{"id":14792,"date":"2022-01-11T15:19:34","date_gmt":"2022-01-11T14:19:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.agroindustry.pl\/?p=14792"},"modified":"2022-01-11T15:19:36","modified_gmt":"2022-01-11T14:19:36","slug":"ekspert-konopie-a-nowa-zywnosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2022\/01\/11\/ekspert-konopie-a-nowa-zywnosc\/","title":{"rendered":"Ekspert: Konopie a nowa \u017cywno\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"\n<p>Nowa \u017cywno\u015b\u0107 (ang. <em>novel food<\/em>) to kategoria \u017cywno\u015bci nowo opracowanej, innowacyjnej i wytworzonej z wykorzystaniem nowych technologii (np. wysokoci\u015bnieniowych) oraz proces\u00f3w produkcji. Zaliczamy do niej r\u00f3wnie\u017c \u017cywno\u015b\u0107 spo\u017cywan\u0105 poza terytorium Unii Europejskiej. Jakie dotycz\u0105ce jej regulacje znajdziemy w prawie europejskim oraz w ustawodawstwie poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czym jest nowa \u017cywno\u015b\u0107 wed\u0142ug europejskiego prawa \u017cywno\u015bciowego?<\/h2>\n\n\n\n<p>Zgodnie z definicj\u0105 zawart\u0105 w prawie Unii Europejskiej (art. 3 ust. 2 lit. a rozporz\u0105dzenia nr 2015\/2283), nowa \u017cywno\u015b\u0107 jest \u017cywno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra <strong>nie zosta\u0142a w znacznym stopniu rozpowszechniona jako produkt spo\u017cywczy dla ludzi na obecnym terenie Unii Europejskiej przed dniem 15 maja 1997 roku<\/strong>, czyli przed wydaniem pierwszego rozporz\u0105dzenia zwi\u0105zanego z novel food (Rozporz\u0105dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej (WE) nr 258\/97 z dnia 27 stycznia 1997 r.). Co istotne, nie wp\u0142ywaj\u0105 na to daty przyst\u0105pienia poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw do UE.<\/p>\n\n\n\n<p>W rezultacie nowa \u017cywno\u015b\u0107 stanowi kategori\u0119 produkt\u00f3w, kt\u00f3re pozyskuje si\u0119 z wcze\u015bniej niewykorzystanych \u017ar\u00f3de\u0142. Mog\u0105 by\u0107 to tak\u017ce \u017ar\u00f3d\u0142a niedost\u0119pne lub niespo\u017cywane na terenie Unii, a stanowi\u0105ce tradycyjny element po\u017cywienia w innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata. Taka nowa \u017cywno\u015b\u0107 (lub nowy sk\u0142adnik \u017cywno\u015bciowy) nie maj\u0105 wi\u0119c \u201eznacz\u0105cej\u201d historii stosowania jako \u017cywno\u015b\u0107 w UE przed dniem 15 maja 1997 roku. Z tego powodu jako now\u0105 \u017cywno\u015b\u0107 postrzega si\u0119 m.in. tradycyjne produkty spo\u017cywcze pochodz\u0105ce z pa\u0144stw trzecich, z kt\u00f3rych nie korzystano wcze\u015bniej w obrocie na masow\u0105 skal\u0119 w\u0142a\u015bnie na rynku unijnym.<\/p>\n\n\n\n<p>W podstawowych regu\u0142ach zawartych w prawie \u017cywno\u015bciowym Unii Europejskiej wskazuje si\u0119, \u017ce nowa \u017cywno\u015b\u0107 musi by\u0107 zawsze:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>bezpieczna dla konsument\u00f3w<\/li><li>w\u0142a\u015bciwie oznakowana, aby nie wprowadza\u0107 konsument\u00f3w w b\u0142\u0105d<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Je\u017celi tzw. novel food ma sta\u0107 si\u0119 alternatyw\u0105 dla innego rodzaju \u017cywno\u015bci, jej spo\u017cywanie nie mo\u017ce by\u0107 w jakikolwiek spos\u00f3b niekorzystne dla konsumenta pod k\u0105tem aspekt\u00f3w \u017cywieniowych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co oznacza \u201epoziom znaczno\u015bci\u201d w stosowaniu jako \u017cywno\u015bci?<\/h2>\n\n\n\n<p>Jak mo\u017cna wywnioskowa\u0107 z poprzedniego akapitu, kluczowe jest okre\u015blenie, czy dan\u0105 \u017cywno\u015b\u0107 stosowano jako \u015brodek spo\u017cywczy \u201ew znacznym stopniu\u201d w Unii Europejskiej. W tym celu nale\u017cy opiera\u0107 si\u0119 na informacjach dostarczonych przed podmioty dzia\u0142aj\u0105ce na rynku spo\u017cywczym oraz \u2013 w niekt\u00f3rych sytuacjach \u2013 na innych informacjach dost\u0119pnych w pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich. Idealnym przyk\u0142adem jest przypadek konopi siewnych, kt\u00f3re omawiamy w dalszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<p>Wraz z wprowadzeniem regulacji zwi\u0105zanych z now\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105, rynek europejski wzbogaci\u0142 si\u0119 o wiele nowych produkt\u00f3w, na przyk\u0142ad:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>menachinon jako nowe \u017ar\u00f3d\u0142o witaminy K czy te\u017c olej z kryla antarktycznego bogaty w fosfolipidy z Euphausia superba jako ekstrakty z \u017cywno\u015bci;<\/li><li>nasiona chia, sok z owoc\u00f3w noni jako produkty spoza Unii Europejskiej;<\/li><li>mleko, chleb, grzyby i dro\u017cd\u017ce poddane dzia\u0142aniu promieniowania UV jako \u017cywno\u015b\u0107 pochodz\u0105c\u0105 z nowych proces\u00f3w produkcyjnych;<\/li><li>\u017cywno\u015b\u0107 modyfikowan\u0105 genetycznie;<\/li><li>mi\u0119so in vitro;<\/li><li>bia\u0142ka wytworzone z pojedynczych kom\u00f3rek.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Trzeba mie\u0107 na uwadze, \u017ce przepisy prawne dotycz\u0105ce nowej \u017cywno\u015bci nie maj\u0105 zwi\u0105zku z wprowadzeniem do obrotu \u017cywno\u015bci modyfikowanej genetycznie. Ten aspekt reguluje odr\u0119bne rozporz\u0105dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej (WE) 1829\/2003 z dnia 22 wrze\u015bnia 2003 roku w sprawie genetycznie zmodyfikowanej \u017cywno\u015bci i paszy.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nowa \u017cywno\u015b\u0107 zgodnie z rozporz\u0105dzeniem (UE) 2015\/2283<\/h2>\n\n\n\n<p>W rozporz\u0105dzeniu (UE) 2015\/2283, kt\u00f3re zaktualizowa\u0142o wcze\u015bniejszy wykaz, wprowadzono podzia\u0142 nowej \u017cywno\u015bci na 10 kategorii. Mo\u017cna znale\u017a\u0107 w nich m.in. owady, kt\u00f3re stanowi\u0105 sk\u0142adniki odzwierz\u0119ce \u2013 a dok\u0142adniej zar\u00f3wno ca\u0142e owady, jak i ich cz\u0119\u015bci, tj. skrzyd\u0142a, g\u0142owy, czy odn\u00f3\u017ca.<\/p>\n\n\n\n<p>11 grudnia 2015 opublikowano znowelizowane przepisy zwi\u0105zane z now\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105. Mia\u0142o to na celu uproszczenie definiowania oraz klasyfikowania novel food w Unii Europejskiej. Przepisy wesz\u0142y w \u017cycie dnia 1 stycznia 2018 roku. Wed\u0142ug rozporz\u0105dzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015\/2283 z dnia 25 listopada 2015 roku, za now\u0105 \u017cywno\u015b\u0107 uznaje si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>produkty spo\u017cywcze o nowej lub celowo zmodyfikowanej strukturze molekularnej, je\u015bli taka struktura nie by\u0142a stosowana jako \u017cywno\u015b\u0107 lub w \u017cywno\u015bci w Unii Europejskiej przed dniem 15 maja 1997 r.;<\/li><li>\u017cywno\u015b\u0107 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119, wyekstrahowan\u0105 lub produkowan\u0105 z drobnoustroj\u00f3w, grzyb\u00f3w lub wodorost\u00f3w;<\/li><li>\u017cywno\u015b\u0107 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119, wyekstrahowan\u0105 lub produkowan\u0105 z materia\u0142\u00f3w pochodzenia mineralnego;<\/li><li>\u017cywno\u015b\u0107 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119,&nbsp; wyekstrahowan\u0105&nbsp; lub&nbsp; produkowan\u0105&nbsp; z&nbsp; ro\u015blin lub&nbsp; ich&nbsp; cz\u0119\u015bci, z&nbsp; wyj\u0105tkiem \u017cywno\u015bci posiadaj\u0105cej&nbsp; histori\u0119&nbsp; bezpiecznego stosowania \u017cywno\u015bci w&nbsp; Unii&nbsp; i&nbsp; sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119,&nbsp; wyekstrahowanej lub produkowanej z ro\u015bliny lub odmiany tego samego gatunku uzyskanych: tradycyjnymi metodami&nbsp; rozmna\u017cania stosowanymi&nbsp; do&nbsp; produkcji \u017cywno\u015bci w&nbsp; Unii&nbsp; przed&nbsp; dniem 15&nbsp; maja 1997 r.; lub nietradycyjnymi metodami rozmna\u017cania, kt\u00f3re&nbsp; nie&nbsp; by\u0142y&nbsp; stosowane&nbsp; do&nbsp; produkcji \u017cywno\u015bci w&nbsp; Unii&nbsp; przed dniem 15&nbsp; maja&nbsp; 1997&nbsp; r.,&nbsp; je\u017celi&nbsp; metody&nbsp; te&nbsp; nie&nbsp; powoduj\u0105 znacz\u0105cych&nbsp; zmian w&nbsp; sk\u0142adzie lub&nbsp; strukturze \u017cywno\u015bci, maj\u0105cych wp\u0142yw na jej warto\u015b\u0107 od\u017cywcz\u0105, metabolizm lub poziom substancji niepo\u017c\u0105danych;<\/li><li>\u017cywno\u015b\u0107 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119, wyekstrahowan\u0105 lub produkowan\u0105&nbsp; ze&nbsp; zwierz\u0105t b\u0105d\u017a ich&nbsp; cz\u0119\u015bci, z&nbsp; wy\u0142\u0105czeniem zwierz\u0105t wyhodowanych tradycyjnymi metodami stosowanymi do&nbsp; produkcji \u017cywno\u015bci w&nbsp; Unii&nbsp; przed dniem 15&nbsp; maja 1997 r., je\u015bli \u017cywno\u015b\u0107 uzyskana z tych zwierz\u0105t posiada histori\u0119 bezpiecznego stosowania \u017cywno\u015bci w UE;<\/li><li>\u017cywno\u015b\u0107 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119, wyekstrahowan\u0105 lub produkowan\u0105 z kultury kom\u00f3rkowej lub kultury tkankowej pochodz\u0105cej od zwierz\u0105t, ro\u015blin, drobnoustroj\u00f3w, grzyb\u00f3w lub wodorost\u00f3w;<\/li><li>\u017cywno\u015b\u0107 uzyskan\u0105 z zastosowaniem&nbsp; procesu produkcji niestosowanego w UE przed dniem 15 maja 1997 r., kt\u00f3ry to proces produkcji powoduje znacz\u0105ce zmiany w sk\u0142adzie lub strukturze \u017cywno\u015bci, maj\u0105ce wp\u0142yw na jej warto\u015b\u0107 od\u017cywcz\u0105, metabolizm lub na poziom substancji niepo\u017c\u0105danych;<\/li><li>\u017cywno\u015b\u0107 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z wytworzonych nanomateria\u0142\u00f3w zdefiniowanych w lit. f) niniejszego ust\u0119pu;<\/li><li>witaminy, sk\u0142adniki mineralne i inne substancje stosowane zgodnie z dyrektyw\u0105 2002\/46\/WE, rozporz\u0105dzeniem (WE) nr 1925\/2006 lub rozporz\u0105dzeniem (UE) nr 609\/2013, o ile: 1) zastosowano niestosowany do produkcji \u017cywno\u015bci w Unii przed dniem 15 maja 1997 r. proces produkcji, lub 2) zawieraj\u0105 wytworzone nanomateria\u0142y lub sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z nich;<\/li><li>\u017cywno\u015b\u0107 stosowan\u0105 w Unii przed dniem 15 maja 1997 r. wy\u0142\u0105cznie w suplementach \u017cywno\u015bciowych, o ile jest przeznaczona do stosowania w \u017cywno\u015bci innej ni\u017c suplementy \u017cywno\u015bciowe zdefiniowane w art. 2 lit. a) dyrektywy 2002\/46\/WE.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Rozporz\u0105dzenie nie podaje jednoznacznie, w formie osobnej kategorii, informacji o zakwalifikowaniu sklonowanych zwierz\u0105t jako produktu spo\u017cywczego. Trzeba jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce aspekt ten reguluje pi\u0105ta kategoria rozporz\u0105dzenia (UE) 2015\/2283, kt\u00f3ra zawiera <em>odzwierz\u0119ce produkty spo\u017cywcze uzyskane przy zastosowaniu nietradycyjnych praktyk hodowlanych.<\/em><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kwestie zawarte w rozporz\u0105dzeniu (UE) 2015\/2283<\/h2>\n\n\n\n<p>Jaki jest cel rozporz\u0105dzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015\/2283 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie nowej \u017cywno\u015bci, zmieniaj\u0105cego rozporz\u0105dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej (UE) nr 1169\/2011 oraz uchylaj\u0105cego rozporz\u0105dzenie (WE) nr 258\/97 Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej oraz rozporz\u0105dzenie Komisji Europejskiej (WE) nr 1852\/2001 (Dz. Urz. UE L 327 z 11.12.2015, str. 1)?<\/p>\n\n\n\n<p>Wdro\u017cono je po to, aby w znacz\u0105cym stopniu <strong>upro\u015bci\u0107 i przyspieszy\u0107 proces wydawania zezwole\u0144 na wprowadzanie nowej \u017cywno\u015bci do obrotu na terenie Unii Europejskiej. <\/strong>Poza tym rozporz\u0105dzenie ma zwi\u0119kszy\u0107 efektywno\u015b\u0107 i zapewni\u0107 ludziom dost\u0119p do bezpiecznych, sprawdzonych produkt\u00f3w spo\u017cywczych.<\/p>\n\n\n\n<p>30 grudnia 2017 roku opublikowano rozporz\u0105dzenie wykonawcze Komisji UE 2017\/2470 zatwierdzone 20 grudnia 2017 roku. Ustanowi\u0142o ono unijny wykaz \u017cywno\u015bci zgodnie z rozporz\u0105dzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2015\/2283 w sprawie nowej \u017cywno\u015bci (Dz. Urz. UE L 351 z 30.12.2017, str. 72). Drugim \u017ar\u00f3d\u0142em informacji odno\u015bnie statusu konkretnych sk\u0142adnik\u00f3w \u017cywno\u015bciowych jest <strong>Katalog Nowej \u017bywno\u015bci<\/strong> prowadzony przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105. Katalog zawiera obowi\u0105zuj\u0105ce nazwy sk\u0142adnik\u00f3w \u017cywno\u015bci i bie\u017c\u0105ce informacje o ich statusie.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto zaznaczy\u0107, \u017ce Katalog Nowej \u017bywno\u015bci nie jest katalogiem zamkni\u0119tym, jest stale uzupe\u0142niany. Poza tym znajduj\u0105 si\u0119 w nim wy\u0142\u0105cznie orientacyjne informacje o tym, czy jaki\u015b sk\u0142adnik odzwierz\u0119cy, ro\u015blinny lub inne substancje wymagaj\u0105 prowadzenia post\u0119powania zgodnie z przepisami rozporz\u0105dzenia nr 2015\/2283, czyli zezwolenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Jedynie \u017cywno\u015b\u0107 wyst\u0119puj\u0105ca w tym wykazie mo\u017ce zosta\u0107 wprowadzona rynek Unii Europejskiej. W ramach aktualizacji katalogu dokonuje si\u0119 dodania lub skre\u015blenia nowej \u017cywno\u015bci, a tak\u017ce zmiany jej specyfikacji, dodatkowych szczeg\u00f3lnych wymog\u00f3w w kwestii etykietowania, warunk\u00f3w stosowania i monitorowania po wprowadzeniu na rynek.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Przyk\u0142ad konopi siewnych (Cannabis sativa L.)<\/h2>\n\n\n\n<p>Doskona\u0142ym przyk\u0142adem nowej \u017cywno\u015bci s\u0105 konopie siewne. W ci\u0105gu kilku ostatnich lat mo\u017cna odnotowa\u0107 zwi\u0119kszone zainteresowanie produktami, kt\u00f3re zawieraj\u0105 te ro\u015bliny.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-7-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14798\" srcset=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-7-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-7-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-7-768x432.jpg 768w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-7-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-7-150x84.jpg 150w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-7-730x410.jpg 730w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-7.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p> Stosuje si\u0119 je przede wszystkim w przemy\u015ble spo\u017cywczym i kosmetycznym, m.in. do wytwarzania olejk\u00f3w z CBD oraz oleju i m\u0105ki z nasion konopi. W\u0142a\u015bnie te trzy produkty ciesz\u0105 si\u0119 obecnie najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d konsument\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na zawarto\u015b\u0107 wielu cennych sk\u0142adnik\u00f3w. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce Cannabis sativa L. s\u0105 coraz cz\u0119\u015bciej u\u017cywane do produkcji zar\u00f3wno \u017cywno\u015bci jak i suplement\u00f3w diety.<\/p>\n\n\n\n<p>Co ciekawe, historia uprawy konopi siewnej jest d\u0142uga i si\u0119ga ponad 12 tysi\u0119cy lat, co czyni j\u0105 jedn\u0105 z najstarszych rodzaj\u00f3w udomowionych ro\u015blin z rodziny konopiowatych. Cannabis sativa L. jest najpopularniejszym gatunkiem, cho\u0107 nie jedynym w tej rodzinie. Cannabis indica pojawi\u0142a si\u0119 w literaturze w 1783 roku we francuskiej \u201eEncyklopedii botaniki\u201d. Opr\u00f3cz tego istniej\u0105 konopie dzikie.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>konopie siewne uprawia si\u0119 na w\u0142\u00f3kna i nasiona w Europie, Azji Mniejszej, Azji \u015arodkowej;<\/li><li>konopie indyjskie uprawia si\u0119 w Azji wschodniej;<\/li><li>konopie indyjskie <strong>w formie narkotyku<\/strong> uprawia si\u0119 w Afryce, Ameryce \u0141aci\u0144skiej i Azji Po\u0142udniowej;<\/li><li>konopie dzikie uprawiane s\u0105 w Indiach i Neapolu.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Dowodzi to, \u017ce ziele konopi siewnej posiada histori\u0119 spo\u017cycia przed 15 maja 1997 roku. Potwierdza to Katalog Nowej \u017bywno\u015bci, w kt\u00f3rym znajdziemy nast\u0119puj\u0105c\u0105 informacj\u0119:<\/p>\n\n\n\n<p><em>W Unii Europejskiej uprawa odmian Cannabis sativa L. jest dozwolona pod warunkiem, \u017ce s\u0105 one zarejestrowane we Wsp\u00f3lnym katalogu odmian gatunk\u00f3w ro\u015blin rolniczych Unii Europejskiej, a zawarto\u015b\u0107 tetrahydrokanabinolu (THC) nie przekracza 0,2 %. Niekt\u00f3re produkty pochodz\u0105ce z ro\u015bliny Cannabis sativa L. lub jej cz\u0119\u015bci, takie jak nasiona, olej z nasion, m\u0105ka z nasion konopi, odt\u0142uszczone nasiona konopi, by\u0142y w przesz\u0142o\u015bci spo\u017cywane w Unii Europejskiej i dlatego nie s\u0105 nowo\u015bci\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Mo\u017cna wywnioskowa\u0107, \u017ce jest to katalog otwarty, czego dowodz\u0105 u\u017cyte sformu\u0142owania takie jak \u201ero\u015blina lub jej cz\u0119\u015bci\u201d czy \u201etakie jak\u201d. W zwi\u0105zku z tym, zar\u00f3wno kwiaty, jak i li\u015bcie by\u0142y spo\u017cywane przed 15 maja 1997 roku, za to wprowadzenie ich do obrotu nie obliguje do prowadzenia post\u0119powania uwzgl\u0119dnionego w przepisach rozporz\u0105dzenia nr 2015\/2283 w sprawie nowej \u017cywno\u015bci. Inne produkty spo\u017cywcze uzyskiwane z konopi siewnych, z uwagi na brak informacji o historii bezpiecznego spo\u017cycia, nie mog\u0105 by\u0107 wprowadzane na rynek bez przeprowadzenia post\u0119powania, kt\u00f3re okre\u015blaj\u0105 przepisy rozporz\u0105dzenia nr 2015\/2283.<\/p>\n\n\n\n<p>W Unii Europejskiej nie ujednolicono ustawodawstwa zwi\u0105zanego z upraw\u0105 konopi. Sprecyzowane przepisy krajowe w poszczeg\u00f3lnych krajach cz\u0142onkowskich mog\u0105 ogranicza\u0107 wprowadzanie produkt\u00f3w z konopi siewnej na rynek jako \u017cywno\u015bci lub jej sk\u0142adnika. Dlatego zalecane jest sprawdzenie informacji w stosownych organach.<\/p>\n\n\n\n<p>W niekt\u00f3rych pa\u0144stwach rolnicy s\u0105 zobowi\u0105zani do sk\u0142adania wniosku o wydanie pozwolenia. Jeszcze inne wymagaj\u0105 od nich jedynie udzielenia informacji o zamiarze uprawiania konopi w\u0142a\u015bciwym organom. Na terytorium UE dopuszczalne jest stosowanie wy\u0142\u0105cznie nasion z certyfikatem gwarantuj\u0105cym nisk\u0105 zawarto\u015b\u0107 THC. Wydaj\u0105 go hodowcy ro\u015blin, a podmiot kupuj\u0105cy nasiona jest zobligowany do posiadania dokumentacji, kt\u00f3ra zapewnia ochron\u0119 prawn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z europejskimi przepisami prawa, dozwolona jest wy\u0142\u0105cznie uprawa konopi przemys\u0142owych o maksymalnej zawarto\u015bci THC nieprzekraczaj\u0105cej 0,3%.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p><strong>Jako<\/strong> <strong>konopie przemys\u0142owe traktuje si\u0119 wi\u0119c te odmiany, kt\u00f3re zawieraj\u0105 mniej ni\u017c 0,3% <\/strong>(mimo to niekt\u00f3re kraje \u2013 w tym Polska \u2013 okre\u015blaj\u0105 maksymaln\u0105 zawarto\u015b\u0107 THC na 0,2%). Odmiany poni\u017cej poziomu 0,3% mo\u017cna zarejestrowa\u0107 we Wsp\u00f3lnym Katalogu Unii Europejskiej gatunk\u00f3w ro\u015blin rolniczych uprawianych jako ro\u015bliny przemys\u0142owe.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czy konopie to nowa \u017cywno\u015b\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<p>W roku 2020 Unia Europejska zatwierdzi\u0142a CBD (kannabidiol) do stosowania w \u017cywno\u015bci, nie uznaj\u0105c go jednocze\u015bnie za \u015brodek odurzaj\u0105cy (European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction, EMCDDA). Jednocze\u015bnie zapewnienie zgodno\u015bci z limitami jest dla producent\u00f3w pewnym wyzwaniem w kontek\u015bcie produkcji i kontroli jako\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>W regulacjach Unii Europejskiej brakuje unormowa\u0144, kt\u00f3re limitowa\u0142yby dopuszczaln\u0105 zawarto\u015b\u0107 THC w produktach powsta\u0142ych w wyniku przetworzenia konopi przemys\u0142owych. Dlatego stosuje si\u0119 zasady oparte na toksykologicznych warto\u015bciach granicznych \u2013 ArfD lub LOAEL.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Od 2017 roku preparaty CBD o znikomym poziomie THC s\u0105 uznawane za now\u0105 \u017cywno\u015b\u0107. Coraz powszechniej stosuje si\u0119 je jako suplementy diety przez liczne, rzekome korzy\u015bci zdrowotne. G\u0142\u00f3wn\u0105 kwesti\u0105 r\u00f3\u017cni\u0105c\u0105 CBD od tradycyjnych produkt\u00f3w konopnych jest stosowanie metod ekstrakcji z udzia\u0142em rozpuszczalnik\u00f3w \u2013 etanolu czy nadkrytycznego CO2.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-6-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14800\" srcset=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-6-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-6-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-6-768x432.jpg 768w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-6-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-6-150x84.jpg 150w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-6-730x410.jpg 730w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-6.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>D\u0142uga debata pa\u0144stw cz\u0142onkowskich o statusie CBD (2018 rok) doprowadzi\u0142a do wprowadzenia kolejnego zapisu w katalogu nowej \u017cywno\u015bci, w ramach kt\u00f3rego uznano tego typu preparaty za now\u0105 \u017cywno\u015b\u0107 wymagaj\u0105c\u0105 zezwolenia przez wprowadzeniem do obrotu. Jednak trzeba zauwa\u017cy\u0107, \u017ce katalog nowej \u017cywno\u015bci nie jest dokumentem prawnie wi\u0105\u017c\u0105cym, tylko prezentacj\u0105 konsensusu pa\u0144stw cz\u0142onkowskich UE. <strong>Taki zapis okaza\u0142 si\u0119 wyzwaniem dla przedsi\u0119biorc\u00f3w, poniewa\u017c w obrocie znajduje si\u0119 obecnie wiele r\u00f3\u017cnorodnych produkt\u00f3w z CBD.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Jako now\u0105 \u017cywno\u015b\u0107 okre\u015bla si\u0119 konopie siewne zawieraj\u0105ce kannabinoidy, poniewa\u017c nie wykazano historii ich spo\u017cycia przed 15 maja 1997 roku. Wczesne odmiany konopi oraz zdecydowana liczba dzikich odmian ma niski poziom TGC oraz innych zwi\u0105zk\u00f3w o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach psychoaktywnych.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Samo THC odkryto w roku 1964, a cztery lata p\u00f3\u017aniej wpisano na list\u0119 substancji zakazanych. Dopiero dwadzie\u015bcia lat po tym zdarzeniu, we Francji wyhodowano odmian\u0119 tej ro\u015bliny o bardzo niskiej zawarto\u015bci THC, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna stosowa\u0107 w \u017cywno\u015bci bez ogranicze\u0144 prawnych. W\u015br\u00f3d najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych wymienia si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>delta-9-tetrahydrokannabinol (\u03949-THC), jego prekursor w konopiach,<\/li><li>kwas delta-9-tetrahydrokannabinolowy A (\u03949-THCA-A),<\/li><li>kwas delta-9-tetrahydrokannabinolowy B (\u03949-THCA-B),<\/li><li>delta-8-tetrahydrokannabinol (\u03948-THC),<\/li><li>kannabidiol (CBD), jego prekursor w kwasie kannabidiolowym z konopi (CBDA),<\/li><li>kannabigerol (CBG),<\/li><li>kannabinol (CBN),<\/li><li>kannabichromen (CBC) oraz<\/li><li>delta-9-tetrahydrokannabiwaryna (\u03949-THCV).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Dotyczy to ekstrakt\u00f3w i produkt\u00f3w, w kt\u00f3rych dodaje si\u0119 je jako sk\u0142adnik.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Za to do problem\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 najcz\u0119\u015bciej spotykane w kontek\u015bcie produkt\u00f3w CBD na rynku UE, mo\u017cna zaliczy\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>a) odchylenia mi\u0119dzy deklarowan\u0105 a rzeczywist\u0105 zawarto\u015bci\u0105 CBD,<\/p>\n\n\n\n<p>b) wprowadzaj\u0105ce w b\u0142\u0105d i niedozwolone o\u015bwiadczenia zdrowotne,<\/p>\n\n\n\n<p>c) produkty zawieraj\u0105ce THC.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Co ciekawe, badanie irlandzkiej FSA wykaza\u0142o zawarto\u015b\u0107 THC w 84% badanych produkt\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W Komisji Europejskiej wci\u0105\u017c trwaj\u0105 dyskusje na temat tego, czy preparaty z CBD do stosowania doustnego mo\u017cna uzna\u0107 za \u017cywno\u015b\u0107. W ko\u0144cu definicja z rozporz\u0105dzenia 178\/2002 wyklucza substancje w rozumieniu Jednolitej Konwencji ONZ o \u015brodkach odurzaj\u0105cych z 1961 r. oraz Konwencji ONZ o substancjach psychotropowych z 1971 r.<\/p>\n\n\n\n<p>Obecne stanowisko pa\u0144stw cz\u0142onkowskich jest takie, \u017ce ekstrakty i preparaty z CBD to nowa \u017cywno\u015b\u0107 wymagaj\u0105ca zezwolenia, aby wprowadzi\u0107 j\u0105 na rynek. Wiele firm z\u0142o\u017cy\u0142o wnioski o zezwolenie na obr\u00f3t na podstawie przepis\u00f3w UE zwi\u0105zanych z now\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105 (rozporz\u0105dzenie 2015\/2283), cho\u0107 dotyczy\u0142o to syntetycznych i oczyszczonych form CBD i trans-CBD. W efekcie liczne pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie opublikowa\u0142y swoje wyja\u015bnienia, m.in. <a href=\"https:\/\/www.fsai.ie\/faq\/cbd.html\">Irlandia<\/a> i <a href=\"https:\/\/www.ages.at\/service\/sie-fragen-wir-antworten\/hanf\/\">Austria<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Konopie w\u0142\u00f3kniste w polskim prawie<\/h2>\n\n\n\n<p>Polskie regulacje prawne dotycz\u0105ce uprawy konopi w\u0142\u00f3knistych znajduj\u0105 si\u0119 w Ustawie o przeciwdzia\u0142aniu narkomanii. Zgodnie z przepisami, tak\u0105 plantacj\u0119 mo\u017cna prowadzi\u0107 tylko na potrzeby przemys\u0142u farmaceutycznego, kosmetycznego, spo\u017cywczego, w\u0142\u00f3kienniczego, chemicznego, materia\u0142\u00f3w budowlanych, nasiennictwa, oraz celulozowo-papierniczego.<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto plantacja konopi w\u0142\u00f3knistych musi:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\"><li>znajdowa\u0107 si\u0119 na okre\u015blonej powierzchni, w wyznaczonych rejonach,<\/li><li>by\u0107 prowadzona na podstawie zezwolenia na upraw\u0119, przy zastosowaniu materia\u0142u siewnego kategorii elitarnej albo kwalifikowanej w rozumieniu przepis\u00f3w o nasiennictwie, a tak\u017ce umowy kontraktacji zawartej z podmiotem posiadaj\u0105cym zezwolenie marsza\u0142ka wojew\u00f3dztwa na prowadzenie dzia\u0142alno\u015bci w zakresie skupu konopi w\u0142\u00f3knistych, wzgl\u0119dnie zobowi\u0105zania do przetworzenia konopi w\u0142\u00f3knistych we w\u0142asnym zakresie, sk\u0142adanego do marsza\u0142ka wojew\u00f3dztwa w\u0142a\u015bciwego dla miejsca po\u0142o\u017cenia uprawy w terminie do 14 dni po dokonaniu ich wysiewu.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Konopie w\u0142\u00f3kniste we W\u0142oszech<\/h2>\n\n\n\n<p>We W\u0142oszech upraw\u0119 konopi prowadzi si\u0119 kapilarnie i intensywnie ju\u017c od lat 50. XX wieku. W 1940 roku uprawy obejmowa\u0142y a\u017c 90 tysi\u0119cy hektar\u00f3w grunt\u00f3w rolnych. Przekracza\u0142o to aktualn\u0105 powierzchni\u0119 \u015bwiata, jak\u0105 przeznacza si\u0119 na upraw\u0119 konopi.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142oskie konopie zyska\u0142y s\u0142aw\u0119 najlepszych na mi\u0119dzynarodowym rynku. Uznawano je za lepsze od tych z Rosji, czyli jedynego pa\u0144stwa wyprzedzaj\u0105cego W\u0142ochy pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci produkcji. P\u00f3\u017aniej nast\u0105pi\u0142o 10 lat spadku, wynikaj\u0105cego g\u0142\u00f3wnie z pojawienia si\u0119 w\u0142\u00f3kien syntetycznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Od niedawna konopie przemys\u0142owe s\u0105 zn\u00f3w uprawiane do produkcji w\u0142\u00f3kien i nasion przeznaczonych na \u017cywno\u015b\u0107 lub pasz\u0119 dla zwierz\u0105t. Sektor stale si\u0119 rozwija, b\u0119d\u0105c jednocze\u015bnie potencjalnym \u017ar\u00f3d\u0142em biomasy, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna wykorzysta\u0107 do produkcji CBD.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Kannabidiol do zastosowa\u0144 komercyjnych i klinicznych otrzymuje si\u0119 poprzez ekstrakcj\u0119 oraz izolacj\u0119 z kwiatostan\u00f3w i nadziemnych element\u00f3w konopi.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Historia stosowania konopi: wnioski<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Podsumowuj\u0105c, produkty pochodne konopi s\u0105 od wiek\u00f3w stosowane w Unii Europejskiej<\/strong>. W lecznictwie ludowym u\u017cywano ich m.in. przy b\u00f3lach z\u0119ba (na Jurkowszczy\u017anie), g\u0142owy (Pokucie, Tarnopolskie), przy r\u00f3\u017cy (okolice Mi\u0144ska, Kieleckie), liszajach (Doro\u017c\u00f3w), przel\u0119kni\u0119ciu (okolice Bochni), ranach (okolice Sieradza), os\u0142abieniu (dawna gubernia Mi\u0144ska), kaszlu (Sieradzkie), zaparciu (nad Rab\u0105), rze\u017c\u0105czce (Rabsztyn), na porost w\u0142os\u00f3w (Zaolzie).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-5-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14802\" srcset=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-5-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-5-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-5-768x432.jpg 768w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-5-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-5-150x84.jpg 150w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-5-730x410.jpg 730w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-5.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Tradycyjnie korzystano z nich przede wszystkim w formie napar\u00f3w. Konopie sprawdzaj\u0105 si\u0119 te\u017c w po\u0142\u0105czeniu z innymi zio\u0142ami, dlatego napary cz\u0119sto przyrz\u0105dzano z dw\u00f3ch lub wi\u0119kszej liczby rodzaj\u00f3w ro\u015blin, np. jako herbat\u0119 z konopi z dodatkiem melisy, owoc\u00f3w lub mi\u0119ty. Opr\u00f3cz tego ro\u015blin\u0119 t\u0119 stosowano do robienia ok\u0142ad\u00f3w, inhalacji czy obmywania.<\/p>\n\n\n\n<p>Przed wojn\u0105 konopie nie raz znajdowa\u0142y si\u0119 w domowych apteczkach i by\u0142y okre\u015blane jako leki lub medykamenty \u2013 cho\u0107 niekoniecznie we wsp\u00f3\u0142czesnym rozumieniu tych s\u0142\u00f3w. Odnotowania wymaga fakt, i\u017c w ksi\u0105\u017ckach lekarskich i zielarskich z XIX i XX wieku nie ma wzmianki o konopiach, co pozwala wysnu\u0107 twierdzenie, \u017ce nie uznawano tej ro\u015bliny za lecznicz\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Planuj\u0105c wprowadzenie produktu konopnego na rynek, trzeba okre\u015bli\u0107, czy b\u0119dzie to \u017cywno\u015b\u0107, nowa \u017cywno\u015b\u0107, suplement diety lub lek. Wymaga to zapoznania si\u0119 z wieloma ustawami i dzia\u0142ami prawa, takimi jak cho\u0107by prawo \u017cywno\u015bciowe i farmaceutyczne. Niejednokrotnie koniecznie mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c si\u0119gni\u0119cie do przepis\u00f3w narkotykowych. Temat konopi i CBD wci\u0105\u017c wzbudza kontrowersje w naszym kraju, dlatego nale\u017cy odpowiednio sklasyfikowa\u0107 towar jeszcze przed otwarciem takiego biznesu.<\/p>\n\n\n\n<p>autorka:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/karolina_pruchniewicz.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-14804\" width=\"140\" height=\"210\" srcset=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/karolina_pruchniewicz.jpg 667w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/karolina_pruchniewicz-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/karolina_pruchniewicz-100x150.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 140px) 100vw, 140px\" \/><figcaption>Karolina Pruchniewicz, Kancelaria Prawna RPMS Staniszewski &amp; Wsp\u00f3lnicy<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><a href=\"https:\/\/rpms.pl\/\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/logo-rpms.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-14795\" width=\"344\" height=\"57\" srcset=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/logo-rpms.png 1000w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/logo-rpms-300x50.png 300w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/logo-rpms-768x128.png 768w, https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/logo-rpms-150x25.png 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 344px) 100vw, 344px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nowa \u017cywno\u015b\u0107 (ang. novel food) to kategoria \u017cywno\u015bci nowo opracowanej, innowacyjnej i wytworzonej z wykorzystaniem nowych technologii (np. wysokoci\u015bnieniowych) oraz proces\u00f3w produkcji. Zaliczamy do niej r\u00f3wnie\u017c \u017cywno\u015b\u0107 spo\u017cywan\u0105 poza terytorium Unii Europejskiej. Jakie dotycz\u0105ce jej regulacje znajdziemy w prawie europejskim oraz w ustawodawstwie poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich? Czym jest nowa \u017cywno\u015b\u0107 wed\u0142ug europejskiego prawa \u017cywno\u015bciowego? Zgodnie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":14796,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[935,5,4,33,1016,1019],"tags":[1023,1022,1021],"class_list":["post-14792","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bezpieczenstwo-produkcji","category-napoje-nektary-wody-oraz-soki","category-przetworstwo-owocow","category-rynek","category-suplementy-nutri","category-surowce-i-skladniki-do-produkcji","tag-cbd","tag-konopie","tag-novel-food"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v20.2.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Ekspert: Konopie a nowa \u017cywno\u015b\u0107 | bikotech.pl<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2022\/01\/11\/ekspert-konopie-a-nowa-zywnosc\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ekspert: Konopie a nowa \u017cywno\u015b\u0107 | bikotech.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nowa \u017cywno\u015b\u0107 (ang. novel food) to kategoria \u017cywno\u015bci nowo opracowanej, innowacyjnej i wytworzonej z wykorzystaniem nowych technologii (np. wysokoci\u015bnieniowych) oraz proces\u00f3w produkcji. Zaliczamy do niej r\u00f3wnie\u017c \u017cywno\u015b\u0107 spo\u017cywan\u0105 poza terytorium Unii Europejskiej. Jakie dotycz\u0105ce jej regulacje znajdziemy w prawie europejskim oraz w ustawodawstwie poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich? Czym jest nowa \u017cywno\u015b\u0107 wed\u0142ug europejskiego prawa \u017cywno\u015bciowego? Zgodnie [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2022\/01\/11\/ekspert-konopie-a-nowa-zywnosc\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"bikotech.pl\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-01-11T14:19:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-01-11T14:19:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-4.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Ola Wojnarowska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Ola Wojnarowska\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2022\/01\/11\/ekspert-konopie-a-nowa-zywnosc\/\",\"url\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2022\/01\/11\/ekspert-konopie-a-nowa-zywnosc\/\",\"name\":\"Ekspert: Konopie a nowa \u017cywno\u015b\u0107 | bikotech.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-01-11T14:19:34+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-11T14:19:36+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/a7613f8d8180fa66033a28be3f87db21\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2022\/01\/11\/ekspert-konopie-a-nowa-zywnosc\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2022\/01\/11\/ekspert-konopie-a-nowa-zywnosc\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2022\/01\/11\/ekspert-konopie-a-nowa-zywnosc\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ekspert: Konopie a nowa \u017cywno\u015b\u0107\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/\",\"name\":\"bikotech.pl\",\"description\":\"Innowacje, \u015brodowisko, technologie  - prosto i z sensem o przemy\u015ble spo\u017cywczym\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/a7613f8d8180fa66033a28be3f87db21\",\"name\":\"Ola Wojnarowska\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/64d6402adc862d9de7f648ddc7bc25eaacda07271c0660d3fb3c5297d799c420?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/64d6402adc862d9de7f648ddc7bc25eaacda07271c0660d3fb3c5297d799c420?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Ola Wojnarowska\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/bikotech.pl\"],\"url\":\"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/author\/ola\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ekspert: Konopie a nowa \u017cywno\u015b\u0107 | bikotech.pl","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2022\/01\/11\/ekspert-konopie-a-nowa-zywnosc\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ekspert: Konopie a nowa \u017cywno\u015b\u0107 | bikotech.pl","og_description":"Nowa \u017cywno\u015b\u0107 (ang. novel food) to kategoria \u017cywno\u015bci nowo opracowanej, innowacyjnej i wytworzonej z wykorzystaniem nowych technologii (np. wysokoci\u015bnieniowych) oraz proces\u00f3w produkcji. Zaliczamy do niej r\u00f3wnie\u017c \u017cywno\u015b\u0107 spo\u017cywan\u0105 poza terytorium Unii Europejskiej. Jakie dotycz\u0105ce jej regulacje znajdziemy w prawie europejskim oraz w ustawodawstwie poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich? Czym jest nowa \u017cywno\u015b\u0107 wed\u0142ug europejskiego prawa \u017cywno\u015bciowego? Zgodnie [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2022\/01\/11\/ekspert-konopie-a-nowa-zywnosc\/","og_site_name":"bikotech.pl","article_published_time":"2022-01-11T14:19:34+00:00","article_modified_time":"2022-01-11T14:19:36+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/grafiki_do_agroindustry-4.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Ola Wojnarowska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Ola Wojnarowska","Szacowany czas czytania":"16 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2022\/01\/11\/ekspert-konopie-a-nowa-zywnosc\/","url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2022\/01\/11\/ekspert-konopie-a-nowa-zywnosc\/","name":"Ekspert: Konopie a nowa \u017cywno\u015b\u0107 | bikotech.pl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website"},"datePublished":"2022-01-11T14:19:34+00:00","dateModified":"2022-01-11T14:19:36+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/a7613f8d8180fa66033a28be3f87db21"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2022\/01\/11\/ekspert-konopie-a-nowa-zywnosc\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2022\/01\/11\/ekspert-konopie-a-nowa-zywnosc\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/2022\/01\/11\/ekspert-konopie-a-nowa-zywnosc\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.bikotech.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ekspert: Konopie a nowa \u017cywno\u015b\u0107"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#website","url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/","name":"bikotech.pl","description":"Innowacje, \u015brodowisko, technologie  - prosto i z sensem o przemy\u015ble spo\u017cywczym","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.bikotech.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/a7613f8d8180fa66033a28be3f87db21","name":"Ola Wojnarowska","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.bikotech.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/64d6402adc862d9de7f648ddc7bc25eaacda07271c0660d3fb3c5297d799c420?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/64d6402adc862d9de7f648ddc7bc25eaacda07271c0660d3fb3c5297d799c420?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ola Wojnarowska"},"sameAs":["http:\/\/bikotech.pl"],"url":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/author\/ola\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14792","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14792"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14792\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14806,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14792\/revisions\/14806"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14796"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14792"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14792"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bikotech.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14792"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}