/p>\n W segmencie sok\u00f3w skutki liberalizacji handlu s\u0105 relatywnie dobrze policzalne i \u2014 w por\u00f3wnaniu z mi\u0119sem czy cukrem \u2014 umiarkowane. Polska pozostaje przede wszystkim importerem soku pomara\u0144czowego, co oznacza, \u017ce efekty umowy maj\u0105 charakter kosztowy po stronie ce\u0142, a nie presji produkcyjnej.<\/p>\n W praktyce wi\u0119kszo\u015b\u0107 taryf zostanie zniesiona w perspektywie 8\u201311 lat, cz\u0119\u015b\u0107 ce\u0142 spadnie do zera, cz\u0119\u015b\u0107 zostanie obni\u017cona o po\u0142ow\u0119, korzy\u015bci dla importer\u00f3w w Polsce szacowane s\u0105 pocz\u0105tkowo na ok. 700 tys. euro rocznie, w pe\u0142nym horyzoncie liberalizacji mog\u0105 si\u0119gn\u0105\u0107 ok. 6 mln euro. To zmiana istotna operacyjnie, ale nie redefiniuj\u0105ca struktury rynku.<\/p>\n Efekt d\u0142ugiego horyzontu: zmiana, kt\u00f3ra nie wydarzy si\u0119 od razu<\/strong><\/p>\n Kluczow\u0105 cech\u0105 porozumienia UE\u2013Mercosur jest jego roz\u0142o\u017cenie w czasie.<\/p>\n To nie jest szok handlowy, lecz stopniowa liberalizacja, wieloletnie wygaszanie barier celnych i ewolucyjna zmiana przep\u0142yw\u00f3w handlowych. Dlatego realny wp\u0142yw umowy b\u0119dzie widoczny dopiero w perspektywie dekady, a nie pierwszych lat jej obowi\u0105zywania.<\/p>\n Umowa dla Europy oznacza pr\u00f3b\u0119 znalezienia r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy konkurencyjno\u015bci\u0105, bezpiecze\u0144stwem \u017cywno\u015bciowym i strategiczn\u0105 niezale\u017cno\u015bci\u0105. Dla kraj\u00f3w takich jak Polska \u2014 konieczno\u015b\u0107 precyzyjnego zarz\u0105dzania ekspozycj\u0105 sektorow\u0105 w ramach coraz bardziej z\u0142o\u017conego globalnego handlu.<\/p>\n <\/p>\n Tekst jest opracowaniem prezentacji Grzegorza Rykaczewskiego z Pekao SA pt. Szanse i zagro\u017cenia w kontek\u015bcie bran\u017cy sokowniczej, wyg\u0142oszonym na sympozjum KUPS 2026 w Wi\u015ble.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Po ponad 25 latach negocjacji Unia Europejska i Mercosur domkn\u0119\u0142y jeden z najbardziej z\u0142o\u017conych projekt\u00f3w handlowych wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarki globalnej. Proces, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 jeszcze pod koniec lat 90., wielokrotnie zatrzymywa\u0142 si\u0119 w martwym punkcie, by powraca\u0107 wraz ze zmian\u0105 koniunktury politycznej i gospodarczej po obu stronach Atlantyku. Dopiero 2024 rok przyni\u00f3s\u0142 prze\u0142om w postaci finalizacji […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":30541,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2265,5,14,926,4],"tags":[1121,2398,2904],"class_list":["post-30540","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-agro","category-napoje-nektary-wody-oraz-soki","category-wydarzenia","category-przemysl-miesny","category-przetworstwo-owocow","tag-grzegorz-rykaczewski","tag-mercosur","tag-pekao"],"yoast_head":"\n