<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Prawodawstwo do\u015b\u0107 og\u00f3lnie klasyfikuje ro\u015blinne odpady rolnicze lub odpady z przemys\u0142u spo\u017cywczego jako \u201eodpady tkanki ro\u015blinnej\u201d lub \u201emateria\u0142y nienadaj\u0105ce si\u0119 do spo\u017cycia lub przetwarzania\u201d. Definicja ta nie uwzgl\u0119dnia jednak specyfiki niekt\u00f3rych rodzaj\u00f3w odpad\u00f3w. W my\u015bl za\u0142o\u017ce\u0144 gospodarki zr\u00f3wnowa\u017conej, konieczne s\u0105 strategie przekszta\u0142cania tych odpad\u00f3w w produkty o warto\u015bci dodanej. Procesy takiej konwersji powinny by\u0107 technologicznie wydajne i ekonomicznie op\u0142acalne.<\/em><\/p>\n\n\n\n Ze wzgl\u0119du na niski koszt i \u0142atwo\u015b\u0107 pozyskiwania, polskie wys\u0142odki buraczane mog\u0105 konkurowa\u0107 z innymi surowcami stosowanymi do wytwarzania jako\u015bciowych pasz o dobrej charakterystyce \u017cywieniowej i prozdrowotnej.<\/strong> Badania Zespo\u0142u KB\u015a P\u0141 wpisuj\u0105 si\u0119 doskonale w strategiczne i aktualne zagadnienia wykorzystania krajowych ro\u015blinnych materia\u0142\u00f3w odpadowych dla produkcji wysokiej jako\u015bci pasz zgodnie z zasadami zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.<\/p>\n\n\n\n AUTORZY: Joanna Ber\u0142owska (1), Agnieszka Wilkowska (2), Piotr Dziugan(1), Dorota Kr\u0119giel (1) Literatura: Prawodawstwo do\u015b\u0107 og\u00f3lnie klasyfikuje ro\u015blinne odpady rolnicze lub odpady z przemys\u0142u spo\u017cywczego jako \u201eodpady tkanki ro\u015blinnej\u201d lub \u201emateria\u0142y nienadaj\u0105ce si\u0119 do spo\u017cycia lub przetwarzania\u201d. Definicja ta nie uwzgl\u0119dnia jednak specyfiki niekt\u00f3rych rodzaj\u00f3w odpad\u00f3w. W my\u015bl za\u0142o\u017ce\u0144 gospodarki zr\u00f3wnowa\u017conej, konieczne s\u0105 strategie przekszta\u0142cania tych odpad\u00f3w w produkty o warto\u015bci dodanej. Procesy takiej konwersji powinny by\u0107 technologicznie […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10312,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,934,4],"tags":[999,998,1000],"class_list":["post-11193","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-energia-woda-srodowisko","category-nowe-technologie","category-przetworstwo-owocow","tag-pasze","tag-wyslodki","tag-zywienie"],"yoast_head":"\n
Polska jest jednym z 10 najwi\u0119kszych \u015bwiatowych producent\u00f3w buraka cukrowego. Z racji ogromnej skali produkcji cukru z burak\u00f3w cukrowych, wys\u0142odki stanowi\u0105 istotny pod wzgl\u0119dem obj\u0119to\u015bci, produkt uboczny. Po przerobie 1 tony burak\u00f3w pozostaje \u015brednio 280 kg wys\u0142odk\u00f3w.<\/strong> \u015awie\u017ce wys\u0142odki zawieraj\u0105 oko\u0142o 93-95% wody, w wys\u0142odkach prasowanych woda stanowi 70-80%. T\u0142uszcz wyst\u0119puje w ilo\u015bciach \u015bladowych, za\u015b zwi\u0105zki azotowe sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z bia\u0142ka w\u0142a\u015bciwego, inne bowiem frakcje s\u0105 wymywane w procesie dyfuzji cukru. Wys\u0142odki zawieraj\u0105 niewielkie ilo\u015bci sacharozy (do 10% suchej masy), jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 ich suchej masy (65-80 %) stanowi\u0105 polisacharydy, takie jak celuloza (22-40 % s.m.), ligniny (3-4 % s.m.), hemicelulozy, z przewag\u0105 arabanu i galaktanu (24-32%) oraz pektyna (24-32%). Wysoka aktywno\u015b\u0107 wody oraz r\u00f3\u017cnorodny sk\u0142ad chemiczny stymuluj\u0105 rozw\u00f3j drobnoustroj\u00f3w zanieczyszczaj\u0105cych, co czyni wys\u0142odki materia\u0142em odpadowym wymagaj\u0105cym natychmiastowego zagospodarowania.<\/p>\n\n\n\n
Dzia\u0142aniem podj\u0119tym przez Ministerstwo Rolnictwa I Rozwoju Wsi jest realizacja Programu pt. \u201eZwi\u0119kszenie wykorzystania krajowego bia\u0142ka paszowego dla produkcji wysokiej jako\u015bci produkt\u00f3w zwierz\u0119cych w warunkach zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju\u201d, uchwalonego w drodze uchwa\u0142y nr 222\/2015 Rady Ministr\u00f3w z dnia 15 grudnia 2015 r. G\u0142\u00f3wnym celem tego Programu jest stworzenie mo\u017cliwo\u015bci do zwi\u0119kszania bezpiecze\u0144stwa bia\u0142kowego kraju na cele paszowe i \u017cywno\u015bciowe w warunkach zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju. Realizacja tego programu przebiega dwutorowo \u2013 z jednej strony promowane jest d\u0105\u017cenie do zwi\u0119kszenia produkcji ro\u015blin wysokobia\u0142kowych jak tj. groch, \u0142ubiny, bobik oraz krajowe odmiany soi. Drug\u0105 drog\u0105 zwi\u0119kszania potencja\u0142u pasz bia\u0142kowych jest rozw\u00f3j produkcji dro\u017cd\u017cy paszowych oraz wykorzystanie ro\u015blinnych produkt\u00f3w odpadowych pochodz\u0105cych z przemys\u0142u spo\u017cywczego.
O warto\u015bci paszowej odpadu ro\u015blinnego stanowi g\u0142\u00f3wnie sk\u0142ad chemiczny, w tym przede wszystkim jako\u015bciowy i ilo\u015bciowy udzia\u0142 w\u0119glowodan\u00f3w, bia\u0142ek i t\u0142uszczy. Biomasa wys\u0142odk\u00f3w uboga w bia\u0142ko i t\u0142uszcze, wykorzystywana bezpo\u015brednio do skarmiania zwierz\u0105t, stanowi jedynie pasz\u0119 obj\u0119to\u015bciow\u0105. Wys\u0142odki mog\u0105 stanowi\u0107 tak\u0105 pasz\u0119 dla prze\u017cuwaczy i koni, w mniejszym stopniu dla trzody chlewnej.
Dzia\u0142ania badawcze podj\u0119te na Wydziale Biotechnologii i Nauk o \u017bywno\u015bci w Katedrze Biotechnologii \u015arodowiskowej i w Instytucie Technologii Fermentacji i Mikrobiologii w ramach projektu Biostrateg2\/296369\/NCBiR\/2016 dotycz\u0105 opracowania technologii efektywnego zagospodarowania du\u017cej ilo\u015bci odpad\u00f3w powstaj\u0105cych w procesie produkcji cukru bia\u0142ego, w szczeg\u00f3lno\u015bci wys\u0142odk\u00f3w na cele paszowe. Celem badawczym jest zoptymalizowanie nowej proekologicznej metody zagospodarowania wys\u0142odk\u00f3w buraczanych jako surowca paszowego o wysokiej zawarto\u015bci bia\u0142ka wzbogaconego o witaminy, aminokwasy, wap\u0144 oraz prebiotyczne oligomery pektynowe. Szczeg\u00f3lnie oryginalne prace badawcze koncentruj\u0105 si\u0119 na otrzymywaniu preparatu synbiotycznego zawieraj\u0105cego naturalne oligosacharydy pochodz\u0105ce z biomasy wys\u0142odk\u00f3w. W tym celu opracowano r\u00f3\u017cne technologie enzymatyczne oraz wyselekcjonowano drobnoustroje by w skojarzonych procesach mikrobiologiczno-enzymatycznych uzyska\u0107 po\u017c\u0105dany efekt. Przeprowadzone zosta\u0142y badania skriningowe mikroorganizm\u00f3w mo\u017cliwych do zastosowania w produkcji paszowej pod k\u0105tem uzyskania bia\u0142ka oraz nutraceutyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Witaminy i aminokwasy odgrywaj\u0105 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w procesie \u017cywienia zwierz\u0105t, a ich niedob\u00f3r w paszy wywo\u0142uje zaburzenia w organizmie oraz prowadzi do obni\u017cenia odporno\u015bci na choroby. Na przyk\u0142ad brak L-lizyny w paszach ogranicza warto\u015b\u0107 biologiczn\u0105 wielu bia\u0142ek ro\u015blinnych, np. pszenicy, kukurydzy. Niedob\u00f3r tego aminokwasu w po\u017cywieniu powoduje zahamowanie wzrostu zwierz\u0105t hodowlanych, zanik mi\u0119\u015bni, zak\u0142\u00f3cenie biosyntezy bia\u0142ek, odwapnienie ko\u015bci. Udowodniono, \u017ce dodatek L-lizyny w paszy dla zwierz\u0105t (0,1-0,4%) poprawia zdecydowanie wykorzystanie bia\u0142ka paszowego, co przynosi wymierne korzy\u015bci ekonomiczne.
W \u015bwietle najnowszych bada\u0144, oligosacharydy pektynowe uznane zosta\u0142y jako obiecuj\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142o prebiotyk\u00f3w nowej generacji.<\/strong> Wiele dotychczasowych \u015bwiatowych bada\u0144 koncentrowa\u0142o si\u0119 na optymalizacji metod hydrolizy biomasy ro\u015blinnej, a nast\u0119pnie na oszacowaniu aktywno\u015bci prebiotycznej oligosacharyd\u00f3w wytwarzanych z r\u00f3\u017cnych surowc\u00f3w bogatych w pektyny, w tym: sk\u00f3rki cytrus\u00f3w, pulpy buraczanej, pulpy ziemniaczanej i wyt\u0142ok\u00f3w jab\u0142kowych. Polskie wys\u0142odki buraczane charakteryzuj\u0105 si\u0119 znaczn\u0105 zawarto\u015bci\u0105 pektyn. Surowiec ten mo\u017ce by\u0107 wi\u0119c odpowiednim materia\u0142em wyj\u015bciowym do otrzymywania szeregu oligosacharyd\u00f3w o wysokiej aktywno\u015bci biologicznej. Stosowanie prebiotyk\u00f3w jako dodatk\u00f3w paszowych wp\u0142ywa korzystnie na przyrost masy zwierz\u0105t hodowlanych, zwi\u0119kszenie aktywno\u015bci enzym\u00f3w trawiennych i adsorpcji minera\u0142\u00f3w, stymuluje uk\u0142ad immunologiczny oraz przeciwdzia\u0142a wyst\u0119powaniu biegunek. Galaktan zawieraj\u0105cy wi\u0105zania \u03b2-(1-4) pochodz\u0105cy z bocznych \u0142a\u0144cuch\u00f3w domeny strukturalnej ramnogalakturonanu I w pektynie buraczanej mo\u017ce stanowi\u0107 cenny sk\u0142adnik aktywny o aktywno\u015bci prebiotycznej i dzia\u0142aniu antynowotworowym. Mo\u017cliwe jest zatem uzyskanie suplement\u00f3w paszowych z wys\u0142odk\u00f3w buraczanych o pejotropowym oddzia\u0142ywaniu zawartych w nich struktur oligosacharydowych, zar\u00f3wno na mikrobiom jelitowy jak i kom\u00f3rki nowotworowe.<\/strong>
Pasze ro\u015blinne zawieraj\u0105 na og\u00f3\u0142 niedostateczn\u0105 ilo\u015b\u0107 wapnia. Poziom tego pierwiastka musi by\u0107 uzupe\u0142niony za pomoc\u0105 pasz pochodzenia zwierz\u0119cego lub mineralnego. Doskona\u0142ym \u017ar\u00f3d\u0142em dobrze przyswajalnego wapnia mo\u017ce odpadowy produkt powstaj\u0105cy w procesie produkcji cukru (wapno defekosaturacyjne).<\/p>\n\n\n\n
(1)Katedra Biotechnologii \u015arodowiskowej
(2)Instytut Technologii Fermentacji i Mikrobiologii
Wydzia\u0142 Biotechnologii i Nauk o \u017bywno\u015bci
Politechnika \u0141\u00f3dzka<\/p>\n\n\n\n
– Berlowska J, Cieciura-W\u0142och W, Kalinowska H, Kregiel D, Borowski S, Pawlikowska E, Binczarski M, Witonska I. Enzymatic Conversion of Sugar Beet Pulp: A comparison of simultaneous saccharification and fermentation and separate hydrolysis and fermentation for lactic acid production. Food Technol Biotechnol., 2018, 56(2), 188-196.
– Bonnin E., Ralet M.-C., Thibault J.-F., Schols H.A. Enzymes for the valorisation of fruit- and vegetable-based co-products, W: Woodhead Publishing Series in Food Science, Technology and Nutrition, Handbook of Waste Management and Co-Product Recovery in Food Processing (edytor Waldron K.), Woodhead Publishing, 2009.
– C\u00e1rdenas-Fern\u00e1ndez M, Bawn M, Hamley-Bennett C, Bharat PKV, Subrizi F, Suhaili N, Ward DP, Bourdin S, Dalby PA, Hailes HC, Hewitson P, Ignatova S, Kontoravdi C, Leak DJ, Shah N, Sheppard TD, Ward JM, Lye GJ. An integrated biorefinery concept for conversion of sugar beet pulp into value-added chemicals and pharmaceutical intermediates. Faraday Discuss. 2017, 202, 415-431.
– Modelska M, Berlowska J, Kregiel D, Cieciura W, Antolak H, Tomaszewska J, Binczarski M, Szubiakiewicz E, Witonska IA. Concept for Recycling Waste Biomass from the Sugar Industry for Chemical and Biotechnological Purposes. Molecules. 2017, 22(9), 1544.
– Patel S., Shukla S.. Fermentation of food wastes for generation of nutraceuticals and supplements. W: Fermented Foods in Health and Disease Prevention (edytorzy: Frias J., Martinez-Villaluenga C., Pe\u00f1as E., Academic Press, 2016.
– Patelski, P.; Ber\u0142owska, J.; Balcerek, M.; Dzieko\u0144ska-Kubczak, U.; Pielech-Przybylska, K.; Dygas, D.; J\u0119drasik, J. Conversion of potato industry waste into fodder yeast biomass. Processes 2020, 8, 453.
– Wilkowska, A.; Berlowska, J.; Nowak, A.; Motyl, I.; Antczak-Chrobot, A.; Wojtczak, M.; Kunicka-Styczy\u0144ska, A.; Binczarski, M.; Dziugan, P. Combined yeast cultivation and pectin hydrolysis as an effective method of producing prebiotic animal feed from sugar beet pulp. Biomolecules 2020, 10, 724.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"