Polskie instytuty badawcze dysponuj\u0105 potencja\u0142em naukowym, kt\u00f3ry powinien by\u0107 wykorzystywany do podnoszenia innowacyjno\u015bci i konkurencyjno\u015bci gospodarki. Model ich funkcjonowania przyj\u0119ty w 2010 r. okaza\u0142 si\u0119 jednak pod tym wzgl\u0119dem ma\u0142o efektywny. Instytuty same stawia\u0142y sobie wyzwania, wskazywa\u0142y problemy do rozwi\u0105zania i kierunki rozwoju.<\/strong> Skutek by\u0142 taki, \u017ce celem ich dzia\u0142ania sta\u0142a si\u0119 maksymalizacja przychod\u00f3w w\u0142asnych, a nie wk\u0142ad w rozw\u00f3j gospodarki. W efekcie ponad 30 proc. z nich czerpa\u0142o zyski g\u0142\u00f3wnie z wynajmu nieruchomo\u015bci, a nie z dzia\u0142alno\u015bci badawczo-rozwojowej, m.in. dlatego w 2018 r. utworzono sie\u0107 badawcz\u0105 \u0141ukasiewicz, do kt\u00f3rej w\u0142\u0105czono 38 z ponad 100 instytut\u00f3w badawczych.<\/p>\n\n\n\n
NIK zbada\u0142a osiem instytut\u00f3w spoza tej sieci – ich gospodark\u0119 finansow\u0105 i osi\u0105gane rezultaty, tak\u017ce pod k\u0105tem wykorzystania wynik\u00f3w prac do zwi\u0119kszania innowacyjno\u015bci polskiej gospodarki. W tej bowiem kwestii, Polska wci\u0105\u017c jest na szarym ko\u0144cu unijnego rankingu. W 2019 r. zaj\u0119\u0142a w nim czwarte miejsce od ko\u0144ca i znalaz\u0142a si\u0119 w grupie \u201eumiarkowanych innowator\u00f3w\u201d. Tw\u00f3rcy tego zestawienia wskazywali na s\u0142abe wyniki, m.in. w zakresie aktywno\u015bci innowacyjnej przedsi\u0119biorstw, ma\u0142ej liczby zg\u0142osze\u0144 w Europejskim Urz\u0119dzie Patentowym, czy niewielkich przychod\u00f3w ze sprzeda\u017cy patent\u00f3w i licencji za granic\u0119.<\/p>\n\n\n\n Wed\u0142ug diagnozy zawartej w rz\u0105dowej Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektyw\u0105 do 2030 r.), uznano, \u017ce instytuty badawcze w niewystarczaj\u0105cym stopniu realizuj\u0105 swoj\u0105 misj\u0119 przybli\u017cania nauki do biznesu. Z kolei niska sk\u0142onno\u015b\u0107 firm do wsp\u00f3\u0142pracy i z biznesem, i ze \u015bwiatem nauki w du\u017cym stopniu rzutuje na ich innowacyjno\u015b\u0107. Badania wskazuj\u0105, \u017ce poszukiwanie partnera do projektu jest cz\u0119sto postrzegane przez przedsi\u0119biorc\u00f3w raczej, jako wym\u00f3g formalny, konieczny do uzyskania wsparcia finansowego, ni\u017c jako \u017ar\u00f3d\u0142o korzy\u015bci gospodarczych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nie bez znaczenia jest te\u017c fakt, \u017ce wydatki na dzia\u0142alno\u015b\u0107 badawczo-rozwojow\u0105 w stosunku do PKB wci\u0105\u017c s\u0105 w Polsce stosunkowo niskie. W 2018 r. wynosi\u0142y 1,21 proc. PKB i zak\u0142adano, \u017ce w 2020 wzrosn\u0105 do 1,7 proc., podczas gdy Unia Europejska planowa\u0142a \u015bredni wzrost do 3 proc.<\/p>\n\n\n\n Istotn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 przychod\u00f3w badanych instytut\u00f3w by\u0142y subwencje i dotacje przyznawane g\u0142\u00f3wnie przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wy\u017cszego, Narodowe Centrum Nauki oraz Narodowe Centrum Bada\u0144 i Rozwoju. \u015arodki na finansowanie konkretnych projekt\u00f3w przekazywa\u0142a r\u00f3wnie\u017c Komisja Europejska.<\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n G\u0142\u00f3wne wydatki – pensje pracownik\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u015arednie miesi\u0119czne wynagrodzenia brutto na koniec I kwarta\u0142u 2020 r. mie\u015bci\u0142y si\u0119 w przedziale od nieco ponad 5 tys. z\u0142 w Instytucie Ekologii Teren\u00f3w Uprzemys\u0142owionych do niemal 10 tys. z\u0142 w O\u015brodku Przetwarzania Informacji. W przypadku tego ostatniego instytutu, wp\u0142yw na wysoko\u015b\u0107 wynagrodze\u0144 mia\u0142 gwa\u0142towny wzrost zatrudnienia w latach 2018-2019, niemal o 50 proc. W styczniu 2018 r. pracowa\u0142o tam 236 os\u00f3b, a dwa lata p\u00f3\u017aniej zatrudnione by\u0142y ju\u017c 353 osoby. To sprawi\u0142o, \u017ce koszt wynagrodze\u0144 z tytu\u0142u wm\u00f3w o prac\u0119 wzr\u00f3s\u0142 o ponad 24 proc. Zatrudnienie dodatkowych pracownik\u00f3w w tzw. dzia\u0142ach produkcyjnych – programistycznych mia\u0142o zwi\u0105zek z przyjmowaniem wi\u0119kszej liczby prac zlecanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wy\u017cszego. W 2018 roku instytut realizowa\u0142 14 zada\u0144, a do ko\u0144ca 2020 r. zaplanowano wykonanie 24.<\/p>\n\n\n\n W Instytucie Energetyki nasza kontrola wykaza\u0142a z kolei znacz\u0105ce zr\u00f3\u017cnicowanie wynagrodze\u0144 w poszczeg\u00f3lnych grupach pracownik\u00f3w oraz ra\u017c\u0105co wysoki poziom wyp\u0142at premii motywacyjnej dla kierownika jednej z jednostek. \u015arednie pensje adiunkt\u00f3w w 2020 r. w skali ca\u0142ego Instytutu kszta\u0142towa\u0142y si\u0119 w przedziale od ponad 5,5 tys. z\u0142 do niemal 18 tys. z\u0142, a in\u017cynier\u00f3w od 3 tys. do ponad 14,5 tys. z\u0142.<\/p>\n\n\n\n Najwi\u0119ksze r\u00f3\u017cnice, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w administracyjno-ekonomicznych i in\u017cynier\u00f3w, wyst\u0119powa\u0142y w Laboratorium Aparatury Pomiarowej. Cz\u0119sto by\u0142y ponad dwukrotnie wy\u017csze lub dwukrotnie ni\u017csze od \u015bredniego wynagrodzenia w danej grupie zawodowej. Znaczne rozbie\u017cno\u015bci stwierdzili\u015bmy tak\u017ce w wysoko\u015bci premii motywacyjnej – \u0142\u0105czna jej kwota wyp\u0142acona in\u017cynierom od 1 stycznia 2018 r. do 30 czerwca 2020 r. by\u0142a 34 razy mniejsza od premii, jak\u0105 otrzyma\u0142 kierownik Laboratorium.<\/p>\n\n\n\n W sprawie 6 wniosk\u00f3w o wyp\u0142at\u0119 premii motywacyjnej Najwy\u017csza Izba Kontroli z\u0142o\u017cy\u0142a zawiadomienie do prokuratury dotycz\u0105ce podejrzenia pope\u0142nienia przest\u0119pstwa.<\/p>\n\n\n\n \u017ar\u00f3d\u0142o: NIK<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W 2019 r. w unijnym rankingu innowacyjno\u015bci (European Innovation Scoreboard) Polska zaj\u0119\u0142a 24 miejsce w\u015br\u00f3d 27 pa\u0144stw. NIK sprawdza\u0142a gospodark\u0119 finansow\u0105 o\u015bmiu instytut\u00f3w w latach 2018-2020 (I kwarta\u0142): zaledwie 11,5 proc. ich przychod\u00f3w stanowi\u0142a sprzeda\u017c wynik\u00f3w bada\u0144 naukowych i prac rozwojowych, czyli efekt\u00f3w ich podstawowej dzia\u0142alno\u015bci. Nie jest dobrze. Podczas kontroli sprawdzono nadz\u00f3r, jaki nad […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8544,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-10784","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia"],"yoast_head":"\n![\"\"](\"https:\/\/www.bikotech.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/nik-instytuty-badawcze-1-panstwa-inowatorzy-UE.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
Najwi\u0119ksz\u0105 pozycj\u0119, je\u015bli chodzi o wydatki, stanowi\u0142y w bud\u017cetach badanych instytut\u00f3w wynagrodzenia pracownik\u00f3w – od 39 proc. w Instytucie Chemii i Techniki J\u0105drowej do 71 proc. w Instytucie Techniki G\u00f3rniczej KOMAG.<\/p>\n\n\n\n