<\/p>\n
Jak wykorzysta\u0107 miejskie przestrzenie do upraw?<\/strong><\/p>\n Nowoczesne farmy mog\u0105 nadawa\u0107 drugie \u017cycie opuszczonym przestrzeniom w miastach \u2013 wystarczy odpowiednio dopasowa\u0107 model uprawy do charakteru przestrzeni. Tam, gdzie do dyspozycji s\u0105 rozleg\u0142e powierzchnie dawnych magazyn\u00f3w lub hal przemys\u0142owych, uprawa \u017cywno\u015bci mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 funkcj\u0105 obiektu. Tego rodzaju realizacje sprawdzaj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie dobrze na obrze\u017cach miast \u2013 w strefach przemys\u0142owych, kt\u00f3re oferuj\u0105 korzystne warunki cenowe, dost\u0119p do infrastruktury logistycznej i odpowiedni\u0105 przestrze\u0144 magazynow\u0105. Nie ka\u017cdy budynek musi jednak ca\u0142kowicie zmienia\u0107 swoje przeznaczenie. W przypadku nieu\u017cytkowanych dom\u00f3w towarowych \u2013 zw\u0142aszcza tych z podziemnymi kondygnacjami lub parkingami \u2013 farma mo\u017ce funkcjonowa\u0107 jako dzia\u0142alno\u015b\u0107 uzupe\u0142niaj\u0105ca wobec innych funkcji komercyjnych, takich jak gastronomia, handel czy przestrzenie biurowe. Tak\u0105 w\u0142a\u015bnie rol\u0119 pe\u0142ni pionowa farma w The Plant w Chicago, harmonijnie wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ca z lokalnymi restauracjami i przestrzeniami edukacyjnymi.<\/p>\n Ilustracyjny widok modernizacji nieu\u017cywanej cz\u0119\u015bci domu towarowego, gdzie uprawa \u017cywno\u015bci staje si\u0119 form\u0105 rewitalizacji \u00a9Arup<\/p><\/div>\n <\/p>\n Kolejna strategia zak\u0142ada wykorzystanie dach\u00f3w funkcjonuj\u0105cych ju\u017c obiekt\u00f3w \u2013 biurowc\u00f3w, centr\u00f3w handlowych czy wielopoziomowych parking\u00f3w \u2013 do prowadzenia upraw w szklarniach lub systemach wertykalnych. Tego typu instalacje mog\u0105 pe\u0142ni\u0107 nie tylko funkcj\u0119 produkcyjn\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c spo\u0142eczn\u0105 i rekreacyjn\u0105 \u2013 staj\u0105c si\u0119 miejscem odpoczynku, spotka\u0144 lub elementem oferty gastronomicznej. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 Acre Farm and Eatery w australijskim centrum handlowym Burwood Brickworks, gdzie na dachu powsta\u0142a szklarnia oraz ogr\u00f3d o powierzchni 2500 m\u00b2. Jednak najbardziej kompleksowym i inspiruj\u0105cym podej\u015bciem zaproponowanym przez ekspert\u00f3w Arup jest rewitalizacja nieczynnych, cz\u0119sto zabytkowych obiekt\u00f3w przemys\u0142owych \u2013 takich jak stare m\u0142yny czy fabryki \u2013 w ramach szerszych projekt\u00f3w spo\u0142eczno-gospodarczych, kt\u00f3rych elementem jest produkcja \u017cywno\u015bci. W tym modelu farma wertykalna wsp\u00f3\u0142istnieje z funkcjami edukacyjnymi, kulturalnymi i kulinarnymi, takimi jak szko\u0142a gotowania, restauracja, przestrze\u0144 warsztatowa czy muzeum. Dobrym przyk\u0142adem takiej transformacji jest projekt Greens for Good \/ Farm Urban w Liverpoolu, gdzie farma dzia\u0142a r\u00f3wnolegle z inicjatywami spo\u0142ecznymi i edukacyjnymi, tworz\u0105c przestrze\u0144 integracji oraz lokalnego zaanga\u017cowania.<\/p>\n <\/p>\n \u2013 Wykorzystanie opuszczonych przestrzeni miejskich na potrzeby rolnictwa to nie tylko szansa na nadanie budynkom nowej funkcji, lecz tak\u017ce realny wk\u0142ad w rozw\u00f3j lokalnej kultury \u017cywno\u015bciowej, popraw\u0119 bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bciowego i budowanie silniejszych wsp\u00f3lnot. Co istotne, ocena potencja\u0142u takiej przestrzeni nie musi by\u0107 skomplikowana \u2013 ju\u017c na wczesnym etapie mo\u017cliwe jest przeprowadzenie kompleksowej, ale elastycznej analizy mo\u017cliwo\u015bci adaptacyjnych. Zach\u0119camy wi\u0119c inwestor\u00f3w, urbanist\u00f3w i samorz\u0105dy do spojrzenia na nieu\u017cytkowane budynki z nowej perspektywy \u2013 jako zasoby, kt\u00f3re mog\u0105 odegra\u0107 istotn\u0105 rol\u0119 w tworzeniu bardziej zr\u00f3wnowa\u017conych, samowystarczalnych i odpornych miast \u2013<\/em> dodaje Anna B\u0105k.<\/p>\n <\/p>\n Korzy\u015bci z farm miejskich<\/strong><\/p>\n Uprawianie ro\u015blin w przystosowanych do tego budynkach b\u0119dzie mia\u0142o coraz wi\u0119ksze znaczenie. W zwi\u0105zku ze zmieniaj\u0105cymi si\u0119 nawykami \u017cywieniowymi, ograniczon\u0105 dost\u0119pno\u015bci\u0105 zasob\u00f3w naturalnych oraz rosn\u0105c\u0105 populacj\u0105, globalny system \u017cywno\u015bciowy b\u0119dzie mierzy\u0142 si\u0119 z coraz wi\u0119kszymi wyzwaniami. W ci\u0105gu ostatnich 300 lat liczba ludno\u015bci na \u015bwiecie wzros\u0142a o\u015bmiokrotnie, a obecnie a\u017c 50 proc. nadaj\u0105cych si\u0119 do zamieszkania teren\u00f3w l\u0105dowych jest wykorzystywanych rolniczo \u2013 podczas gdy jeszcze trzy wieki temu by\u0142o to zaledwie 10 proc.[3] Eksperci Arup podkre\u015blaj\u0105, \u017ce rozw\u00f3j upraw wewn\u0105trz budynk\u00f3w miejskich mo\u017ce znacz\u0105co zmniejszy\u0107 zapotrzebowanie na grunty rolne i jednocze\u015bnie ograniczy\u0107 emisje generowane przez sektor rolniczy. W warunkach miejskich obecnie najwi\u0119kszy potencja\u0142 wdro\u017cenia maj\u0105 farmy wertykalne \u2013 umo\u017cliwiaj\u0105ce produkcj\u0119 \u015bwie\u017cej \u017cywno\u015bci w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie konsument\u00f3w, niezale\u017cnie od warunk\u00f3w atmosferycznych, bez stosowania pestycyd\u00f3w i przy minimalnym zu\u017cyciu zasob\u00f3w. Pionowy uk\u0142ad upraw pozwala zredukowa\u0107 zu\u017cycie wody i powierzchni nawet o 90 proc. w por\u00f3wnaniu z tradycyjnym rolnictwem[4]. Dzi\u0119ki w pe\u0142ni kontrolowanemu \u015brodowisku mo\u017cliwa jest ca\u0142oroczna, stabilna produkcja \u2013 w przypadku warzyw li\u015bciastych si\u0119gaj\u0105ca nawet 80\u2013120 kg rocznie z ka\u017cdego metra kwadratowego[5]. Ze wzgl\u0119du na skalowalno\u015b\u0107 i elastyczno\u015b\u0107, ten model upraw doskonale nadaje si\u0119 do adaptacji opuszczonych i niewykorzystanych obiekt\u00f3w w miastach.<\/p>\n Ilustracyjny widok przestrzeni uprawowej, z uwzgl\u0119dnieniem potencja\u0142u r\u00f3\u017cnorodno\u015bci upraw, g\u0119stej uprawy pionowej, automatyzacji i wydajnej logistyki \u00a9 Arup<\/p><\/div>\n <\/p>\n \u2013 Farmy wertykalne przynosz\u0105 znacz\u0105ce korzy\u015bci \u015brodowiskowe i pozwalaj\u0105 na wyj\u0105tkowo efektywne wykorzystanie przestrzeni, cho\u0107 ich wdra\u017canie wi\u0105\u017ce si\u0119 te\u017c z pewnymi wyzwaniami. Najpowa\u017cniejszym z nich jest wysokie zu\u017cycie energii, kt\u00f3re jednak mo\u017cna ogranicza\u0107 poprzez integracj\u0119 z odnawialnymi \u017ar\u00f3d\u0142ami oraz wykorzystanie ciep\u0142a odpadowego z s\u0105siednich obiekt\u00f3w. Mimo tych barier, dane s\u0105 jednoznaczne \u2013 zu\u017cycie wody, powierzchni i emisje CO\u2082 w przypadku farm wertykalnych s\u0105 znacznie ni\u017csze, ni\u017c w tradycyjnym rolnictwie. O przysz\u0142o\u015bci tej technologii zadecyduje jej skalowalno\u015b\u0107, optymalizacja zu\u017cycia energii oraz poziom zaufania spo\u0142ecznego do nowoczesnych metod produkcji \u017cywno\u015bci<\/em> \u2013 komentuje B\u0105k.<\/p>\n Przy odpowiednim podej\u015bciu, kontek\u015bcie lokalnym oraz przemy\u015blanej strategii, uprawy w mie\u015bcie mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 nie tylko realnym, ale te\u017c op\u0142acalnym i inspiruj\u0105cym przedsi\u0119wzi\u0119ciem. Z kolei rewitalizacja istniej\u0105cych budynk\u00f3w na potrzeby tego sektora mo\u017ce da\u0107 unikalne mo\u017cliwo\u015bci, takie jak po\u0142\u0105czenie dziedzictwa z innowacj\u0105, generowanie dodatkowych przychod\u00f3w z turystyki i gastronomii, pozyskiwanie funduszy publicznych, budowanie silnej marki i zaanga\u017cowanie spo\u0142eczno\u015bci. Dzi\u0119ki takiemu podej\u015bciu mo\u017cna skutecznie przechyli\u0107 szal\u0119 korzy\u015bci na stron\u0119 adaptacji istniej\u0105cych zasob\u00f3w.<\/p>\n [1] Mbow, C. et al. (2019). Food Security in Climate Change and Land: an IPCC Special Report on Climate Change, Desertification, Land Degradation, Sustainable Land Management, Food Security, and Greenhouse Gas Fluxes in Terrestrial Ecosystem<\/p>\n [2] https:\/\/www.savills.com\/research_articles\/255800\/320910-0?utm_source=chatgpt.com<\/p>\n [3] Tim G. Benton, Carling Bieg, Helen Harwa; (2021). Food System Impacts on biodiversity loss, Energy Environment and Resource Programme, Chatham House. 2021-02-03-food-system-biodiversity-loss-benton-et-al.pdf (chathamhouse.org)Goldewijk, K.K., Beusen, A., Doelman, J., Stehfest, E. (2017). Anthropogenic land use estimates for the Holocene. Earth System Science Data, 9(2). Retrieved April 3, 2023, from https:\/\/essd.copernicus.org\/articles\/9\/927\/2017<\/p>\n [4] D. Avgoustaki, G. Xydis (2020). How energy innovation in indoor vertical farming can improve food security, sustainability, and food safety. Advances in Food Security and Sustainability, Volume 5. https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC7516583\/pdf\/main.pdf<\/p>\n [5] Bayley, J.E., Yu, M., & Frediani, K. (2010). Sustainable food production using high density vertical growing (Verticrop).In XXVIII International Horticultural Congress on Science and Horticulture for People (IHC2010): International Symposium on 921 (pp. 95-104)<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Czy wielkopowierzchniowe farmy \u017cywno\u015bci w miejskich budynkach to wci\u0105\u017c science fiction? Eksperci Arup, globalnej firmy doradczo-in\u017cynieryjnej, przekonuj\u0105, \u017ce to realna koncepcja. Ich zdaniem mo\u017ce ona odegra\u0107 kluczow\u0105 rol\u0119 w rewitalizacji opuszczonych obiekt\u00f3w, odpowiadaj\u0105c jednocze\u015bnie na wyzwania zwi\u0105zane z bezpiecze\u0144stwem \u017cywno\u015bciowym, emisjami i lokaln\u0105 gospodark\u0105. Tego rodzaju rozwi\u0105zania z powodzeniem funkcjonuj\u0105 ju\u017c m.in. w Wielkiej Brytanii, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":27134,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2265,4],"tags":[2419],"class_list":["post-27131","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-agro","category-przetworstwo-owocow","tag-anna-bak"],"yoast_head":"\n![\"\"](\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/grafiki-do-agro-12.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/grafiki-do-agro-11.jpg\")
Arup to globalna firma doradcza, kt\u00f3ra wyznacza kierunki, planuje i projektuje przysz\u0142o\u015b\u0107 nieruchomo\u015bci, przestrzeni miejskiej oraz infrastruktury. \u0141\u0105czy strategiczne doradztwo z wiedz\u0105 techniczn\u0105 w ponad 150 dziedzinach, oferuj\u0105c kompleksowe wsparcie na ka\u017cdym etapie inwestycji \u2013 od planowania i projektowania, po realizacj\u0119 i u\u017cytkowanie. Realizuje projekty w ponad 140 krajach, wspieraj\u0105c rozw\u00f3j nowoczesnych rozwi\u0105za\u0144 w sektorach takich jak energetyka, nieruchomo\u015bci, przemys\u0142, transport i technologie. Do najbardziej rozpoznawalnych realizacji Arup nale\u017c\u0105 m.in. Opera w Sydney, najd\u0142u\u017cszy most na \u015bwiecie Hongkong\u2013Zhuhai\u2013Makau, a tak\u017ce polskie projekty, takie jak Zielona Wizja Warszawy, najbardziej zr\u00f3wnowa\u017cona fabryka w Europie \u2013 zak\u0142ad PepsiCo pod \u015arod\u0105 \u015al\u0105sk\u0105 oraz \u0142\u00f3dzkie Orientarium. Wi\u0119cej informacji na temat firmy na: https:\/\/www.arup.com\/about-us\/<\/h6>\n