{"id":18634,"date":"2023-01-02T15:50:22","date_gmt":"2023-01-02T14:50:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.agroindustry.pl\/?p=18634"},"modified":"2023-01-02T15:50:23","modified_gmt":"2023-01-02T14:50:23","slug":"mniej-znane-oblicza-rozwoju-mleczarstwa-w-tanzanii-czyli-co-polacy-robia-u-podnoza-kilimandzaro","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2023\/01\/02\/mniej-znane-oblicza-rozwoju-mleczarstwa-w-tanzanii-czyli-co-polacy-robia-u-podnoza-kilimandzaro\/","title":{"rendered":"Mniej znane oblicza rozwoju mleczarstwa w Tanzanii, czyli co Polacy robi\u0105 u podn\u00f3\u017ca Kilimand\u017caro?"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18636\" srcset=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania.jpg 360w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania-150x100.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><figcaption>Pasmo g\u00f3rskie Kilimand\u017caro z jego najwy\u017cszym szczytem Kibo (5.895 m.n.p.m.) jest nie tylko najwy\u017cszym szczytem Afryki, ale i najwy\u017csz\u0105 wolnostoj\u0105c\u0105 g\u00f3r\u0105 \u015bwiata. Na jego niezwykle zboczach od zarania dziej\u00f3w \u017cyj\u0105 ludzie z plemi\u0119 Chaga.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Dzia\u0142aj\u0105ca u podn\u00f3\u017ca Kilimand\u017caro mleczarnia Kondiki zak\u0142ada wzrost skupu i przetw\u00f3rstwa mleka z czterech do o\u015bmiu tysi\u0119cy litr\u00f3w dziennie w 2023 roku. &#8211; <em>Wymieniane s\u0105 krytyczne elementy systemu pasteryzacji mleka, budowane nowe komory ch\u0142odz\u0105ce, zorganizowana i wyposa\u017cona zosta\u0142a kolejna mini hurtownia w Arushy, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 szkolenia i produkcja nowych produkt\u00f3w m.in. mas\u0142a i sera mozzarella <\/em>\u2013 wylicza Robert Zdu\u0144czyk, prezes Fundacji. <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"348\" height=\"240\" src=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18638\" srcset=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_3.jpg 348w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_3-300x207.jpg 300w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_3-150x103.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 348px) 100vw, 348px\" \/><figcaption>Krowy w Afryce towarzysz\u0105 nie tylko ludom pasterskim takim jak najbardziej znani Masajowie, czy Dinka, ale i rolniczym, jak Chaga i do dzi\u015b postrzegane s\u0105 przez wiele plemion przede wszystkim jako element ruchomego maj\u0105tku ich w\u0142a\u015bcicieli.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>W Polsce m\u00f3wi si\u0119, \u017ce pies jest najlepszym przyjacielem cz\u0142owieka. W Afryce Wschodniej, a w szczeg\u00f3lno\u015bci w Tanzanii \u2013 wiele os\u00f3b m\u00f3wi tak o krowie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Byd\u0142o najwi\u0119kszym bogactwem<\/h2>\n\n\n\n<p>Pomimo szybko post\u0119puj\u0105cej urbanizacji, zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 Tanza\u0144czyk\u00f3w \u017cyje na wsi i zajmuje si\u0119 prostym rolnictwem. Najcz\u0119\u015bciej jest to uprawa kukurydzy, kt\u00f3ra stanowi g\u0142\u00f3wn\u0105 baz\u0119 posi\u0142k\u00f3w w Afryce. W niewielkim gospodarstwie tradycyjnie hoduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c jedn\u0105 &#8211; dwie krowy. Najcz\u0119\u015bciej ich hodowla, ze wzgl\u0119du na brak pastwisk, ogranicza si\u0119 do trzymania ich w zamkni\u0119tym kojcu.<\/p>\n\n\n\n<p>Krowa od zawsze by\u0142a i jest cz\u0119\u015bci\u0105 tradycyjnego gospodarstwa w Tanzanii. Towarzyszy\u0142a Tanza\u0144czykom od wiek\u00f3w i je\u015bli by\u0142a dla nich warto\u015bci\u0105 to najcz\u0119\u015bciej jako \u017ar\u00f3d\u0142o mi\u0119sa lub towar, kt\u00f3ry w nag\u0142ej potrzebie mo\u017cna sprzeda\u0107. Od zawsze krowy r\u00f3wnie\u017c zapewnia\u0142y dost\u0119p do mleka, ale ze wzgl\u0119du na bardzo prymitywne warunki hodowli i karmienia, z regu\u0142y dawa\u0142y one niewielkie ilo\u015bci (dwa-trzy litry) mleka dziennie, g\u0142\u00f3wnie na w\u0142asne potrzeby gospodarza. To model \u017cycia, kt\u00f3ry nadal funkcjonuje w wielu rejonach Tanzanii, jednak s\u0105 miejsca, gdzie zachodz\u0105 wyra\u017ane zmiany. Jednym z nich jest region Kilimand\u017caro.<\/p>\n\n\n\n<p>Do niedawna podstaw\u0105 gospodarstw w tym rejonie by\u0142a uprawa wysokiej jako\u015bci kawy. Do dzi\u015b arabica ze zboczy Kilimand\u017caro nale\u017cy do najlepszych kaw w \u015bwiecie. Jednak dynamiczny przyrost liczby ludno\u015bci, kt\u00f3rego skutkiem jest dzielenie ziemi na coraz mniejsze dzia\u0142ki i negatywne zmiany na \u015bwiatowym rynku kawy spowodowa\u0142y, \u017ce rolnicy z Kilimand\u017caro zacz\u0119li traci\u0107 swoje tradycyjne \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania. M\u0142odzi emigruj\u0105 do miast, starsi skupili si\u0119 na uprawie banan\u00f3w. I w\u0142a\u015bnie niekt\u00f3rzy z tych rolnik\u00f3w zauwa\u017cyli, \u017ce w swoim gospodarstwie maj\u0105\u2026 krowy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Urodzony lider i spo\u0142ecznik<\/h2>\n\n\n\n<p>Na wschodnich zboczach Kilimand\u017caro, na wysoko\u015bci ok. 1800 m. n.p.m. le\u017c\u0105 wioski Mwika i Marangu &#8211; ta druga bardziej jest znana z zaczynaj\u0105cej si\u0119 tam najbardziej popularnej trasy wspinaczkowej na szczyt najwy\u017cszej g\u00f3ry Afryki. To w\u0142a\u015bnie stamt\u0105d pochodzi Sadikiel Kimaro. W 1961 roku, zaraz po odzyskaniu przez Tanzani\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci, znalaz\u0142 si\u0119 w grupie pierwszych dziesi\u0119ciu Tanza\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy otrzymali szans\u0119 na studiowanie w USA w ramach programu zainicjowanego przez \u00f3wczesnego prezydenta USA \u2013 Johna F. Kennegy\u2019ego. Po studiach rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w Mi\u0119dzynarodowym Funduszu Walutowym. Po kolejnych 40 latach pracy, na emerytur\u0119 wr\u00f3ci\u0142 do Tanzanii i osiad\u0142 w swojej rodzinnej okolicy. Po kr\u00f3tkim czasie po\u015bwi\u0119conym na zrozumienie bie\u017c\u0105cej rzeczywisto\u015bci i rozmowy z wieloma osobami, zdecydowa\u0142, \u017ce zdobyta wiedza i do\u015bwiadczenie s\u0105 tym, co jest potrzebne, aby bli\u017csi i dalsi s\u0105siedzi zacz\u0119li rozwija\u0107 racjonaln\u0105 i efektywn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 mleczarsk\u0105 w swoich gospodarstwach i wioskach. Zbieg\u0142o to si\u0119 w czasie z pierwszymi pr\u00f3bami otwarcia ma\u0142ej mleczarni o nazwie Kondiki przez lokaln\u0105 parafi\u0119. Dzi\u0119ki zaanga\u017cowaniu i do\u015bwiadczeniu Kimaro zamiast zainicjowanej prymitywnej technologii gotowania mleka w du\u017cych kot\u0142ach na palenisku, zacz\u0119to wykorzystywa\u0107 pierwsze proste urz\u0105dzenia mleczarskie m.in. pasteryzator i lod\u00f3wki, zorganizowano system zbierania i transportu mleka przez motocyklist\u00f3w. Po pierwszej dekadzie dzia\u0142alno\u015bci mleczarnia od hodowc\u00f3w kr\u00f3w skupowa\u0142a ok. 2 tys. litr\u00f3w mleka dzienne, z czego jednak prawie po\u0142owa sprzedawana by\u0142a dalej jako surowiec do wi\u0119kszych mleczarni.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Z lokalnego warsztatu przetw\u00f3rczego w ma\u0142e przedsi\u0119biorstwo<\/h2>\n\n\n\n<p>W 2018 roku dosz\u0142o do pierwszego spotkania Saidikiela Kimaro z za\u0142o\u017cycielami Fundacji Ekonomicznej Polska &#8211; Afryka Wschodnia \u2013 Goni\u0105 i Robertem Zdu\u0144czyk, absolwentami Wydzia\u0142u Handlu Zagranicznego na SGH, kt\u00f3rzy po zako\u0144czeniu swoich karier w \u015bwiecie mi\u0119dzynarodowych korporacji, od 2006 roku zacz\u0119li wspiera\u0107 rozw\u00f3j ma\u0142ej przedsi\u0119biorczo\u015bci w Afryce Wschodniej. Sp\u0119dzaj\u0105c wiele czasu na tym kontynencie pocz\u0105wszy od 1989 roku zrozumieli, \u017ce w\u0142a\u015bnie przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 jest kluczem do samodzielnego rozwoju i pokonywania wielu wyzwa\u0144 stoj\u0105cych przed lud\u017ami na tym kontynencie. W ci\u0105gu 15 lat za\u0142o\u017cona przez nich Fundacja zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 i w r\u00f3\u017cnej formie wspar\u0142a ponad 30 inicjatyw rozwijaj\u0105cych przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 w regionie Afryki Wschodniej.<\/p>\n\n\n\n<p>Spotkania i rozmowy na temat rozwoju, ale przede wszystkim dotychczasowe osi\u0105gni\u0119cia Kimara i rolnik\u00f3w z rejonu Mwika w Kilimand\u017caro doprowadzi\u0142y do podj\u0119cia wsp\u00f3\u0142pracy, czego efektem by\u0142 projekt z wnioskiem o dofinansowanie zg\u0142oszony w 2019 roku do Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w ramach programu Polska Pomoc. Zaproponowane cele i dzia\u0142ania znalaz\u0142y zrozumienie i uznanie w oczach decydent\u00f3w i przez kolejne dwa lata (2019-2020) dzi\u0119ki dofinansowaniu z MSZ dokonano szeregu zmian transformuj\u0105cych mleczarni\u0119 Kondiki z niewielkiego, lokalnego i wiejskiego \u201ewarsztatu przetw\u00f3rczego\u201d w ma\u0142e, ale dobrze zorganizowane przedsi\u0119biorstwo.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"328\" height=\"240\" src=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_10.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18645\" srcset=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_10.jpg 328w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_10-300x220.jpg 300w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_10-150x110.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 328px) 100vw, 328px\" \/><figcaption>Konsekwentna praca i wsparcie ze strony Fundacji Ekonomicznej Polska-Afryka Wschodnia i programu Polska Pomoc powoduj\u0105, \u017ce skala skupu i przetw\u00f3rstwa mleka w Kilimand\u017caro systematycznie i zauwa\u017calnie ro\u015bnie.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p><em>Przeprowadzili\u015bmy szereg inwestycji radykalnie zwi\u0119kszaj\u0105cych zdolno\u015bci magazynowania skupowanego mleka poprzez zakup w Polsce zbiornik\u00f3w sch\u0142adzaj\u0105cych mleko, uporz\u0105dkowany zosta\u0142 system sprzeda\u017cy produkt\u00f3w, zaprojektowana wizualizacja graficzna produkt\u00f3w, nowe opakowania i sie\u0107 sprzeda\u017cy w oparciu o w\u0142asne ma\u0142e hurtownie, zbudowano prosty system oczyszczania \u015bciek\u00f3w poprodukcyjnych, dokonano szeregu zmian w zakresie zarz\u0105dzania finansami mleczarni <\/em>\u2013 wylicza Robert Zdu\u0144czyk. &#8211;<em> W efekcie z ko\u0144cem 2020 roku skala skupu i sprzeda\u017cy mleka wzros\u0142a z 2 tys. do ok. 4 tys. litr\u00f3w dziennie<\/em> \u2013 podkre\u015bla prezes Fundacji.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Skutki wybuchu pandemii Covid-19 nie omin\u0119\u0142y oczywi\u015bcie mleczarni Kondiki. Jednak dzi\u0119ki zrealizowanym wcze\u015bniej dzia\u0142aniom nie by\u0142y one tak istotne, jak w przypadku wielu innych obszar\u00f3w \u017cycia i funkcjonowania ludzi, firm czy przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 na \u015bwiecie. &#8211; <em>Wprawdzie wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzy Fundacj\u0105 i mleczarni\u0105 Kondiki w 2021 roku nie by\u0142a ju\u017c dofinansowana z program\u00f3w pomocowych, jednak fakt ten pozwoli\u0142 na potwierdzenie zdolno\u015bci mleczarni do samodzielnego operacyjnego dzia\u0142ania na osi\u0105gni\u0119tym wcze\u015bniej poziomie i w oparciu o wypracowywane w\u0142asne fundusze <\/em>&#8211; m\u00f3wi Robert Zdu\u0144czyk.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_6.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18641\" srcset=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_6.jpg 360w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_6-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_6-150x100.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><figcaption>Dzia\u0142ania lokalnych lider\u00f3w takich jak Sadikiel Kimaro oraz wsparcie ich wysi\u0142k\u00f3w najpierw przez stowarzyszenie Rotarian z Nowej Zelandii a nast\u0119pnie programu Polska Pomoc w zakresie edukacji i tworzenia infrastruktury przyczyni\u0142y si\u0119 do stopniowego rozwoju skupu mleka.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_8.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18643\" srcset=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_8.jpg 360w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_8-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_8-150x100.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><figcaption>W warunkach niewielkiej mleczarni jak Kondiki, dalej wiele dzia\u0142a\u0144 wykonywanych jest r\u0119cznie lub p\u00f3\u0142automatycznie, ma to jednak t\u0119 dobr\u0105 stron\u0119, \u017ce daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 pracy wielu m\u0142odym ludziom.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Cel: zwi\u0119kszenie skupu i przetw\u00f3rstwa mleka do 8 tys. litr\u00f3w dziennie<\/h2>\n\n\n\n<p>D\u0105\u017c\u0105c do zapewnienia trwa\u0142ej zmiany i rozwoju konieczne by\u0142o dalsze zwi\u0119kszanie skali skupu i przetw\u00f3rstwa mleka. Plan rozwoju zak\u0142ada\u0142, \u017ce w 2022 roku powinny one wzrosn\u0105\u0107 do ok. 6 tys. litr\u00f3w, a w kolejnym roku \u2013 do 8 tys. litr\u00f3w. Ze wsparciem ponownie przyszed\u0142 program Polska Pomoc. Nowy wniosek projektowy zak\u0142adaj\u0105cy przede wszystkim ulepszenie i poniesienie zdolno\u015bci przetw\u00f3rczych i sprzeda\u017cowych mleczarni oraz podnoszenie kwalifikacji jej m\u0142odych pracownik\u00f3w znalaz\u0142 uznanie w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. &#8211; <em>Dzi\u0119ki nowemu projektowi i dofinansowaniu wymieniane s\u0105 krytyczne elementy systemu pasteryzacji mleka, budowane nowe komory ch\u0142odz\u0105ce, zorganizowana i wyposa\u017cona zosta\u0142a kolejna mini hurtownia w Arushy, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 szkolenia i produkcja nowych produkt\u00f3w m.in. mas\u0142a i sera mozzarella<\/em> \u2013 wylicza prezes Fundacji.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"342\" height=\"240\" src=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18640\" srcset=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_5.jpg 342w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_5-300x211.jpg 300w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_5-150x105.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 342px) 100vw, 342px\" \/><figcaption>Tradycyjnie wiedza i m\u0105dro\u015b\u0107 w Afryce by\u0142y atrybutami os\u00f3b z tzw. \u201estarszyzny\u201d. Zmiany, jakie przynosz\u0105 edukacja i media, powoduj\u0105 stopniowe zmiany, jednak dalej autorytet osoby starszej, takiej jak np. Sadikiel Kimaro, ze swoim ogromnym do\u015bwiadczeniem \u017cyciowym, jest bezdyskusyjny.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Pomimo wielu wyzwa\u0144 i problem\u00f3w takich jak susza w rolnictwie Tanzanii, wci\u0105\u017c odczuwalnych skutk\u00f3w popandemicznych w zaopatrzeniu i transporcie, czy w ko\u0144cu zawirowania na rynkach finansowych wywo\u0142anych wojn\u0105 na Ukrainie i towarzysz\u0105cym jej kryzysem energetycznym &#8211; intensywna wsp\u00f3\u0142praca mleczarni Kondiki z Fundacj\u0105 i Polsk\u0105, sk\u0105d pochodzi szereg zakupywanych urz\u0105dze\u0144 i wyposa\u017cenia, realizowana by\u0142a w 2022 roku i b\u0119dzie kontynuowana w 2023 roku.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_11.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18646\" srcset=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_11.jpg 360w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_11-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_11-150x100.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><figcaption>Wsp\u00f3lna praca i towarzyszenie w rozwoju nowych umiej\u0119tno\u015bci, a nie narzucanie rozwi\u0105za\u0144, s\u0105 podstaw\u0105 do samodzielno\u015bci m\u0142odych mleczarzy z mleczarni Kondiki.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Rozmawiaj\u0105c na co dzie\u0144 z rolnikami, przedstawiciele Fundacji s\u0142ysz\u0105 i widz\u0105, \u017ce krowy w Kilimand\u017caro w ci\u0105gu kilkunastu ostatnich lat udowodni\u0142y, \u017ce s\u0105 prawdziwymi przyjaci\u00f3\u0142mi lokalnej spo\u0142eczno\u015bci. Dzi\u0119ki nim rejon Mwika znany jest ju\u017c nie tylko dzi\u0119ki mleku, ale i jako jedno z g\u0142\u00f3wnych miejsc handlu zielonymi bananami, kt\u00f3re uprawiane s\u0105 na nawo\u017conych krowim obornikiem polach. &#8211;<em> By\u0107 mo\u017ce w ocenie wielu os\u00f3b polskie wsparcie tej formy rozwoju jest ma\u0142o spektakularne, ale w kontek\u015bcie \u017cycia kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0119cy rolnik\u00f3w z Kilimand\u017caro i ich rodzin, bardziej wa\u017cne od spektakularno\u015bci s\u0105 realne mo\u017cliwo\u015bci rozwoju dzi\u0119ki stabilnym dochodom i samodzielno\u015bci, osi\u0105gane przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 regionu Kilimand\u017caro m.in. dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z nasz\u0105 Fundacj\u0105 i wsparciu z programu Polska Pomoc <\/em>\u2013 podkre\u015bla Robert Zdu\u0144czyk.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"363\" height=\"240\" src=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_12.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18647\" srcset=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_12.jpg 363w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_12-300x198.jpg 300w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_12-150x99.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 363px) 100vw, 363px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-preformatted\">Projekt mo\u017cliwy jest dzi\u0119ki zaanga\u017cowaniu Fundacji Ekonomicznej Polska - Afryka Wschodnia oraz wsparciu finansowemu Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w ramach programu Polska Pomoc.\ntekst: Artur Kubajek\nzdj\u0119cia: Gonia Zdu\u0144czyk<\/pre>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dzia\u0142aj\u0105ca u podn\u00f3\u017ca Kilimand\u017caro mleczarnia Kondiki zak\u0142ada wzrost skupu i przetw\u00f3rstwa mleka z czterech do o\u015bmiu tysi\u0119cy litr\u00f3w dziennie w 2023 roku. &#8211; Wymieniane s\u0105 krytyczne elementy systemu pasteryzacji mleka, budowane nowe komory ch\u0142odz\u0105ce, zorganizowana i wyposa\u017cona zosta\u0142a kolejna mini hurtownia w Arushy, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 szkolenia i produkcja nowych produkt\u00f3w m.in. mas\u0142a i sera mozzarella [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":18643,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,14,1025,4],"tags":[],"class_list":["post-18634","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mleczarstwo","category-wydarzenia","category-odpowiedzialnosc-biznesu","category-przetworstwo-owocow"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v20.2.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Mniej znane oblicza rozwoju mleczarstwa w Tanzanii, czyli co Polacy robi\u0105 u podn\u00f3\u017ca Kilimand\u017caro? | bikotech.pl<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2023\/01\/02\/mniej-znane-oblicza-rozwoju-mleczarstwa-w-tanzanii-czyli-co-polacy-robia-u-podnoza-kilimandzaro\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mniej znane oblicza rozwoju mleczarstwa w Tanzanii, czyli co Polacy robi\u0105 u podn\u00f3\u017ca Kilimand\u017caro? | bikotech.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dzia\u0142aj\u0105ca u podn\u00f3\u017ca Kilimand\u017caro mleczarnia Kondiki zak\u0142ada wzrost skupu i przetw\u00f3rstwa mleka z czterech do o\u015bmiu tysi\u0119cy litr\u00f3w dziennie w 2023 roku. &#8211; Wymieniane s\u0105 krytyczne elementy systemu pasteryzacji mleka, budowane nowe komory ch\u0142odz\u0105ce, zorganizowana i wyposa\u017cona zosta\u0142a kolejna mini hurtownia w Arushy, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 szkolenia i produkcja nowych produkt\u00f3w m.in. mas\u0142a i sera mozzarella [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2023\/01\/02\/mniej-znane-oblicza-rozwoju-mleczarstwa-w-tanzanii-czyli-co-polacy-robia-u-podnoza-kilimandzaro\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"bikotech.pl\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-01-02T14:50:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-01-02T14:50:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_8.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"360\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"240\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Ola Wojnarowska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Ola Wojnarowska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2023\/01\/02\/mniej-znane-oblicza-rozwoju-mleczarstwa-w-tanzanii-czyli-co-polacy-robia-u-podnoza-kilimandzaro\/\",\"url\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2023\/01\/02\/mniej-znane-oblicza-rozwoju-mleczarstwa-w-tanzanii-czyli-co-polacy-robia-u-podnoza-kilimandzaro\/\",\"name\":\"Mniej znane oblicza rozwoju mleczarstwa w Tanzanii, czyli co Polacy robi\u0105 u podn\u00f3\u017ca Kilimand\u017caro? | bikotech.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-01-02T14:50:22+00:00\",\"dateModified\":\"2023-01-02T14:50:23+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/a7613f8d8180fa66033a28be3f87db21\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2023\/01\/02\/mniej-znane-oblicza-rozwoju-mleczarstwa-w-tanzanii-czyli-co-polacy-robia-u-podnoza-kilimandzaro\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2023\/01\/02\/mniej-znane-oblicza-rozwoju-mleczarstwa-w-tanzanii-czyli-co-polacy-robia-u-podnoza-kilimandzaro\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2023\/01\/02\/mniej-znane-oblicza-rozwoju-mleczarstwa-w-tanzanii-czyli-co-polacy-robia-u-podnoza-kilimandzaro\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mniej znane oblicza rozwoju mleczarstwa w Tanzanii, czyli co Polacy robi\u0105 u podn\u00f3\u017ca Kilimand\u017caro?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/\",\"name\":\"bikotech.pl\",\"description\":\"Innowacje, \u015brodowisko, technologie  - prosto i z sensem o przemy\u015ble spo\u017cywczym\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/a7613f8d8180fa66033a28be3f87db21\",\"name\":\"Ola Wojnarowska\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/64d6402adc862d9de7f648ddc7bc25eaacda07271c0660d3fb3c5297d799c420?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/64d6402adc862d9de7f648ddc7bc25eaacda07271c0660d3fb3c5297d799c420?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Ola Wojnarowska\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/bikotech.pl\"],\"url\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/author\/ola\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mniej znane oblicza rozwoju mleczarstwa w Tanzanii, czyli co Polacy robi\u0105 u podn\u00f3\u017ca Kilimand\u017caro? | bikotech.pl","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2023\/01\/02\/mniej-znane-oblicza-rozwoju-mleczarstwa-w-tanzanii-czyli-co-polacy-robia-u-podnoza-kilimandzaro\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Mniej znane oblicza rozwoju mleczarstwa w Tanzanii, czyli co Polacy robi\u0105 u podn\u00f3\u017ca Kilimand\u017caro? | bikotech.pl","og_description":"Dzia\u0142aj\u0105ca u podn\u00f3\u017ca Kilimand\u017caro mleczarnia Kondiki zak\u0142ada wzrost skupu i przetw\u00f3rstwa mleka z czterech do o\u015bmiu tysi\u0119cy litr\u00f3w dziennie w 2023 roku. &#8211; Wymieniane s\u0105 krytyczne elementy systemu pasteryzacji mleka, budowane nowe komory ch\u0142odz\u0105ce, zorganizowana i wyposa\u017cona zosta\u0142a kolejna mini hurtownia w Arushy, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 szkolenia i produkcja nowych produkt\u00f3w m.in. mas\u0142a i sera mozzarella [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2023\/01\/02\/mniej-znane-oblicza-rozwoju-mleczarstwa-w-tanzanii-czyli-co-polacy-robia-u-podnoza-kilimandzaro\/","og_site_name":"bikotech.pl","article_published_time":"2023-01-02T14:50:22+00:00","article_modified_time":"2023-01-02T14:50:23+00:00","og_image":[{"width":360,"height":240,"url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/tanzania_8.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Ola Wojnarowska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Ola Wojnarowska","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2023\/01\/02\/mniej-znane-oblicza-rozwoju-mleczarstwa-w-tanzanii-czyli-co-polacy-robia-u-podnoza-kilimandzaro\/","url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2023\/01\/02\/mniej-znane-oblicza-rozwoju-mleczarstwa-w-tanzanii-czyli-co-polacy-robia-u-podnoza-kilimandzaro\/","name":"Mniej znane oblicza rozwoju mleczarstwa w Tanzanii, czyli co Polacy robi\u0105 u podn\u00f3\u017ca Kilimand\u017caro? | bikotech.pl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website"},"datePublished":"2023-01-02T14:50:22+00:00","dateModified":"2023-01-02T14:50:23+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/a7613f8d8180fa66033a28be3f87db21"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2023\/01\/02\/mniej-znane-oblicza-rozwoju-mleczarstwa-w-tanzanii-czyli-co-polacy-robia-u-podnoza-kilimandzaro\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2023\/01\/02\/mniej-znane-oblicza-rozwoju-mleczarstwa-w-tanzanii-czyli-co-polacy-robia-u-podnoza-kilimandzaro\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2023\/01\/02\/mniej-znane-oblicza-rozwoju-mleczarstwa-w-tanzanii-czyli-co-polacy-robia-u-podnoza-kilimandzaro\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.bikotech.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mniej znane oblicza rozwoju mleczarstwa w Tanzanii, czyli co Polacy robi\u0105 u podn\u00f3\u017ca Kilimand\u017caro?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website","url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/","name":"bikotech.pl","description":"Innowacje, \u015brodowisko, technologie  - prosto i z sensem o przemy\u015ble spo\u017cywczym","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.bikotech.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/a7613f8d8180fa66033a28be3f87db21","name":"Ola Wojnarowska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/64d6402adc862d9de7f648ddc7bc25eaacda07271c0660d3fb3c5297d799c420?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/64d6402adc862d9de7f648ddc7bc25eaacda07271c0660d3fb3c5297d799c420?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ola Wojnarowska"},"sameAs":["http:\/\/bikotech.pl"],"url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/author\/ola\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18634","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18634"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18634\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18654,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18634\/revisions\/18654"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18643"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18634"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18634"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18634"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}